0
ویژه نامه ها

نگاهی به 10 چالش زیست محیطی در سال 99 بر سر راه جهش تولید

محیطی که مشغول زندگی در آن هستیم منابعی را در اختیار ما گذاشته و برای مدتی طولانی پذیرای ما بوده است. اما در صورت رعایت نکردن قوانین این محیط و همیشگی در نظر گرفتن منابع موجود آن، بدترین نوع رفتار با محیط زیست را انتخاب کرده ایم. یکی از راههای استقلال، برطرف کردن نیازهای جامعه و تولید است. اما بر سر راه تولید و پیشرفت، عوامل محیط زیستی حضور دارند. رعایت نکردن برنامه و آگاه نبودن و نداشتن استراتژی مناسب در برابر تولید، به یک جهش تولید بیهوده منجر میشود چرا که در صورت توجه نکردن به چالشهای محیط زیستی در مقابل تولید، نه مخاطبی باقی میماند و نه محیطی برای زیست.
نگاهی به 10 چالش زیست محیطی در سال 99 بر سر راه جهش تولید

چالش های زیست محیطی

اینکه موضوع مشکلات محیط زیستی برای شهروندان و دولت در همه­ی جوامع یک موضوع مهم و نگران کننده محسوب شود قدمت کمی ندارد. با افزایش جمعیت و بهره­وری بیش از اندازه و نامناسب از منابع محدود زیست محیطی، نگاه­های نگران همه­ی انسان­ها به خصوص متخصصان محیط زیست به سمت مشکلات زیست محیطی برگشته است.

محیط زیست همان طور که از معنای لغوی­اش برمی­ آید، محیط و فضایی را برای زیست جانداران در اختیار آن‌ها می­گذارد؛ اما انسان­ها به دلیل انواع قصدها و نیت­های برنامه­ریزی شده یا سهل­ انگاری ­ها، بیش از هر موجود زنده­ی دیگری در جهان هم به محیط زیست و هم به گیاهان و جانداران آسیب می­زنند. اینکه محیط زیست را فقط یک مکان جغرافیایی در نظر بگیریم یک اندیشه­ی ساده­لوحانه است.

محیط زیست از مجموعه­ای گسترده از انواع گیاهان، انرژی، مواد معدنی، گازها و جانداران تشکیل شده است. سال­ها است که درباره­ی نگران­ کننده بودن وضع سلامت کره­ زمین می­شنویم. از بین رفتن پوشش گیاهی، وخیم شدن وضعیت لایه­ ازون، افزایش گرمای زمین و تغییرات آب و هوا، کم شدن تنوع زیستی، آلودگی آب و افزایش تولید پسماندهای تجزیه ­ناپذیر از نمونه­ های مهم این نوع مشکلات هستند. (1)

نگاهی به 10 چالش زیست محیطی در سال 99 بر سر راه جهش تولید

دوران کرونا و نفس کشیدن زمین

خیلی از ما خبر ورود موجودات و حیوانات بومی مناطق را به خیابان­های آن منطقه در دوران قرنطینه­ خانگی شنیده‌ایم. شاید بهتر باشد این وارد شدن را نوعی بازگشت به حساب آوریم؛ چرا که این محیط از ابتدا مخصوص زندگی جانوران در طبیعت بوده است. در واقع شهری که ما اکنون در حال زندگی در آن هستیم زمانی جزو طبیعت بکر به حساب می ­آمده است.

در طول دوران قرنطینه، یک اقلیم با تغییر وضع آب و هوای خود تبدیل به یک محل مناسب برای زندگی موجودات شد. به طوری که جانورانی که فضا را مناسب خود نمی­دیدند و آن را ترک کرده بودند، دوباره به همانجا بازگشتند چون محیط با استانداردهای جدیدی بدون حضور انسان­ها، دوباره نیاز زندگی آن‌ها را تأمین می­کرد.

 اما به هر حال، بعد از دوران قرنطینه، کارخانه ­ها به روند قبلی خود بازگشتند، حتی با فشار و کار بیشتر، و البته تولید پلاستیک بیشتر! چرا که همه ­گیری کرونا به اقتصاد هر کارخانه به صورت جزء به جزء و قطعا به هر دولتی ضرر و آسیب رسانده است و در صورت مقابله نکردن با چنین مشکلی، اقتصاد یک جامعه فلج می­شود. خصوصاً که در کشور ما سال 99 سال جهش تولید نامگذاری شده است و چه در حضور کرونا و چه بدون آن، نیازمند رشد و گستردگی است.

جلوگیری از آسیب اقتصادی ملزم به فعالیت بیشتر و خودکفا شدن در تولید بسیاری از محصولات است. اما در این بین اگر تولید فقط با هدف تولید محصول و کسب درآمد و بیشتر کردن سرمایه انجام شود، بدون هیچ برنامه و چشم اندازی از آسیب­های زیست محیطی، بدیهی است که کارخانه­ ها بیش از پیش برای محیط زیست خطرناک به حساب می­ آیند.

مشخص است که برای رسیدن به جهش تولید نیاز به قدرت بیشتر از قبل برنامه ­های تولیدی هستیم اما باید این را در نظر داشته باشیم که بعد از دوران جهش تولید هم به زمینی احتیاج داریم تا بر روی آن زندگی کنیم! (2)

نگاهی به 10 چالش زیست محیطی در سال 99 بر سر راه جهش تولید

10 چالش زیست محیطی بر سر راه جهش تولید

 
1.آلودگی هوا ناشی از سوخت­های فسیلی
آلودگی هوا و ندیدن آسمان آبی در شهرها چیز تازه­ای نیست و در این میان سوخت­های فسیلی مهم­ترین عامل این اتفاق هستند. هرساله کسانی هستند که به خاطر آلودگی و ذرات معلق در هوا جان خود را از دست می­دهند و این مسئله را می­شود با بهبود وضعیت سوخت تا حدودی رفع کرد. هرچند که حمل و نقل، صنایع، گرمایش محیط و نیروگاه­ها از اصلی­ ترین تولیدکننده­ های گازهای مضر در رابطه با مصرف سوخت فسیلی هستند. (3)
 
2.افزایش تولید و مصرف پلاستیک
پلاستیک یکی از انبوه ­ترین زباله­ های تولیدی جهان است، به این شکل که روزانه بیشتر از 1 میلیون تن پلاستیک در جهان تولید می­شود. مراکز زیادی برای بازیافت این زباله وجود دارند اما رها کردن آن در طبیعت و جایی مانند دریا، زندگی موجودات آن منطقه را به خطر می ­اندازد و عملاً آن‌ها را به کام مرگ می‌کشاند.
 
3.آلودگی آب­ها به خاطر سرازیر شدن فاضلاب­های صنعتی و کشاورزی به رودخانه­ ها
فاضلاب کارخانه­ها و انواع صنایع، مسئله­ای غیر قابل حذف است. اما منتهی شدن مسیر این نوع فاضلاب به آب رودخانه­ها یا آب­های ساکن و جاری، عملاً محیط زیست گونه ­های جانوری آنجا را از بین می­برد و آب­های زیرزمینی و جاری را آلوده می­کند. کما اینکه در اطراف بسیاری از این آب­ها زندگی افراد دیگری در جریان است و امکان تصفیه­ این نوع آب آلوده شده وجود ندارد.

در نتیجه وارد شدن این آلودگی به آب شرب و مورد استفاده­ی ساکنان حومه­ کارخانه، نهایتاً بیماری­های جدی برای این افراد به دنبال دارد و سلامت آن‌ها را به خطر می­اندازد.

بسته به نوع کارخانه و نوع پسآب آن، شدت بیماری­ها و افرادی که بیشتر در معرض این بیماری هستند فرق می­کند. در مراحل بدتر، فاضلاب­های رادیواکتیو حتی بر سلامت جسمی نسل آینده و ناقص ­سازی آن‌ها تأثیر دارد و در مواردی سموم موجود در پساب­ها باعث مرگ می­شود. (4)

نگاهی به 10 چالش زیست محیطی در سال 99 بر سر راه جهش تولید
 
4.صید غیر مجاز و بی رویه شیلات
صید بی­رویه­ منابع دریایی توسط صیادان غیر مجاز، یک نشانه­ی مستقیم از مصرف ذخایر محدود و آسیب به محیط زیست است. البته که درصدی از این موضوع را صید بیهوده تشکیل می­دهد، به این معنا که به صورت تصادفی و ناخواسته گرفته می­شوند و باید دوباره در طبیعت رها شوند. همچنین که صید جانوران در حال انقراض یا ماهیان گرفتار شده هیچ منفعتی برای صیاد ندارد و عدم آگاهی از نوع جانور صید شده، به انقراض و نابودی آن کمک می­کند.
 
5.تغییرات آب و هوا
در پی تغییر ندادن اعمال و رفتار ساکنین زمین، این سیاره به صورت مداوم در حال رنج کشیدن است. گازهای گلخانه ­ای مهم­ترین عامل تغییرات آب و هوایی هستند که در اثر جهش تولید بدون برنامه ریزی صحیح، انتشار این گازها چندین برابر خواهد شد.
 
6.پرورش دام ها به صورت غیراصولی
مسئله­ پرورش دام­ها و تأمین خوراک آن‌ها و نابودی پوشش گیاهی ارزشمند یکی از اعمال مخرب برای محیط زیست است که مشکلات پوشش گیاهی را تشدید می­کند.

نگاهی به 10 چالش زیست محیطی در سال 99 بر سر راه جهش تولید
 
7.جنگل زدایی
  • از بین رفتن جنگل برای تولید کاغذ: بحث بازیافت و استفاده­ی دوباره از محصولات به شکلی دیگر، بحثی جدید نیست. کاغذ بازیافت شده یکی از همین موارد است که باعث می­شود کاغذ نه از منبع اصلی محدود، بلکه از منبع در دسترس تولید شود.
 
  • در این رابطه آگاهی دادن و فرهنگ سازی مردمی برای تفکیک زباله ­ها مسئله­ ای کارساز است. این مسئله در کنار چالش بودن برای جهش تولید، یک فرصت هم محسوب می­شود. چیزی که به آن احتیاج است تعدد سازمان­های جمع ­آوری کاغذ باطله برای بازیافت آن است. اینکه هر خانوار یا هر فرد تعدادی گزینه برای تحویل کاغذهای باطله­ خود داشته باشد و حتی نیاز به گشتن دنبال شماره­ی سرویس آن نباشد، یک رویای آسان اما بسیار کارساز برای ایران محسوب می­شود.
 
  • قطع درختان و نابودی جنگل­ها برای افزایش زمین­های کشاورزی و کشت بیشتر: زمین کشاورزی محیط خاص خود را دارد و باید در اقلیمی مناسب محصول ساخته شود. همچنین که برای بار آمدن محصول باید بستر آن را مهیا کرد. شیوه­ نادرست انتخاب زمین کشاورزی –علاوه بر شیوه­ نادرست آبیاری- می­تواند منجر به نابودی درصد زیادی از مراتع شود.

نگاهی به 10 چالش زیست محیطی در سال 99 بر سر راه جهش تولید

در ادامه­ همین مورد می­شود به جاده سازی و نابودی پوشش گیاهی اشاره کرد. جنگل، یکی از منابع ارزشمند محیط زیست به حساب می­ آید. تولید اکسیژن، حفظ آب و خاک، جلوگیری از فرسایش خاک و زمین و فراهم آوردن محیط زندگی برای جانوران از مواردی هستند که مزایای حضور جنگل محسوب می­شوند.
 
  • جنگل­زدایی برای احداث جاده، از بین بردن جنگل برای احداث جاده و راه، یکی از اتفاقات ناگوار قدیمی محسوب می­شود. این راه­ها برای دسترسی بیشتر مناطق و عبور و مرور و حمل و نقل آسان انجام می­شوند که یکی از این دلایل کارخانجات و تولید مواد در مقیاس بزرگ است. تعداد زیادی کارخانه­ هستند که در میان فضای سبز و به دور از جایی که باید، احداث شده اند. این یکی از مسائلی است که نباید به بهای افزایش تولید در سال جهش تولید نادیده گرفته شود بلکه باید در خدمت آن باشد.
 
8.افزایش دمای کره زمین
گرمایش جهانی همه­ زمین را تحت تأثیر قرار می­دهد. به طور مثال آب شدن یخ­های قطب منجر به تغییر صفحه­ های زمین و زیر آب رفتن بخشی از خشکی­ها می­شود، همچنین محیط زیست گونه ­های جانوری مناطق سردسیر را نابود می­کند.

در واقع بسیاری از همین جانوران در حالت وخیم انقراضی قرار دارند. این گرمایش زمین باعث بروز خشکسالی­ ها، تندبادها و بروز موج گرمای غیرعادی در برخی مناطق به خصوص مناطق مرطوب می­شود.
 
9.نابودی گونه­ های طبیعی و جانوری
طبق گفته­ اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت، 31هزار گونه­ گیاهی و جانوری در خطر انقراض هستند. 41 درصد از دوزیستان، 25 درصد از پستانداران، 34 درصد از گیاهان مخروطی، 14 درصد از پرندگان و 33 درصد از مرجان­های دریایی، تنها نمونه­ هایی از انقراض محسوب می­شوند. همانطور که دیده می­شود این انقراض مختص به گروه خاصی نیست و حتی گیاهان و آبزیان هم از این شرایط در امان نیستند. (5)
 
10.اسیدی شدن آب اقیانوس­ها
گاز CO2 اثری مستقیم بر اسیدی شدن آب اقیانوس­ها دارد و انسان­ها، بیشترین تولیدکننده­ این گاز شناخته شده محسوب می‌شوند. اسیدی شدن آب، باعث از بین رفتن پلانکتون­ها و صدف­ها می­شود که پلانکتون­ها خود به عنوان شاخصی برای سلامت آب شناخته می­شوند.

نگاهی به 10 چالش زیست محیطی در سال 99 بر سر راه جهش تولید

جهش تولید برای بازماندگان

حفاظت از محیط زیست در مقابل عوامل مخرب، یک وظیفه­ عمومی محسوب می­شود و فرقی میان دولتمردن و شهروندان و ساکنان نمی­شناسد. همانطور که دیدیم هر کدام از گروه­های انسانی چه در مراتع و روستا چه در شهرهای صنعتی، می­توانند آسیب­های جبران­ناپذیری به کره­ی زمین و محیط زیست وارد کنند. اولین شرط هم برای مقابله با این موضوع آگاهی همگانی است.

یکی از کارهایی که می­تواند توسط نهادهای قدرتمند انجام شود فرهنگ­سازی و ترویج این گونه موارد است. برگـزاری نمایشگاه­ها، کنفرانس­هـای تخصصی و دوره­های آموزشی کاربردی محیط زیست، بسترسازی فرهنگ محیط زیست در کلیه سطوح تولید، تشکیل بانک اطلاعات زیست محیطی، حمایت از فعالیت های تحقیقاتی کنترل آلودگی و زیست محیطی و توسعه پایدار و اشاعه دانش فنی طراحی، ساخت و نصب و به کارگیری صحیح تجهیزات کنترل آلودگی، جهت­دهی صنایع به استقرار در شهرک­های صنعتی با هدف متمرکز کردن منابع آلودگی و مدیریت بهینه فعالیت‌های زیست محیطی، از نمونه رفتارهار و اعمالی هستند که نهادهای تولیدی صنعتی می­توانند در این راستا انجام دهند. (6)

تولید و کارخانه و صنعت، مقوله­ای اجباری و بدون جایگزین است؛ این نیاز یک کشور محسوب می­شود. اما رعایت نکردن برنامه و آگاهی نداشتن و نداشتن استراتژی مناسب در برابر این تولید، به یک جهش تولید بیهوده منجر می­شود چرا که در صورت توجه نکردن به چالش­های محیط زیستی در مقابل تولید، نه مخاطبی باقی می­ماند و نه محیطی برای زیست.

پی نوشتها
  1. www.envirotech-online.com
  2. www.borna.news
  3. www.ettelaat.com
  4. www.isna.ir
  5. www.iucnredlist.org
  6. www.mimt.gov.ir
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
آلو طلا و فواید آن برای سلامتی
آلو طلا و فواید آن برای سلامتی

آلو طلا و فواید آن برای سلامتی

اصول اخلاقی تعامل بین ملت ها
اصول اخلاقی تعامل بین ملت ها

اصول اخلاقی تعامل بین ملت ها

آشنایی با آلو برقانی و فواید آن
آشنایی با آلو برقانی و فواید آن

آشنایی با آلو برقانی و فواید آن

علائم، نشانه ها و راه های درمان ام اس چیست
علائم، نشانه ها و راه های درمان ام اس چیست

علائم، نشانه ها و راه های درمان ام اس چیست

آلو بخارا و فواید بی شمار آن
آلو بخارا و فواید بی شمار آن

آلو بخارا و فواید بی شمار آن

تحلیل مبانی فسخ ازدواج ناشی از بیماری های خاص
تحلیل مبانی فسخ ازدواج ناشی از بیماری های خاص

تحلیل مبانی فسخ ازدواج ناشی از بیماری های خاص

آشنایی با گیاه بهمن پیچ و فواید آن
آشنایی با گیاه بهمن پیچ و فواید آن

آشنایی با گیاه بهمن پیچ و فواید آن

بیماری صرع، از علل و علائم تا درمان آن
بیماری صرع، از علل و علائم تا درمان آن

بیماری صرع، از علل و علائم تا درمان آن

نماهنگ | شب های عاشقی رو دوست دارم / حاج مهدی سلحشور
نماهنگ | شب های عاشقی رو دوست دارم / حاج مهدی سلحشور

نماهنگ | شب های عاشقی رو دوست دارم / حاج مهدی سلحشور

همه چیز راجع به طرحواره درمانی
همه چیز راجع به طرحواره درمانی

همه چیز راجع به طرحواره درمانی

خواص ریشه کاسنی برای سلامتی
خواص ریشه کاسنی برای سلامتی

خواص ریشه کاسنی برای سلامتی

راجع به شناخت درمانی چه میدانید؟
راجع به شناخت درمانی چه میدانید؟

راجع به شناخت درمانی چه میدانید؟

پند | داستان ورود به کربلا
پند | داستان ورود به کربلا

پند | داستان ورود به کربلا

حکمت | مقابله با امروز و فردا کردن / استاد فرهنگ
حکمت | مقابله با امروز و فردا کردن / استاد فرهنگ

حکمت | مقابله با امروز و فردا کردن / استاد فرهنگ

همه چیز راجع به اختلال نوموفوبیا
همه چیز راجع به اختلال نوموفوبیا

همه چیز راجع به اختلال نوموفوبیا

گیاه بهمن و فواید آن برای سلامتی
گیاه بهمن و فواید آن برای سلامتی

گیاه بهمن و فواید آن برای سلامتی

پند | داستان مسلم بن عقیل علیه السلام
پند | داستان مسلم بن عقیل علیه السلام

پند | داستان مسلم بن عقیل علیه السلام

آشنایی با علائم و راهکارهای درمانی اختلال سایکوپتی
آشنایی با علائم و راهکارهای درمانی اختلال سایکوپتی

آشنایی با علائم و راهکارهای درمانی اختلال سایکوپتی

پند | پیامبر دلسوز ما
پند | پیامبر دلسوز ما

پند | پیامبر دلسوز ما

پند | دوستی ذلیلانه
پند | دوستی ذلیلانه

پند | دوستی ذلیلانه

اعتیاد به غذا جیست و چگونه درمان میشود؟
اعتیاد به غذا جیست و چگونه درمان میشود؟

اعتیاد به غذا جیست و چگونه درمان میشود؟