0
ویژه نامه ها

شاخص هم وزن در بورس به چه معناست و چه تفاوتی با شاخص وزنی دارد؟

امروزه به دلیل افزایش سود آوری بازار بورس، بسیاری از افراد راغب به سرمایه گذاری و افزایش سرمایه خود در این بازار هستند. اما نکته بسیار حائز اهمیت این است که برای ورود به این بازار نیاز است که از اصطلاحات و شاخص های آن اطلاعات کافی داشته باشید. یکی از این شاخص های کاربردی و بسیار مهم برای تحلیل بازار، شاخص هم وزن است. در این مقاله به تعریف این شاخص می پردازیم و تفاوت آن را با شاخص های وزنی و شاخص کل بیان می کنیم.
شاخص هم وزن در بورس به چه معناست و چه تفاوتی با شاخص وزنی دارد؟

شاخص هم وزن در بورس

شاخص های ارزیابی سهام یکی از مهمترین مواردی هستند که جهت ورود به بازار بورس باید از آن ها اطلاع داشته باشید. انسان هر فعالیتی که انجام می دهد درصورتی که از فعالیت هایی که در قبل انجام شده است الگو بگیرد، می تواند آن فعالیت را به نحو بهتری انجام دهد.

بازار سرمایه و بورس نیز از این قائده تبعیت می کند. شما هرچقدر در ورود به این بازار اطلاعات بیشتری از پارامتر ها و شاخص های آن داشته باشید، سرمایه گذاری مطمئن تر و پر سود تری را تجربه می کنید. در این مقاله به معرفی شاخص هم وزن در بورس می پردازیم و سپس تفاوت آن را با شاخص وزنی بیان می کنیم.

شاخص هم وزن در بورس به چه معناست و چه تفاوتی با شاخص وزنی دارد؟

شاخص بورس چیست؟

در صورتی که بخواهیم تعریفی کلی از شاخص ارائه دهیم باید بگوییم که شاخص یک معیار آماری محسوب می شود که تغیرات در یک اقتصاد را نشان می دهد. عددی که میانگین ارزش اقلام مربوط با یکدیگر را بر حسب درصدی از همان میانگین در فاصله زمانی دو تاریخ بیان کند شاخص بورس نامی‌ده می شود. شاخص بورس نماینده مجموعه ای از متغیر های همگن است. (1)

در بازار های مالی شاخص عبارت است از یک سبد فرضی از کلیه سهامی که در آن بازار خرید و فروش میشوند و میانگین تغیرات قیمت همه سهام را نشان می دهد. مثلا در بورس معاملات اوراق بهادار به این دلیل که متغیر اصلی قیمت سهام می باشد و دارایی اصلی که وجود دارد سهام است، انواع شاخص های بورس بر این اساس تعریف می گردند. (1)

شاخص هم وزن در بورس به چه معناست و چه تفاوتی با شاخص وزنی دارد؟

بورس تهران دارای 8 شاخص است که سرمایه گذاران با تحلیل این شاخص ها به سرمایه گذاری می پردازند. این 8 شاخص عبارت اند از:
 
  • شاخص کل قیمت
 
  • شاخص قیمت و بازده نقدی
 
  • شاخص بازده نقدی
 
  • شاخص صنعت و شاخص مالی
 
  • شاخص سهام آزاد شناور
 
  • شاخص بازار اول و بازار دوم
 
  • شاخص ۵۰ شرکت برتر
 
  • شاخص ۳۰ شرکت بزرگ

شاخص هم وزن زیر مجموعه ای از شاخص کل است؛ به این معنی که شاخص کل هم وزن از طریق شاخص کل قیمت به دست آمده است. در ادامه به معرفی شاخص هم وزن می پردازیم. (1)
 

شاخص هم وزن چیست؟

هنگامی که سرمایه گذاران با استفاده از تحلیل تکنیکال و تحلیل کاربردی قصد ارزیابی شاخص کل را داشتند، مشکلاتی برای آن ها پیش می آمد. بنابراین نیاز به فاکتور دقیق تر و منعطف تری که بتوان بر اساس آن سرمایه گذاری را انجام داد بیشتر حس می شد.  یکی دیگر از مواردی که نیاز به شاخص هم وزن را افزایش می داد، معاملات کد به کد و هدفدار روی سهم های بزرگ در جهت مثبت کردن مصنوعی بازار بود. سر انجام شاخص هم وزن از تاریخ 5 اسفند ماه 1393 توسط سایت مدیریت فناوری بورس در دسترس کاربران قرار گرفت. (1)

در این شاخص کلیه شرکت های بورسی با وزنی برابر در محاسبات لحاظ می شوند بنابر این تاثیر معاملات کد به کد و هدفدار که در جهت مثبت کردن مصنوعی بازار به کار می رفت روی این شاخص تاثیری نداشت و خنثی شد. در این شاخص هر سهمی به یک میزان افزایش درامد دارد. شاخص های هم وزن با افزایش سرمایه تعدیل نمی شوند و تنها در صورتی تعدیل می شوند که سود نقدی یک شرکت اضافه، حذف یا تقسیم شود. (1)

شاخص هم وزن در بورس به چه معناست و چه تفاوتی با شاخص وزنی دارد؟

شاخص کل و شاخص وزنی چیست؟

بر خلاف شاخص هم وزن که شرکت ها با وزنی برابر برای محاسبه آن در نظر گرفته می شوند، در شاخص های وزنی مثل شاخص کل، وزن سهام هر شرکت نیز در محاسبه شاخص آن سهام دخیل است. به عنوان مثال شاخص کل قیمت (Tehran exchange price index) که یک شاخص وزنی محسوب می‌شود و به اختصار آن را شاخص کل می نامند، نشان دهنده تغیرات قیمتی است که به صورت عمومی در بازار اتفاق می افتد.

به این دلیل که این شاخص در سال 1369 مطرح شد، این تغیرات نسبت به تاریخ مبدا که این سال است بیان می شود. این همان شاخصی است که در اخبار یا خبر ها گزارش می شود و به عنوان معیاری برای رشد یا سقوط بازار مورد ارزیابی قرار می گیرد. اما اگر بخواهیم به عنوان یک متخصص بورس این مورد را در نظر بگیریم، این نوع تحلیل درست نیست و باید فاکتور دیگری را مانند شاخص هم وزن برای تحلیل بهتر بازار در نظر بگیریم. (1)

شاخص هم وزن در بورس به چه معناست و چه تفاوتی با شاخص وزنی دارد؟

مقدار شاخص کل چقدر است؟

در پاسخ به این سوال که چگونه در بورس می توان ارزش یک شرکت را برآورد کرد، باید گفت که در صورتی که تعداد سهام آن شرکت را در قیمت هر سهم آن ضرب نماییم، ارزش جاری هر شرکت به دست می آید. لازم به ذکر است که این شاخص فقط تغیرات قیمت سهام در بازار را نشان می دهد و معیار های دیگری مانند سود نقدی در آن نشام داده نمی شوند.

به عنوان مثال هنگامی که در اخبار بیان می شود که شاخص کل بورس رشدی 10 درصدی را تجربه کرده است این بدان معناست که میانگین قیمت سهام شرکت های بورسی، به میزان 10 درصد نسبت به سال پایه بورسی که 1369 است، رشد داشته است. (1)

یکی از دیگر نکاتی که باید در نظر گرفت این است که این شاخص کل شرکت ها را در نظر می گیرد. در صورتی که شما سهامی تمامی شرکت ها را در پرتفوی خود داشته باشید، این شاخص دقیقا می تواند سود و زیان شما را نشان دهد. مثلا اگر شاخص کل نسبت به اول سال از 5000 واحد به 1000 واحد رسیده باشد، رشدی 50 درصدی را تجربه کرده است. به این معنا که میانگین بازدهی سود و قیمت سهام ها 50 درصد رشد داشته است. (1)

البته این به این معنا نیست که همه ی شرکت ها رشدی 50 درصدی را تجربه کرده اند بلکه ممکن است شرکتی 500 درصد سود داشته و شرکتی 1000 درصد ضرر را تجربه کرده باشد. این شاخص، میانگین سود و زیان کل شرکت هایی که در بورس هستند را نشان می دهد. همچنین گاهی اوقات شاخص کل تعدیل می شود تا تغیرات حاصل از برخی رخداد ها مانند افزایش سرمایه از طریق آورده یا مطالبات سهامداران، یا افزایش و کاهش شرکت ها در مقدار شاخص تاثیری نداشته باشند؛ ارزش جاری سهام که شامل قیمت سهام و تعداد آن است در شاخص کل دخیل است.

بنابراین نتیجه می گیریم که هرچه شرکت ها سهام بیشتری داشته باشند، تغیرات قیمت آن ها بر اساس شاخص کل بیشتر است. شاخص بورس شاخصی کلی است که به ما در دریافت اطلاعات کلی از بورس یاری می رساند. (1)

شاخص هم وزن در بورس به چه معناست و چه تفاوتی با شاخص وزنی دارد؟

تفاوت بین شاخص های وزنی و شاخص هم وزن چیست؟

همانطور که پیشتر ذکر شد، تفاوت عمده این دو شاخص در وزن شرکت های محاسبه شده در شاخص است. به این صورت که در شاخص کل بین سهام های کوچک و بزرگ تمایز قائل می شوند اما در شاخص هم وزن، تمایزی بین سهم های کوچک و بزرگ نیست و وزن یکسانی برای تمامی شرکت ها در نظر گرفته می شود. اکثر فعالین بازار سرمایه اظهار دارند که شاخص هم وزن دید شفاف تری از بازار سرمایه به آن ها می دهد و تاثیر بیشتری در سرمایه گذاری های مطمئن نسبت به شاخص های وزنی مثل شاخص کل دارد. (1)

به این ترتیب هنگامی که شاخص هم وزنی منفی می شود، این بدان معناست که بازدهی بیش از نیمی از شرکت های بازار کاهش یافته است و هنگامی که این شاخص مثبت باشد، یعنی سهام بیش از نیمی از شرکت های بازار بورس رشد داشته است. (1)

بنابراین هنگامی که در اخبار می شنویم که شاخص کل صعودی است یا مثبت بوده است، به این معنی نیست که تمامی شرکت های بورسی شاخص سهامشان مثبت شده است. بنابراین صحیح این است که برای سرمایه گذاری مطمئن تر، روند بازار را با شاخص هم وزن بورس بسنجیم. متاسفانه به دلیل اینکه افراد زیادی که در بورس وجود دارند آگاهی کافی در این زمینه ندارند، باعث می شود که سرمایه گذاری های اشتباهی را نیز انجام دهند. (1)

در شاخص کل ممکن است بیشتر شرکت ها روندی منفی داشته باشند اما چون چند شرکت شاخص ساز و بزرگ روند صعودی را دارند، شاخص کل نیز صعودی خواهد بود. در شاخص هم وزن، شاخص بر اساس میزان بازدهی اکثر شرکت ها نشان داده می شود نه بر اساس سرمایه بیشتری که دارند. با توجه به اینکه تعداد شرکت های بورس به اندازه ای هستند که به راحتی تحت تاثیر نوسانات قرار می گیرند، استفاده از شاخص های وزنی مثل شاخص کل برای تحلیل، کار چندان مناسبی به نظر نمی رسد و صرفا به کمک آن می توان هیجاناتی که بازار دچار آن می شود را حس کرد.

درباره شاخص هم وزن نیز این نکته مد نظر است که در هر صنعت، تعداد شرکت ها اثر گذار است نه بزرگ بودن شرکت ها و تعداد سهامشان. به واسطه فاکتور هایی که گفته شد، نوساناتی که در شاخص هم وزن وجود دارد کمتر است؛ بنابراین ریسک در این شاخص نسبت به شاخص کل کمتر است.

کاربرد دیگری که شاخص های هم وزن دارند این است که علاوه بر اینکه قدرت تحلیل و تصمیم گیری سرمایه گذاران را افزایش می دهند، در صندوق های شاخصی که باعث کاهش ریسک می شوند نیز موثر هستند. (1)

شاخص هم وزن در بورس به چه معناست و چه تفاوتی با شاخص وزنی دارد؟

چگونه می توان هم زمان با استفاده از شاخص کل و شاخص هم وزن، تحلیل انجام داد؟

یکی از کارهای رایجی که در بازار بورس ایران انجام می شود، تحلیل هم زمان شاخص کل و شاخص هم وزن است. چند تحلیل که در این رابطه وجود دارند شامل موارد زیر هستند:

هنگامی که شاخص کل صعودی باشد و شاخص هم وزن نزولی باشد به این معناست که بیشتر سهم های بازار نزولی هستند و تنها چند سهم بزرگ و مهم بازار روند صعودی دارند.

هنگامی که شاخص کل بازار روندی نزولی را طی کند و شاخص هم وزن روندی صعودی را در پی داشته باشد، به این معناست که سهام های شاخص ساز و بزرگ بازار به دلایلی مختلف روندی نزولی داشته اند که باعث کاهش شاخص کل شده اند. در صورتی که به دلیل اینکه شاخص هم وزن صعودی بوده است، عموم سهام بازار افزایش قیمت داشته اند. در صورتی که طی 2 تا 4 روز این اتفاق رخ دهد، به این معناست که سرمایه گذاران برای کسب سود بیشتر بایستی به سهام های کوچک و متوسط متمایل شوند.

در صورتی که هر دو شاخص باهم روندی صعودی داشته باشند به این معناست که عموم سهام بازار بورس روندی صعودی داشته اند و در صورتی که این روند تا چند روز ادامه پیدا کند، به این معناست که این بازار طی روزها یا ماه های اخیر صعودی است.

در صورتی که هردوشاخص باهمدیگر نزول داشته باشند به این معناست که عموم بازار با کاهش قیمت روبرو است و اگر این موضوع چند روز متوالی ادامه داشته باشد، ممکن است این طور تحلیل شود که بازار به سمت رکود پیش می رود. (2) و (3)
 
جمع بندی و نتیجه گیری
به طور کلی می توان نتیجه گرفت که شاخص کل یا شاخص های وزنی، معیاری برای رشد بازار محسوب نمی شوند. بارها شاهد بوده ایم که بسیاری از سهم ها کاهش داشته اند اما شاخص کل همچنان روند صعودی خود را طی می کرده است. این بدان معناست که سرمایه سهامداران از بین رفته اما شاخص به سقف می رسد.

اما شاخص هم وزن، وزن برابری را در هر سهام نشان می دهد. به این ترتیب هنگامی که کلیت بازار مثبت باشد، شاخص هم وزن مثبت است و هنگامی که کلیت بازار منفی باشد، شاخص هم وزن نیز منفی است. بنابراین در صورتی که شما قصد سرمایه گذاری در بازار بورس را دارید حتما باید تفاوت این دو شاخص را بدانید و در سرمایه گذاری هایتان بیشتر از شاخص هم وزن که مطمئن تر است، استفاده کنید.

پی نوشتها
  1. www.khanesarmaye.com
  2. www.khanesarmaye.com
  3. www.bourseiness.com
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
جندی شاپور کهن ترین دانشگاه جهان اسلام (با کیفیت HD)
جندی شاپور کهن ترین دانشگاه جهان اسلام (با کیفیت HD)

جندی شاپور کهن ترین دانشگاه جهان اسلام (با کیفیت HD)

سالروز شهادت دکتر مجید شهریاری
سالروز شهادت دکتر مجید شهریاری

سالروز شهادت دکتر مجید شهریاری

پیام رهبر معظم انقلاب درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید محسن فخری‌ زاده
پیام رهبر معظم انقلاب درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید محسن فخری‌ زاده

پیام رهبر معظم انقلاب درپی ترور دانشمند هسته‌ای و دفاعی شهید محسن فخری‌ زاده

از سرگرمیهای دوران قرنطینه
از سرگرمیهای دوران قرنطینه

از سرگرمیهای دوران قرنطینه

نامه امام زمان(عج) به شیخ مفید
نامه امام زمان(عج) به شیخ مفید

نامه امام زمان(عج) به شیخ مفید

اظهارات فردوسی پور درباره مارادونا
اظهارات فردوسی پور درباره مارادونا

اظهارات فردوسی پور درباره مارادونا

خدا به کدوم راضیه/ استاد رفیعی
خدا به کدوم راضیه/ استاد رفیعی

خدا به کدوم راضیه/ استاد رفیعی

تخریب برجی در ابوظبی در کمتر از 10 ثانیه
تخریب برجی در ابوظبی در کمتر از 10 ثانیه

تخریب برجی در ابوظبی در کمتر از 10 ثانیه

تلاوت زیبای استاد عبدالعال از آیه 197 سوره بقره
تلاوت زیبای استاد عبدالعال از آیه 197 سوره بقره

تلاوت زیبای استاد عبدالعال از آیه 197 سوره بقره

تلاوت سوره مریم آیه ۲۳/ شعبان عبدالعزیز صیاد
تلاوت سوره مریم آیه ۲۳/ شعبان عبدالعزیز صیاد

تلاوت سوره مریم آیه ۲۳/ شعبان عبدالعزیز صیاد

پادشت کمتر از شهید نیست/ استاد عالی
پادشت کمتر از شهید نیست/ استاد عالی

پادشت کمتر از شهید نیست/ استاد عالی

نخستین مصاحبه همسر شهید فخری‌زاده
نخستین مصاحبه همسر شهید فخری‌زاده

نخستین مصاحبه همسر شهید فخری‌زاده

مستند پارک‌های ملی آفریقا (قسمت پنجم)
مستند پارک‌های ملی آفریقا (قسمت پنجم)

مستند پارک‌های ملی آفریقا (قسمت پنجم)

بکُشید ما را؛ ملت ما بیدارتر می‌شود
بکُشید ما را؛ ملت ما بیدارتر می‌شود

بکُشید ما را؛ ملت ما بیدارتر می‌شود

روایت رئیس سازمان انرژی اتمی از شهید فخری‌زاده
روایت رئیس سازمان انرژی اتمی از شهید فخری‌زاده

روایت رئیس سازمان انرژی اتمی از شهید فخری‌زاده

تحلیلگر راشاتودی: ایران به هر اقدامی پاسخ می‌دهد
تحلیلگر راشاتودی: ایران به هر اقدامی پاسخ می‌دهد

تحلیلگر راشاتودی: ایران به هر اقدامی پاسخ می‌دهد

خدایا گرفتاری بزرگ شد
خدایا گرفتاری بزرگ شد

خدایا گرفتاری بزرگ شد

معرفی دانشگاه شهید چمران اهواز
معرفی دانشگاه شهید چمران اهواز

معرفی دانشگاه شهید چمران اهواز

دستاوردهای شهید هسته‌ای محسن فخری زاده
دستاوردهای شهید هسته‌ای محسن فخری زاده

دستاوردهای شهید هسته‌ای محسن فخری زاده

شبکه های رسانه ملی HD می شوند / کیفیت تصویر اچ.دی چگونه است؟
شبکه های رسانه ملی HD می شوند / کیفیت تصویر اچ.دی چگونه است؟

شبکه های رسانه ملی HD می شوند / کیفیت تصویر اچ.دی چگونه است؟

حکمت |  چرا از مکانیسم فرافکنی استفاده می کنیم؟ / استاد فرهنگ
حکمت | چرا از مکانیسم فرافکنی استفاده می کنیم؟ / استاد فرهنگ

حکمت | چرا از مکانیسم فرافکنی استفاده می کنیم؟ / استاد فرهنگ