درد شكمي در دوران حاملگي

درد گهگاهي شكم در حاملگي شكايت شايعي است. هر چند درد شكم در زمان حالگي مي تواند مشكلي ايجاد نكند ولي ممكن است نشانه اي از يك عارضه جدي نيز باشد. (درد شديد يا مستمر هيچگاه طبيعي نيست.) در اين مقاله شايعترين دلايل درد شكمي در زمان حاملگي توضيح داده مي شود. در صورتيكه درد شكمي يا دل پيچه همراه با لكه بيني، خونريزي، تب، لرز، ترشحات مهبلي، احساس غش كردن، ناراحتي هنگام ادرار كردن، تهوع و استفراغ بوده و يا درد بعد از چند دقيقه استراحت از بين نرود بايد به پزشك مراجعه كرد.

مشكلات مهمي كه درد شكمي ايجاد مي كنند

حاملگي خارج رحمي
حاملگي خارج رحمي زماني اتفاق مي افتد كه تخمك لقاح يافته در جايي خارج از رحم لانه گزيني كند كه اين محل معمولاً يكي از لوله هاي رحمي (لوله هاي فالوپ) است. اين عارضه معمولاً در سه ماه اول حاملگي يا قبل از آنكه حتي بيمار بداند حامله است رخ مي دهد. اين عارضه در صورتيكه درمان نشود مي تواند موجب پارگي لوله رحمي شده و خطر مرگ بدنبال داشته باشد. در صورت مشاهده هر يك از علائم زير سريعاً به پزشك مراجعه كنيد: درد يا حساسيت شكمي و/يا لگني، لكه بيني يا خونريزي از مهبل (مي تواند قرمز يا قهوه اي، كم يا زياد، و يا مستمر يا متناوب باشد)، دردي كه با حركت يا سرفه كردن بدتر مي شود، درد نوك شانه، يا هر علامتي مبني بر شوك (نبض ضعيف، رنگ پريدگي، بي حالي يا غش).

سقط

خونريزي معمولاً اولين علامت سقط است و پس از آن به فاصله چند ساعت تا چند روز درد شكمي رخ مي دهد. خونريزي ممكن است خفيف يا شديد باشد. درد ممكن است بصورت درد هاي كرامپي بگيرد و ول كند (شبيه به درد هاي قاعدگي يا اغلب شديدتر) يا ريتميك باشد. درد در بعضي از بيماران بصورت كمر درد و در بعضي ديگر بصورت درد مبهم شكمي و يا احساس فشار در لگن احساس مي شود. در صورتيكه با اين علائم مواجه شديد به پزشك مراجعه كنيد. در صورت درد شديد يا خونريزي با حجم زياد، در اسرع وقت به پزشك مراجعه كنيد.

شروع زودرس درد هاي زايماني

بروز انقباضات زايماني كه موجب باز شدن و اتساع گردن رحم شود قبل از هفته 37 حاملگي شروع زودرس دردهاي زايمان تلقي مي شود. در صورت مشاهده هر يك از علائم زير در سه ماهه دوم يا سوم (قبل از هفته 37 حاملگي) بلافاصله به پزشك مراجعه كنيد: افزايش ترشحات مهبلي يا تغيير قوام آن (بويژه اگر آبكي، چسبناك، يا خوني باشد - يا حتي اگر صورتي باشد و كمي به خون آغشته شده باشد)؛ لكه بيني و خونريزي مهبلي، درد شكمي؛ دردهاي شبيه به دردهاي قاعدگي يا بيش از 4 انقباض در يك ساعت؛ افزايش فشار در ناحيه لگن؛ يا كمر درد بويژه در صورتيكه بيمار سابقه كمر درد نداشته باشد.

پارگي جفت

پارگي جفت به جدا شدن نسبي يا كامل جفت از رحم قبل از بدنيا آمدن كودك اطلاق مي شود. علائم پارگي جفت بسيار متغيرند. بعضي اوقات پارگي جفت مي تواند سبب خونريزي ناگهاني و واضح شود ولي در بعضي موارد ممكن است در ابتدا خونريزي واضحي وجود نداشته باشد و يا در حد خونريزي خفيف يا لكه بيني باشد. بيمار ممكن است درد رحمي، كمر درد يا انقباضات متعدد داشته و يا رحم منقبض شده و در همان وضعيت بماند (شبيه گرفتگي يا انقباضي كه برطرف نمي شود). تحرك جنين نيز ممكن است كم شود. اين وضعيت نيازمند مراجعه فوري به پزشك است.

پره اكلامپسي

پره اكلامپسي عارضه اي است كه سبب بروز اسپاسم و تغييرات ديگر در عروق خوني شده و مي تواند قسمت هاي مختلفي از بدن از جمله كبد، كليه، مغز و جفت را تحت تأثير قرار دهد. تشخيص پره اكلامپسي بر اساس فشار خون بالا و وجود پروتئين در ادرار بعد از هفته 20 حاملگي صورت مي گيرد. بيمار همچنين ممكن است دجار تورم صورت و پف آلودگي دور چشم ها، تورم در دست ها و تورم شديد يا ناگهاني در پاها و قوزك پا شود. (احتباس آب مي تواند سبب افزايش سريع وزن نيز بشود.) در پره اكلامپسي شديد، بيمار ممكن است درد و حساسيت شديد در قسمت فوقاني شكم، سردرد شديد، اختلال ديد (نظير تاري ديد يا ديدن نقاط شناور) يا تهوع و استفراغ هم داشته باشد. در صورت بروز علائم پره اكلامپسي مراجعه فوري به پزشك ضروري است.

عفونت ادراري

حاملگي احتمال تمام انواع عفونت ادراري از جمله عفونت كليه را افزايش مي دهد. علائم عفونت مثانه عبارتند از: درد، ناراحتي، يا سوزش در هنگام ادرار كردن؛ ناراحتي لگني يا درد ناحيه تحتاني شكم (اغلب درست بالاي استخوان عانه)؛ احساس نياز مكرر و غير قابل كنترل به ادرار كردن، حتي هنگاميكه مقدار بسيار كمي ادرار در مثانه وجود دارد؛ و ادرار كدر يا بد بو. در صورت مشاهده هر يك از اين علائم به پزشك مراجعه كنيد زير عفونت مثانه در صورتيكه درمان نشود مي تواند سبب عفونت كليه و زايمان زودرس شود. علائم انتشار عفونت به كليه ها (كه نيازمند مراجعه اورژانس است) عبارتند از: تب بالا (اغلب همراه با لرز و تعريق)؛ درد در ناحيه كمر يا پهلو، درست زير دنده ها در يك طرف يا بصورت دو طرفه (و احتمالاً در شكم)؛ تهوع و استفراغ؛ و احتمالاً وجود خون در ادرار.

دلايل ديگر

عوامل متعدد ديگري نيز مي توانند سبب درد شكمي شوند كه ممكن است ارتباطي نيز به حاملگي نداشته باشند. از جمله شايعترين اين بيماري ها كه معمولاً پزشك ابتدا به آنها توجه مي كند مسموميت غذايي، آپانديسيت، سنگ كليه، هپاتيت، بيماري هاي كيسه صفرا و پانكراتيت (كه هر دو معمولاً ناشي از سنگ كيسه صفرا هستند كه در حاملگي شايعتر است)، و انسداد روده (كه ممكن است ناشي از فشار رحم در حال رشد بر روي روده باشد و در سه ماهه سوم حاملگي محتمل تر است).

شايعترين مشكلات كم اهميتي كه درد شكمي ايجاد مي كنند

درد شكمي در زمان حاملگي هميشه نشان دهنده يك مشكل جدي نيست. در زير تعدادي از شايعترين مشكلاتي كه سبب درد شكمي مي شوند آورده شده است. توجه داشته باشيد كه در صورتيكه درد شكمي شديد و يا مستمر باشد بايد به پزشك خود مراجعه كنيد.

دل پيچه و نفخ

دل پيچه و نفخ در زمان حاملگي بيشتر ديده مي شود زيرا هورمون ها و نيز فشار رحم بر روي معده و روده ها سبب كند شدن كار دستگاه هاضمه مي شود.

يبوست

يبوست از ديگر عوامل شايع درد شكم در دوران حاملگي است كه بر اثر كاهش حركات روده اي و فشار رحم بر روي راست روده (ركتوم) ايجاد مي شود.

درد ليگامان گرد

اين درد معمولاً دردي خفيف، ناگهاني و تيز يا مستمر و مبهم است كه در هر دو طرف قسمت تحتاني شكم يا بصورت عمقي در كشاله ران احساس مي شود و معمولاً در سه ماهه دوم شروع مي شود. علت آن كشيده شدن و ضخيم شدن ليگامان هايي است كه رحم را در لگن نگه مي دارند. درد ممكن است مثل فرو رفتن يك چيز تيز به بدن بخصوص هنگام تغيير ناگهاني وضعيت نظير بلد شدن از تخت يا از روي صندلي يا هنگام سرفه كردن و غلت زدن در رختخواب باشد. همچنين ممكن است بيمار درد را بصورت يك درد مبهم بعد از فعاليت بدني روزانه يا راه رفتن زياد احساس كند. در صورتيكه درد با استراحت باز هم ادامه پيدا كرد با پزشك خود تماس بگيريد.

---

سایت های مرتبط با این مقاله