جامع الشّتات

مؤلف:
ميرزا ابوالقاسم بن حسين جيلاني قمي، معروف به ميرزاي قمي (م 1231 ق).
زندگينامه و اظهار نظرها:
اين عالم امامي، محقق و شاعر، که اصلاً او از رشت، ولي ساکن و متوفاي قم است. او در علم اصول از مؤسسان بود و يکي از بزرگان شيعه در قرن سيزدهم هجري به شمار مي آيد. ميرزاي قمي پس از طي مقدماتي از علوم، راهي خوانسار شد و مدتها از حضور سيد خوانساري بهره برد. سپس وارد عتبات عاليات گرديد و از محضر علامه مازندراني، نجفي عاملي، استاد کل وحيد بهبهاني و ديگران بهره ها برد؛ تا خود به درجه اجتهاد و استنباط رسيد. ميرزا به سيد بحرالعلوم بسيار علاقه داشت و در جلساتي درباره موهبتهايي که از جانب خدا نصيب سيد شده بود، سؤالاتي مي نمود.
ميرزاي قمي مولاي فضلا، استاد فقهاي عصر خويش، مردي متين، با وقار، پارسايي عاقل و هشيار بود و در خلوص و زهد و ورع يکتاي عصر خويش به شمار مي رفت.
استادان:
وحيد بهبهاني، علامه مازندراني، نجفي عاملي، سيد بحرالعلوم و....
شاگردان:
حاجي کرباسي، سيد محمد باقر شفتي اصفهاني، سيد مهدي خوانساري، سيد علي خوانساري، سيد محسن کاظميني، شيخ اسدالله شوشتري (صاحب مقابيس)، سيد جواد عاملي.
تأليفات مهم:
قوانين، غنائم، مناهج، مرشدالعلوم، جامع الشتات و... [1].
معرفي اجمالي کتاب:
اين کتاب دو بخش دارد و مطالب آن به صورت سؤال و جواب به زبان عربي و فارسي بيان شده است. بخش نخست مربوط به احکام شرعي به ترتيب ابواب فقهي از طهارت تا ديات و يک دوره کامل فقه است. بخش دوم مربوط به عقايد ديني و مسائل کلامي است و همچنين رد بر صوفيه و طعن بر برخي از بزرگان آنها است؛ مثل بايزيد، مولاي رومي، محي الدين عربي و ديگران که قائل به وحدت وجود و عقول عشر بوده اند.
وضعيت نشر:
چهار جلد اين کتاب به همت انتشارات کيهان و به تصحيح مرتضي رضوي (در سال 1371ش) چاپ شده است و مجلدات بعدي هنوز به چاپ نرسيده اند.

پی نوشت:

[1]. فرهنگ بزرگان، ص 428؛ بزرگان شيعه، ص 216.

منبع: کتابشناسي تفصيلي مذاهب اسلامي

---

تصاوير زيبا و مرتبط با اين مقاله