سیتوپلاسم: بررسی عملکرد بلوکهای ساختاری زنده
سلولها بلوکهای ساختاری زنده بوده و هر یک از خانههای سلولی برخی اندامکها در یک مادهی ژل مانند به نام سیتوپلاسم معلق هستند که یک نقش حیاتی را در عملکرد سلولی ایفاء میکنند.
مترجم: سهیلا حاجیزاده
منبع:راسخون
منبع:راسخون
سلولها بلوکهای ساختاری زنده بوده و هر یک از خانههای سلولی برخی اندامکها در یک مادهی ژل مانند به نام سیتوپلاسم معلق هستند که یک نقش حیاتی را در عملکرد سلولی ایفاء میکنند.
یک واقعیت معمول این است که سلولها ساختار اساسی و واحدهای عملکردی زندگی میباشند. هر نوع از سلول دارای عملکرد مربوط به خود میباشد که توسط اندامکهای آن انجام میشود. تلاش مشترک این ساختارها ایجاد کار موثر سلول میباشد. اجزای یک سلول در غشای سلولی محصور شدهاند. این غشاء مانند یک مانع بین سلولهای فردی میباشد، امکان ورود انتخابی مولکولها و یونها را به داخل سلول میدهد. این مولکولها و یونها از غشای سلولی عبور کرده و از طریق سیتوپلاسم به اندامکها میرسند. اندامکهای داخلی سلول در سیتوپلاسم، که یک مایع ژلاتینی میباشد، معلق است.
اساسا، دو نوع سلول یوکاریوتی و پروکاریوتی وجود دارد. تفاوت اصلی بین این دو نوع سلول این است که سلول پروکاریونی فاقد هسته و سایر اندامکهای دیگر میباشد. ساختار اساسی یک سلول یوکاریوت شامل یک سلول هسته با DNA، ریبوزومها، وزیکولها، شبکهی آندوپلاسمی (هر دوی زبر و صاف)، دستگاه گلژی، اسکلت سلولی، میتوکندری، واکوئل، سانتریول، لیزوزو، سیتوپلاسم و غشای پلاسمایی میباشد. در سلولهای پروکاریوتی، همهی اندامکهای داخلی از جمله مواد ژنتیکی در سیتوپلاسم معلق هستند. در سلولهای یوکاریوتی، محتویات هسته با سیتوپلاسم در ارتباط نیست.
همانطور که در بالا ذکر شد، سیتوپلاسم فضای درونی سلول را پر میکند. در مورد سلولهای یوکاریوتی، سیتوپلاسم ناحیهی بین هسته و غشاء سلولی را پر میکند. سیتوپلاسم به دو نوع اکتوپلاسم و اندوپلاسم طبقهبندی میشود. اکتوپلاسم نشاندهندهی بخش غیر دانهای بیرونی سیتوپلاسم بوده، در حالی که اندوپلاسم نشاندهندهی سیتوپلاسم دانهای در مناطق داخلی یک سلول میباشد.
سیتوپلاسم شامل سیتوزول، اندامکهای سلولی (به جز هسته) و برخی مواد نامحلول میباشد. سیتوسول بخش مایع سیتوپلاسم به استثنای اندامکهای داخلی میباشد. اسکلت سلولی (شبکهای از ریزرشتهها) در سیتوسول معلق هستند. اندامکهای داخلی شامل میتوکندری، دستگاه گلژی، لیزوزومها، واکوئلها و غیره میباشند. مواد نامحلول خاصی نیز در سیتوپلاسم یافت میشود که اجزای سیتوپلاسمی نام دارند. یکی از موارد رایج از این مواد گلیکوژن، نشاسته و چربیها میباشند. آنزیمهای مختلف، اسیدهای چرب، قندها، آمینواسیدها و نمکها نیز به صورت حل شده در سیتوپلاسم یافت میشوند.
سیتوپلاسم حمایت از ساختارهای داخلی سلول را فراهم میآورد. این خانهها یک شبکه از رشتههای پروتئینی بوده که اسکلت سلولی نامیده میشود که به حفظ شکل و قوام سلول کمک میکند. این رشتهها اندامکهای داخلی را در محل نگه داشته، که در غیر این صورت تشکیل یک گروه نزدیک انتهای سلول را میدهند.
عملکرد مهم دیگر سیتوپلاسم نقش آن در حرکت اندامکهای درونی و همچنین در کل سلول میباشد. در حالی که رشتههای اکتین در اکتوپلاسم حرکت در کل سلول را تسهیل میبخشند. رشتههای پروتئین درونی به اندامکها و ساختارهای دیگر به منظور حرکت درون سلول کمک میکند.
به غیر از ذخیرهسازی مواد مغذی مختلف، سیتوپلاسم محلی است که در آن تعداد زیادی از واکنشهای حیاتی سلول (مانند گلیکولیز بی هوازی و سنتز پروتئین) و فعالیتهای مختلف اتفاق میافتد. این مادهی ژل مانند به حمل، جذب و پردازش مواد غذایی ضروری سلول کمک میکند.
آنزیمها در سیتوسول به مولکولهای بزرگ شکسته میشوند، در نتیجه به اندامکها به منظور استفاده از آنها کمک میکنند. برای مثال، میتوکندری در سلول نمیتواند مولکولهای گلوکز موجود در سیتوپلاسم را مورد استفاده قرار دهد. آنزیمها در سیتوسول این مولکولهای گلوکز را به مولکولهای پیروات شکسته، که سپس توسط میتوکندری مورد استفاده قرار میگیرد. تبادل مواد شیمیایی بین اندامکها نیز از جمله عملکردهای سیتوپلاسمی مختلف میباشد.
به طور خلاصه، سیتوپلاسم عامل اتصال اندامکها درون سلول و هماهنگ سازی عملکردهای سلولی مختلف میباشد. در بالا تنها خلاصهای از عملکردهای سیتوپلاسم در یک سلول گفته شد. شما میتوانید مطالعهی دقیقتری را به منظور کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با این موضوع انجام دهید.
تازه های مقالات
ارسال نظر
در ارسال نظر شما خطایی رخ داده است
کاربر گرامی، ضمن تشکر از شما نظر شما با موفقیت ثبت گردید. و پس از تائید در فهرست نظرات نمایش داده می شود
نام :
ایمیل :
نظرات کاربران
{{Fullname}} {{Creationdate}}
{{Body}}