آشنایی با کشور ایران

کشور ایران، با سابقه طولانی در حوزه‌های تمدنی ماوراءالنهر و بین‌النهرین، در قلب فلات مشهور ایران و در حوزه غربی قاره پهناور آسیا در منطقه‌ای که اکنون به خاورمیانه شهرت دارد، واقع است. آثار باستانی و تاریخی ایران به بیش از چهار هزار سال پیش بازمی‌گردد.
ایران تا سال 1313 در مناسبات و روابط بین‌المللی با نام پرشیا در جهان شناخته می‌شد با این حال پیش از آن نیز، بنابر اسناد تاریخی، شواهد، قراین، فرهنگ شفاهی، کشفیات باستان‌شناسی و زبان‌شناسی می‌توان گفت 4 نام برای کشور ایران به‌کار رفته است.

ایران یکی از منحصر به فردترین کشورها از لحاظ آب و هوا است به طوری که اختلاف دمای هوا در زمستان بین گرمترین و سردترین نقطه گاهی به بیش از۵۰ درجه می‌رسد. به‌طور کلی ایران در منطقه‌ای قرار گرفته‌ است که از نظر بارندگی در سطح نیمه خشک و خشک قرار دارد.

ویژگی‌های طبیعت ایران

ایران هجدهمین کشور پهناور جهان است و مساحت آن یک میلیون و 648 هزار و 195 کیلومترمربع است.
ایران به دلیل موقعیت خاصش در منطقه اوراسیا از موقعیتی استراتژیک خاصی برخوردار است و همواره به عنوان پل ارتباطی شرق و غرب مورد توجه بوده‌است، چنانکه در روزگاران کهن بخش مهمی از جاده مبادلاتی و تاریخی جاده ابریشم از ایران عبور می‌کرده‌است.
ایران همچنین یکی از کشورهای بنیانگذار و تأثیرگذار در سازمان ملل متحد، اوپک و سازمان کنفرانس اسلامی است و به دلیل داشتن منابع فراوان نفت و گاز نقش مهمی در امنیت انرژی بین‌المللی و اقتصاد جهانی ایفا می‌کند.

دین اسلام دین رسمی و مذهب شیعه مذهب رسمی ایران است.

ایران زیبا، گلستان، ترکمن صحرا

سیاست در ایران

نظام حکومتی ایران پس از سقوط نظام سلطنتی، و پیروزی انقلاب مردمی و اسلامی جمهوری اسلامی‌است که براساس قانون اساسی زیر نظر ولی فقیه اداره می‌شود.
در سال 1368 و پس از درگذشت رهبر کبیر انقلاب اسلامی امام خمینی (ره)، حضرت آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای (ره) به انتخاب مجلس خبرگان رهبری مقام ولایت فقیه و رهبری کشور را عهده‌دار شدند. در 9 اسفندماه 1404 در پی حمله ددمنشانه آمریکایی- صهیونیستی به ایران و آغاز جنگ تحمیلی سوم، آیت الله سیدعلی خامنه ای(ره) شهید شدند، و برای بار دوم خبرگان رهبری در بزنگاهی حساس و شرایط جنگی حضرت آیت‌الله سید مجتبی خامنه‌ای (مدظلّه العالی) به عنوان سومین رهبر انقلاب اسلامی انتخاب کرد.
فرماندهی کل قوای نظامی و انتظامی نیز براساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از اختیارات مقام معظم رهبری است.

 مصاف بود جنگ بود، امام ما حذر نکرد!            فدائیان خویش را، برای خود سپر نکرد!

در کشور ما براساس قاعده تفکیک قوا، سه قوه مقننه، مجریه و قضائیه، به ترتیب عهده قانونگذاری، امور اجرایی و امور قضایی هستند و رئیس‌جمهور که عهده‌دار ریاست قوه مجریه است، برای یک دوره چهار ساله با رأی مستقیم مردم انتخاب می‌شود.

در نظام سیاسی ایران هر شخص تنها می‌تواند دو بار به صورت متوالی عهده دار ریاست جمهوری شود. رئیس جمهور رئیس کابینه است و کابینه او هشت معاون و 19 وزیر دارد که وزیران کابینه برای فعالیت نیاز به رأی اعتماد نمایندگان مجلس دارند.
نمایندگان ملت در مجلس شورای اسلامی همچنین حق سؤال و استیضاح هر یک از وزیران کابینه وی را دارند.
نهمین رئیس جمهور ایران، دکتر مسعود پزشکیان است که در 7 مهرماه 1403 به این سمت انتخاب شد و چهاردهمین دولت جمهوری اسلامی ایران را تشکیل داد.
مجلس شورای اسلامی مجلس قانونگذار ایران است که 290 کرسی دارد. نمایندگان آن برای دوره‌ای چهار ساله با رای مستقیم مردم انتخاب می‌شوند. [انتخابات مجلس و حق حاکمیت ملت] تاکنون دوازده دوره از این مجلس برگزار شده و دوازدهمین دوره انتخابات 11 اسفندماه سال 1402 برگزار ‌شد.

در نظام قانونگذاری ایران، شورایی متشکل از شش حقوقدان و شش فقیه «شورای نگهبان» مسئولیت بررسی و تطبیق قوانین مصوب مجلس با موازین اسلام و قانون اساسی را برعهده دارند، که فقهای شورای به انتخاب رهبری نظام، و حقوقدانان به پیشنهاد رئیس قوه قضائیه و رأی نمایندگان ملت در مجلس شورای اسلامی، به عضویت این شورا در می‌آیند.
چنانچه مصوبات مجلس به هر دلیل مورد تأیید شورای نگهبان قرار نگیرد، این مصوبات برای تأمین نظر شورا به مجلس بازگردانده می‌شود، اما در موارد اختلافی میان مجلس و شورای نگهبان نهادی با عنوان مجمع تشخیص مصلحت نظام در قانون اساسی پیش بینی شده که مرکب از اعضای شورای نگهبان و وزیران مرتبط با هر مقوله و نیز جمعی از خبرگان و شخصیت‌های برگزیده نظام به انتخاب و انتصاب رهبر انقلاب است و در موراد اختلافی موضوع به این مجمع ارجاع می‌شود و رأی مجمع تشخیص مصلحت نظام فصل‌الخطاب است.
همچنین در قانون اساسی شوراهایی برای اداره امور شهرها و روستاها پیش‌بینی شده و نمایندگان این شوراها با رأی مستقیم مردم برای دوره‌ای چهار ساله انتخاب می‌شوند و عهده‌دار برنامه ریزی امور شهرها و روستاهای خود و انتخاب شهرداران هستند. نخستین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا نیز از سال 1377 در ایران آغاز به کار کرد.
از دیگر نهادهای مهم کشوری در ایران، مجلس خبرگان رهبری است که 86 عضو دارد و عهده‌دار تشخیص مصادیق مشخص شده در قانون اساسی و انتخاب رهبر عالی نظام است. نمایندگان مجلس خبرگان نیز با رأی مستقیم مردم به تفکیک منطقه جغرافیایی انتخاب می‌شوند.
از نظر ویژگی‌های دموکراتیک، ایران نمونه قابل توجهی از شرکت مردم در تعیین سرنوشت خود است، به طوری که مردم ایران از فروردین سال 1358 (همه‌‎پرسی تغییر رژیم) تا آذرماه 1385(سومین دوره انتخابات شوراها) 27 بار در انتخابات مختلف شرکت کرده و رأی خود را به صندوق رأی ریخته‌اند.

ساختار حاکمیتی ایران
طبق اصل ۵۷ قانون اساسی هیأت کلی نظام جمهوری در قالب حکومتی بسیط و تک ساخت، از سه قوه مقننه، مجریه و قضائیه تشکیل می شود که زیر نظر، ولی فقیه یا رهبر انجام وظیفه می کنند. این قوا مستقل از یکدیگرند و رهبر نیز دارای جایگاه حقوقی ولایت مطلقه ی امر و امامت امت است. در واقع نقش هماهنگ کننده ی قوای سه گانه را که در سیستم های حکومتی دیگر عمدتاً رئیس جمهور بر عهده دارد، در جمهوری اسلامی ایران رهبری به عنوان شخص اول مملکت انجام می دهد و رئیس جمهور جز بخش‌هایی که در اختیار رهبری است را مدیریت می‌کند.
در ایران امر قانون گذاری بر عهده مجلس شورای اسلامی است و قوه مجریه مسئولیت اجرای قانون اساسی را بر عهده دارد. همچنین قوه ی قضائیه در اختیار دستگاه قضائی و شبکه دادگاه های دادگستری است و رئیس آن تحت نظر رهبر قرار دارد. جدای از این نهاد در ایران نهادی به نام مجمع تشخیص مصلحت نظام وجود دارد که وظیفه ی اصلی آن رسیدگی به اختلافات میان سایر نهاد‌ها و دادن مشاوره به رهبری است.
طی ۴۰ سال گذشته ساختار حاکمیتی کنونی توانسته است یک دولت-ملت پایدار و با نفوذ منطقه‌ای را ایجاد کند.

اقتصاد در ایران

تولید ناخالص داخلی ایران در سال 2007 میلادی 852.6 میلیارد دلار بود که نسبت به سال پیش از آن رشدی 4.3 درصدی داشت.
نیروی کار در ایران 28 میلیون و 700 هزار نفر است که 25 درصد از آنها در بخش کشاورزی، 31 درصد در بخش صنعت و 45 درصد در بخش خدمات مشغول به کار هستند. نرخ تورم 17 درصد است.
ایران روزانه 4.15 میلیون بشکه نفت تولید می‌کند (آمارهای سال 2006) و 1.63 میلیون بشکه نفت مصرف می‌کند. صادرات نفت ایران در سال 2006 روزانه 2.25 میلیون بشکه بود.
محصولات صادراتی ایران شامل نفت، مواد شیمیایی و پتروشیمی، میوه و خشکبار و فرش است که به کشورهای ژاپن (14 درصد)، چین (12.8 درصد)، ترکیه (7.2 درصد)، ایتالیا (6.3 درصد)، کره جنوبی (6 درصد) و هلند (4.6 درصد) صادر می‌شود.
محصولات وارداتی ایران شامل مواد اولیه کارخانه‌ای، کالاهای اساسی، مواد غذایی و دیگر مواد مصرفی و خدمات فنی است که از کشورهای آلمان (12 درصد)، چین (10.5 درصد)، امارات متحده عربی (9.4 درصد)، فرانسه (5.6 درصد)، ایتالیا (5.4 درصد)، کره جنوبی (5.4 درصد) و روسیه (4.5 درصد) وارد می‌شود.

ایران دارای پنجمین ذخایر منابع طبیعی جهان است

مردم ایران

جمعیت ایران بر پایه آمار سال 1385 حدود ۷۰ میلیون و ۴۷۲ هزار نفر اعلام شده است. که هم اکنون 92 میلیون 100 هزار نفر است.

ایران در سال ۱۳۱۶ ه. ش. از لحاظ تقسیمات کشوری، ابتدا به ده استان و به مرور به 31 استان با مرکزیت تهران تقسیم شده است.
در سرشماری 1401 ایران از ۳۱ استان، ۴۷۶ شهرستان، ۱۱۷۰ بخش، ۱۴۳۱ شهر، ۲۷۳۶ دهستان و ۴۱ فرمانداری ویژه تشکیل شده است.

 31 استان‌ ایران:

آذربایجان شرقى، آذربایجان غربى، اردبیل، اصفهان، البرز، ایلام، بوشهر، تهران، چهارمحال و بختیاری، خراسان جنوبى، خراسان‌ رضوى، خراسان شمالى، خوزستان، زنجان، سمنان، سیستان و بلوچستان، فارس، قزوین، قم، کردستان، کرمان، کرمانشاه ، کهکیلویه و بویراحمد، گلستان، گیلان، لرستان، مازندران، مرکزى، هرمزگان، همدان، یزد

استان قم سال 1375 و استان البرز 1389 از استان تهران جدا شدند و هر دو جز کلانشهرهای جدید ایران هستند.

میانگین سنی مردم ایران 30.8 سال است. امید به زندگی برای زنان 79 سال و برای مردان 77 سال در سالل 1402 بوده است.

آخرین برآوردهای بخش جمعیت سازمان ملل متحد اعلام می‌کند که میانگین عدد سن امید به زندگی در ایران برای هر دو جنسیت (مردان و زنان) ۷۷.۳۳سال، برای زنان ۷۸.۵۴سال و برای مردان ۷۶.۲۲سال است که البته برخی مطالعات داخلی این عدد را کمی بالاتر یا پایین‌تر هم اعلام می‌کنند. به‌نظر می‌رسد که باید این عدد را در ایران، طبق گفته مرکز آمار که معتبرترین نهاد اطلاع‌رسان در این زمینه است، همان ۷۴سال درنظر بگیریم. در این صورت، ایران از رتبه‌های ۳‌رقمی به رتبه‌های ۲رقمی آمده و به تعبیر برخی آمارها، ‌بالاتر از ۵۰رتبه رشد داشته است.

51 درصد از مردم ایران فارس، 24 درصد آذری، هشت درصد گیلک و مازندرانی، هفت درصد کرد، سه درصد عرب، دو درصد لر، دو درصد بلوچ، دو درصد ترکمن و یک درصد بقیه قومیت‌ها هستند. 98 درصد مردم ایران مسلمان و دو درصد جمعیت هم اقلیت‌های مذهبی شامل زرتشتی، مسیحی و یهودی هستند. زبان رسمی کشور فارسی است که 77 درصد جمعیت بالای 15 سال کشور می‌توانند به این زبان بخوانند و بنویسند.

ارتباطات در ایران

در ایران 21 میلیون و 981 هزار خط تلفن ثابت وجود دارد و 13 میلیون و 659 هزار خط تلفن همراه، رادیو و تلویزیون در ایران دولتی است اما روزنامه‌ها و خبرگزاری‌های خصوصی در ایران فعال هستند. ایران 6 هزار و 111 میزبان اینترنتی و 18 میلیون کاربر اینترنت دارد.

جمهوری اسلامی ایران در یک نگاه

آب و هوا
ایران یکی از منحصر به فردترین کشورهای جهان از لحاظ آب و هوایی است. اختلاف دمای هوا در زمستان میان گرمترین و سردترین نقطه گاهی به بیش از ۵۰ درجهٔ سانتی گراد می‌رسد. داغ‌ترین نقطه زمین در نقطه‌ای در کویر لوت ایران است. ایران از لحاظ بارندگی در سطح نیمه‌خشک و خشک است. میزان بارندگی در ایران بسیار متغیر است.
در شمال به بیش از ۲۱۱۳ میلیمتر نیز می‌رسد. در نواحی کویری بارش عمدتاً بسیار کم و در حدود ۱۵ میلیمتر است. بارش نواحی شمال غرب و غرب، دامنه‌های جنوبی البرز و شمال شرق حدود ۵۰۰ میلیمتر می‌باشد. در سایر نقاط میزان بارش از ۲۰۰ میلیمتر بیشتر نمی‌شود.

سن امید به زندگی در ایران و کشورهای منطقه

آمار شهریور 1402

اینفوگرافی مایه‌ آبروی ایران

نمایی زیبا از دره عشق چهار محال و بختیاری

جاذبه زیبای گردشگری تالاب انزلی گیلان

دریاچه گنج یا دریاچه تخت سلیمان در ۴۵ کیلومتری شهر تکاب آذربایجان غربی

طبیعت بکر منطقه اورامان کردستان

جزیره زیبای هرمز

شکوه چهار فصل دماوند، نماد بزرگ شکوه ایران سربلند

دَماوَند کوهی در شمال ایران و استان مازندران است که بلندترین کوه ایران و غرب آسیا، بلندترین آتشفشان آسیا و خاورمیانه است. دماوند در پارهٔ مرکزی رشته کوه البرز در جنوب دریای مازندران جای دارد. این کوه از دیدگاه تقسیمات کشوری، در بخش لاریجان در شهرستان آمل در استان مازندران قرار دارد. این کوه به هنگام صاف و آفتابی شدن هوا، از شهرهای تهران، ورامین، قم و همچنین کرانه‌های جنوبی دریای خزر قابل رؤیت است.

و در صورتی که هوا کاملاً پاک، صاف و بدون غبار باشد امکان مشاهده قله دماوند از بخش‌هایی از کشور ترکمنستان در نزدیکی دریای خزر، سواحل چمخاله و کیاشهر در استان گیلان، ارتفاعات نطنز در استان اصفهان و بخش‌هایی از جنوب ابهر در استان زنجان نیز وجود دارد کوه دماوند در تاریخ سیزدهم تیر ماه سال ۱۳۸۷ به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار ملّی ایران ثبت شد.این کوه همچنین از سال ۱۳۸۱ به عنوان «اثر طبیعی ملّی» در شمار مناطق چهارگانهٔ ارزشمند از نظر حفاظت محیط زیست قرار گرفته‌است.
در اساطیر ایران نیز از دماوند یاد شده و شهرت آن بیش از هر چیز به این سبب است که ضحاک در آن به بند کشیده شده‌است. در آثار ادبی فارسی نیز فراوان به این اسطوره و به‌طور کلّی‌تر کوه دماوند اشاره شده‌است. در بندهش این چنین آمده: رود هرهز (هراز) در تپرستان (مازندران) است و از کوه دماوند سر چشمه می‌گیرد.

عکس بسیار پر بازدید در فضای مجازی از قله دماوند

بیشتر از "طبیعت شگفت انگیز ایران" بدانید

منابع:

- راسخون

- همشهری آنلاین

- سفارت ایران در لاهه

- تابناک

مرتبط:

پویش ملی جان فدا برای ایران

نماهنگ «ای ایران بخوان»

تصاویر باکیفیت رهبر معظم انقلاب - سری ششم

فهرست 200 سایت های کاربردی هنگام استفاده از اینترنت ملی

نقشه های ایران از قدیم تا جدید

لیست تحریم های ایران!

۴۰۰ ثانیه تا تلاویو؛ موشک فتاح و نظر کاربران فضای مجازی