الگوهای رفتاری درزندگی مشترک امام راحل
الگوهای رفتاری درزندگی مشترک امام راحل
الگوهای رفتاری درزندگی مشترک امام راحل
نويسنده: مهناز بهرامی
جنبههای مختلف زندگی امام خمینی(رحمت الله علیه) الگوی مناسبی برای کسانی است که میخواهند در عصر تحول و فنآوری براساس دستورات اسلامی حرکت کنند. زندگی مشترک آن امام فرزانه نیز دارای برجستگیها و نقاط روشنی است که میتواند چراغی فرا روی تمام خانوادهها مخصوصا زوجهای جوان باشد.
در این گفتار مختصر برآنیم تا برخی از ویژگیها و الگوهای رفتاری زندگی مشترک امام خمینی(رحمت الله علیه) رحمهالله را بررسی کنیم.
این حدیث شریف بیانگر آن است که تواضع از سوی بزرگان و صاحبان مقام و منصب بسیار لازم و شایسته است. چنانچه نقل است که پیامبر بر زمین مینشست و بر زمین چیز میخورد و گوسفند به دست خود میبست و اگر مملوکی او را دعوت میکرد اجابت میکرد.
تکلف گر نباشد خوش توان زیست
تعلق گر نباشد خوش توان مرد
در زندگی امام خمینی(رحمت الله علیه) رحمهالله نیز میبینیم که این شخصیت الهی با وجود اینکه رهبر کشور بودند، در زندگی مشترکشان با خانواده خویش بسیار متواضعانه رفتار میکردند.
ایشان هیچ گاه در منزل به اهل خانه امر و نهی نمیکردند، کارهای شخصی خود را شخصا انجام میدادند. ایشان برای یک لیوان آب به کسی فرمان نمیدادند و همواره احترام خاصی برای همسرشان قائل بودند ایشان هرگاه به مجلسی وارد میشدند به همگان سلام میکردند وحتی اهل منزل ایشان نیز کمتر میتوانستند دراین کار از امام پیشی بگیرند. در شبهای غیر ماه رمضان که قرار نبود کسی روزه بگیرد، ایشان هیچ کس را بیدار نمیکردند. خودشان سماور را روشن میکردندو چای درست میکردند و معمولاً یک تخم مرغ، سحری ایشان بود.
در زندگی معصومین علیهمالسلام به ویژه در زندگی مشترک حضرت زهرا علیهاالسلام و حضرت علی علیهالسلام این نکته اخلاقی بسیار قابل مشاهده است. حضرت فاطمه علیهاالسلام خطاب به همسر خویش امیرالمؤمنین علیهالسلام چنین فرمودهاند:
ای ابالحسن من از خدای خود شرم دارم که تو را در چیزی که توانش را نداری به زحمت بیندازم!
این حدیث شریف بیانگر این مطلب است که حضرت فاطمه نسبت به همسرش درکلام و هم در عمل نهایت ادب و احترام را رعایت میفرمودند. نمونه بارز این احترام را در زندگی پربارحضرت امام رحمهالله میبینیم که نسبت به همسر خودش محترمانه برخورد میکردند و همسر ایشان میگوید:
حضرت امام به من خیلی احترام میگذاشتند و یادم میآید که یک روز به دخترانش ـ صدیقه و فریده ـ که از پشت بام به منزل همسایه رفته بودند، اعتراض کردند و گفتند: درآن خانه مرد نامحرم بوده است و از این بابت نگران بودند. ولی من گفتم: کسی آنجا نبوده است و ایشان دیگر هیچ نگفتند. امام در اوج عصبانیت هرگز بیاحترامی و اسائه ادب نمیکردند. همیشه در اتاق جای بهتر را به من تعارف میکردند، تا من نمیآمدم سر سفره غذا خوردن را آغاز نمیکردند و هرگز حاضر نبودند که در خانه کار کنم.
ای رسول خدا سلمان از سادگی من تعجب نمود سوگند به خدایی که تو را مبعوث فرمود مدت پنج سال است فرش خانه ما پوست گوسفندی است که روزها بر روی آن شترمان علفمیخورد و شبها بر روی آن میخوابیم و بالش ما چرمی است که از لیف خرما پر شده است.
این احادیث راه عملی ساده زیستن را نشان میدهند و ما را به این امر توجه میدهند که در زندگی مشترک به کم قانع باشیم و سعی در تجملی ساختن زندگی نداشته باشیم.
نقل است که درمنزل امام خمینی(رحمت الله علیه) رحمهالله در نجف یک فرش قدیمی بودکه روزی آن را شسته و روی پشت بام پهن کردند. وقتی آن را پایین آوردند وسط فرش پاره شد، خانم امام که این وضع را دید به امام گفت: آقا! اجازه میدهید این فرش را بفروشیم و به جای آن فرش نو بخریم؟ امام با همه احترامی که برای همسرشان قائل بودند جواب منفی دادند و فرمودند فرش را بدوزید در اتاق پهن کنید.
در زندگی مشترک امام خمینی(رحمت الله علیه) رحمهالله هم همکاری در کارهای منزل بسیار برجسته و قابل توجه است. خانم حضرت امام رحمهالله میگوید چون بچههایشان شبها خیلی گریه میکردند و تا صبح بیدار میماندند امام شب را تقسیم کرده بودند؛ یعنی مثلاً دو ساعت خودشان از بچه نگهداری میکردند و خانم میخوابیدند و دوساعت خود میخوابیدند و خانم بچهها را نگهداری میکرد.
هر گاه تو را دوست کند محرم راز
از دل به زبان و لب میار آن را باز
هر یک از زوجین باید دیگری را امین رازها و امانتهای خود بداند و از خیانت وی در امانت آسوده خاطر باشد
چون امانت کسی نکو دارد
کیمیای سعادت او دارد
نمونه بارز این صفت اخلاقی را در زندگی خصوصی امام خمینی(رحمت الله علیه) رحمهالله میبینیم و متوجه میشویم که اعتماد و اطمینان حضرت امام رحمهالله به همسرشان بسیار زیاد بود. فرزند ایشان نقل کرده: هنگام تبعید امام به ترکیه مهر خودشان را که حساسترین و مهمترین چیزها برای یک روحانی سرشناس محسوب میشود به همسرشان سپردند. ایشان بدون آنکه به ما یا دیگران حرفی دراین مورد بگوید از آن نگهداری کردند تا وقتی که امام از ترکیه به نجف مشرف شدند، ازآنجا پیغام کتبی فرستادند که مهر را توسط فردی که نامش را درآن پیغام ذکر کرده بودند به نجف ارسال دارند و تازه متوجه شدیم که حضرت امام رحمهالله چنین امانت سنگینی را به همسرشان سپردهاند.
حضرت فاطمه علیهاالسلام به پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله میفرمایند:
پدر جان! صبح کردیم در حالیکه چیزی در خانه ما نیست تا رفع گرسنگی نماییم و ما در هر حال خدای بزرگ را سپاسگزاریم.
بود صبر بار درخت کمال
ز بی صبری آید بسی اختلال
در زندگی امام میبینیم که امام و همسرش در برابر مشکلات و سختیهایی که داشتند چقدر مقاوم بودند، به عنوان نمونه در قضایای 15 خرداد 1342 هنگامی که حضرت امام را دستگیر کردند این زن قهرمان با کمال خونسردی مدیریت داخل منزل را عهدهدار گشت و به زنانی که از شدت ناراحتی بیهوش میشدند دلداری میداد.
روایت شده پیامبر اسلام صلیاللهعلیهوآله از یاران خود پرسید: در کدام لحظه، زن به خدا نزدیکتر است؟
پاسخ مناسبی مطرح نشد تااینکه حضرت زهرا علیهاالسلام سؤال پدر را شنید و پاسخ داد: آن لحظهای که زن در خانه خود میماند و به امور زندگی و تربیت فرزندان میپردازد به خدا نزدیکتر است. امام خمینی(رحمت الله علیه) همواره به نقش مادر در محیط خانه تذکر داده و گاهی که اطرافیان به امام میگفتند چرا زن باید در خانه بماند؟ جواب میدادند: خانه را دست کم نگیرید. تربیت بچهها کم نیست اگر کسی بتواند فردی را پرورش دهد خدمت بزرگی به جامعه کرده است. عاطفه در زن قویتر است و قوام و دوام خانواده براساس محبت میباشد.
فرزند صالح، گلی از گلهای بهشت است. پس لازم است که پدرو مادر در شادابی و شکوفایی گلهای آسمانی خانه کوشاباشند.
امام خمینی(رحمت الله علیه) در مورد تربیت فرزندحساسیت و دقت فراوانی داشتند.
ایشان به یکی از فرزندان خود که از شیطنت بچه خود گله میکرد میگفتند: من حاضرم ثوابی را که از تحمل شیطنت او میبری باثواب تمام عبادات خودم عوض کنم و عقیده داشتند که بچه باید آزاد باشد، تا وقتی که بزرگ شد آن وقت باید برایش حدی تعیین کنند. همچنین فرمودند: با بچهها رو راست باشید تا آنها هم رو راست باشند، الگوی بچه پدرو مادر هستند. اگر بابچه درست رفتار کنید بچهها درست بار میآیند. هر حرفی را که با بچهها زدید به آن عمل کنید.
منبع: ماهنامه گنجینه
/خ
در این گفتار مختصر برآنیم تا برخی از ویژگیها و الگوهای رفتاری زندگی مشترک امام خمینی(رحمت الله علیه) رحمهالله را بررسی کنیم.
1. تواضع در برابر همسر
این حدیث شریف بیانگر آن است که تواضع از سوی بزرگان و صاحبان مقام و منصب بسیار لازم و شایسته است. چنانچه نقل است که پیامبر بر زمین مینشست و بر زمین چیز میخورد و گوسفند به دست خود میبست و اگر مملوکی او را دعوت میکرد اجابت میکرد.
تکلف گر نباشد خوش توان زیست
تعلق گر نباشد خوش توان مرد
در زندگی امام خمینی(رحمت الله علیه) رحمهالله نیز میبینیم که این شخصیت الهی با وجود اینکه رهبر کشور بودند، در زندگی مشترکشان با خانواده خویش بسیار متواضعانه رفتار میکردند.
ایشان هیچ گاه در منزل به اهل خانه امر و نهی نمیکردند، کارهای شخصی خود را شخصا انجام میدادند. ایشان برای یک لیوان آب به کسی فرمان نمیدادند و همواره احترام خاصی برای همسرشان قائل بودند ایشان هرگاه به مجلسی وارد میشدند به همگان سلام میکردند وحتی اهل منزل ایشان نیز کمتر میتوانستند دراین کار از امام پیشی بگیرند. در شبهای غیر ماه رمضان که قرار نبود کسی روزه بگیرد، ایشان هیچ کس را بیدار نمیکردند. خودشان سماور را روشن میکردندو چای درست میکردند و معمولاً یک تخم مرغ، سحری ایشان بود.
2. احترام زن و شوهر به همدیگر
در زندگی معصومین علیهمالسلام به ویژه در زندگی مشترک حضرت زهرا علیهاالسلام و حضرت علی علیهالسلام این نکته اخلاقی بسیار قابل مشاهده است. حضرت فاطمه علیهاالسلام خطاب به همسر خویش امیرالمؤمنین علیهالسلام چنین فرمودهاند:
ای ابالحسن من از خدای خود شرم دارم که تو را در چیزی که توانش را نداری به زحمت بیندازم!
این حدیث شریف بیانگر این مطلب است که حضرت فاطمه نسبت به همسرش درکلام و هم در عمل نهایت ادب و احترام را رعایت میفرمودند. نمونه بارز این احترام را در زندگی پربارحضرت امام رحمهالله میبینیم که نسبت به همسر خودش محترمانه برخورد میکردند و همسر ایشان میگوید:
حضرت امام به من خیلی احترام میگذاشتند و یادم میآید که یک روز به دخترانش ـ صدیقه و فریده ـ که از پشت بام به منزل همسایه رفته بودند، اعتراض کردند و گفتند: درآن خانه مرد نامحرم بوده است و از این بابت نگران بودند. ولی من گفتم: کسی آنجا نبوده است و ایشان دیگر هیچ نگفتند. امام در اوج عصبانیت هرگز بیاحترامی و اسائه ادب نمیکردند. همیشه در اتاق جای بهتر را به من تعارف میکردند، تا من نمیآمدم سر سفره غذا خوردن را آغاز نمیکردند و هرگز حاضر نبودند که در خانه کار کنم.
3. ساده زیستی درزندگی مشترک
ای رسول خدا سلمان از سادگی من تعجب نمود سوگند به خدایی که تو را مبعوث فرمود مدت پنج سال است فرش خانه ما پوست گوسفندی است که روزها بر روی آن شترمان علفمیخورد و شبها بر روی آن میخوابیم و بالش ما چرمی است که از لیف خرما پر شده است.
این احادیث راه عملی ساده زیستن را نشان میدهند و ما را به این امر توجه میدهند که در زندگی مشترک به کم قانع باشیم و سعی در تجملی ساختن زندگی نداشته باشیم.
نقل است که درمنزل امام خمینی(رحمت الله علیه) رحمهالله در نجف یک فرش قدیمی بودکه روزی آن را شسته و روی پشت بام پهن کردند. وقتی آن را پایین آوردند وسط فرش پاره شد، خانم امام که این وضع را دید به امام گفت: آقا! اجازه میدهید این فرش را بفروشیم و به جای آن فرش نو بخریم؟ امام با همه احترامی که برای همسرشان قائل بودند جواب منفی دادند و فرمودند فرش را بدوزید در اتاق پهن کنید.
4. همکاری و همیاری در کارهای خانه
در زندگی مشترک امام خمینی(رحمت الله علیه) رحمهالله هم همکاری در کارهای منزل بسیار برجسته و قابل توجه است. خانم حضرت امام رحمهالله میگوید چون بچههایشان شبها خیلی گریه میکردند و تا صبح بیدار میماندند امام شب را تقسیم کرده بودند؛ یعنی مثلاً دو ساعت خودشان از بچه نگهداری میکردند و خانم میخوابیدند و دوساعت خود میخوابیدند و خانم بچهها را نگهداری میکرد.
5. امانتداری و رازداری
هر گاه تو را دوست کند محرم راز
از دل به زبان و لب میار آن را باز
هر یک از زوجین باید دیگری را امین رازها و امانتهای خود بداند و از خیانت وی در امانت آسوده خاطر باشد
چون امانت کسی نکو دارد
کیمیای سعادت او دارد
نمونه بارز این صفت اخلاقی را در زندگی خصوصی امام خمینی(رحمت الله علیه) رحمهالله میبینیم و متوجه میشویم که اعتماد و اطمینان حضرت امام رحمهالله به همسرشان بسیار زیاد بود. فرزند ایشان نقل کرده: هنگام تبعید امام به ترکیه مهر خودشان را که حساسترین و مهمترین چیزها برای یک روحانی سرشناس محسوب میشود به همسرشان سپردند. ایشان بدون آنکه به ما یا دیگران حرفی دراین مورد بگوید از آن نگهداری کردند تا وقتی که امام از ترکیه به نجف مشرف شدند، ازآنجا پیغام کتبی فرستادند که مهر را توسط فردی که نامش را درآن پیغام ذکر کرده بودند به نجف ارسال دارند و تازه متوجه شدیم که حضرت امام رحمهالله چنین امانت سنگینی را به همسرشان سپردهاند.
6. صبر و شکیبایی
حضرت فاطمه علیهاالسلام به پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله میفرمایند:
پدر جان! صبح کردیم در حالیکه چیزی در خانه ما نیست تا رفع گرسنگی نماییم و ما در هر حال خدای بزرگ را سپاسگزاریم.
بود صبر بار درخت کمال
ز بی صبری آید بسی اختلال
در زندگی امام میبینیم که امام و همسرش در برابر مشکلات و سختیهایی که داشتند چقدر مقاوم بودند، به عنوان نمونه در قضایای 15 خرداد 1342 هنگامی که حضرت امام را دستگیر کردند این زن قهرمان با کمال خونسردی مدیریت داخل منزل را عهدهدار گشت و به زنانی که از شدت ناراحتی بیهوش میشدند دلداری میداد.
7. خانهداری
روایت شده پیامبر اسلام صلیاللهعلیهوآله از یاران خود پرسید: در کدام لحظه، زن به خدا نزدیکتر است؟
پاسخ مناسبی مطرح نشد تااینکه حضرت زهرا علیهاالسلام سؤال پدر را شنید و پاسخ داد: آن لحظهای که زن در خانه خود میماند و به امور زندگی و تربیت فرزندان میپردازد به خدا نزدیکتر است. امام خمینی(رحمت الله علیه) همواره به نقش مادر در محیط خانه تذکر داده و گاهی که اطرافیان به امام میگفتند چرا زن باید در خانه بماند؟ جواب میدادند: خانه را دست کم نگیرید. تربیت بچهها کم نیست اگر کسی بتواند فردی را پرورش دهد خدمت بزرگی به جامعه کرده است. عاطفه در زن قویتر است و قوام و دوام خانواده براساس محبت میباشد.
8. تربیت فرزند
فرزند صالح، گلی از گلهای بهشت است. پس لازم است که پدرو مادر در شادابی و شکوفایی گلهای آسمانی خانه کوشاباشند.
امام خمینی(رحمت الله علیه) در مورد تربیت فرزندحساسیت و دقت فراوانی داشتند.
ایشان به یکی از فرزندان خود که از شیطنت بچه خود گله میکرد میگفتند: من حاضرم ثوابی را که از تحمل شیطنت او میبری باثواب تمام عبادات خودم عوض کنم و عقیده داشتند که بچه باید آزاد باشد، تا وقتی که بزرگ شد آن وقت باید برایش حدی تعیین کنند. همچنین فرمودند: با بچهها رو راست باشید تا آنها هم رو راست باشند، الگوی بچه پدرو مادر هستند. اگر بابچه درست رفتار کنید بچهها درست بار میآیند. هر حرفی را که با بچهها زدید به آن عمل کنید.
منبع: ماهنامه گنجینه
/خ
تازه های مقالات
ارسال نظر
در ارسال نظر شما خطایی رخ داده است
کاربر گرامی، ضمن تشکر از شما نظر شما با موفقیت ثبت گردید. و پس از تائید در فهرست نظرات نمایش داده می شود
نام :
ایمیل :
نظرات کاربران
{{Fullname}} {{Creationdate}}
{{Body}}