احکام اسلامي بهداشت و سلامت
احکام اسلامي بهداشت و سلامت
احکام اسلامي بهداشت و سلامت
نويسنده:شيدا سلوکي-فريدون سراواني
سوره ي فصلت ـ 53
جهان امروز براثرپيشرفتهاي علمي به حقايق تازه اي دست مي يابد ، که در گذشته حتي انديشه آن را در سر نداشته است .درهمين زمينه نکات نهفته و اسرارپنهاني کلمات و گفتارهاي گرانبهاي اولياي خدا نيز روز به روز بارزتر و گوياتر مي شود .
سخنان بزرگان دين ظاهري ساده و باطني عميق و قابل تأمل دارد .زبان ساده است ،زيرا براي مردمي بدوي بيان شده و عميق است تا هديه اي باشد براي همه ي انسانهاي صاحب انديشه درهمه ي اعصار که با پيشرفت و تکامل علوم متناسب زمان خود ، درحد توان بتوانند خوشه ي چين خرمن معرفت آن عزيزان الهي باشند .
و اينک چند روايت ،چند دلالت :
حضرت رضا (ع )مي فرمايند :«جان مرده چون در آمد بيشتر آفت در او مي ماند ».
ـ جمعي مردگان را سوزانده و خاکسترش را به رودخانه و يا به دست باد مي سپارند.(هنديها )
ـ عده اي مردگان را در نقاط مرتفعي به نام عيدگاه يا دخمه مي گذارند که کلاغي يا لاشخوري از آن تغذيه کند.(زرتشتيان )
ـ برخي جسد را در صندوق محکمي جاي داده زيرخاک مي گذارند .(بيشتر غربيها )
ـ بسياري از مردم عالم نيزمانند مسلمانان ،مردگان خود را در خاک دفن مي کنند .
دستورهاي اسلامي در اين مورد موافق اصول اوليه بهداشتي که همه جنبه اعجاز دارد :
2 ـ جسد را بايد سه نوبت غسل داد يعني خوب شستشو کرد .
3 ـ پس از شستشو بايد آن را ضد عفوني کرد (منوط به کافور).
4 ـ کسي که غسل مي دهد پيش از هرغسل لازم است دستهاي خود را خوب بشويد تا خود عامل آلودگي نباشد .
5 ـ آبي که ميکروبها و آلودگيها را ازجسد جدا مي سازد بايد در چاله اي فرو رود تا با خاک ميکروب کش سرو کار پيدا کند نه با مردم آن محدوده .
6 ـ ازسوراخهاي بدن ممکن است ترشحات آلوده اي تراوش کند .بنابراين آنها را با پنبه ضدعفوني شده ،مي بندند .تا قبل از متلاشي شدن جسد چيزي از آن خارج نشود.اما وقتي جسد متلاشي شد چون ميکروبهاي ساپروفيت و آنهايي که مواد آلي بدن را تبديل مي سازند برميکروبهاي مضر غلبه مي کنند ،خروج ترشحات اشکالي ندارد .
7 ـ جسد را در دو پارچه ي تميزمي پيچند و بعد دوباره در يک پارچه ي سرتا سري که پايين و بالاي آن محکم بسته مي شود ، مي گذارند ، تا در پارچه متلاشي شود .
8 ـ پارچه اي که انتخاب مي شود کفن سفيد رنگ است .زيرا رنگ سفيد خاصيت فراري دهنده ي ميکروبها را داراست .
9 ـ مستحب است زميني که براي دفن انتخاب مي شود بکر باشد (آلوده نباشد ).
10 ـ قبربايد کاملاً عميق باشد تا به آساني راه ورود و خروج حشرات و حيوانات ميسر نشود .
11 ـ گفته شده است آب پاشي براي مردگان ثواب دارد .واقع امراين است که در فرمانهاي اسلامي ما اگرهرگونه عملي براي رفاه و آسايش زندگان ،به نيت مردگان انجام شود .سبب شادي روح آنهاست ،و دراين روش سوراخهاي احتمالي که ممکن است توسط حشرات ايجاد شده باشد مسدود مي گردد و علاوه بر آن آب پاشي سبب مي شود گرد و غباري ايجاد نشود و راه ابتلا از طريق تنفس به وجود نيايد ،پس آبپاشي مستحب شده است .
12 ـ قبرها همه مرتب و منظم و يک جهت رو به قبله اند تا علاوه بررعايت نظم تا حد امکان زمين کمتري اشغال و آلوده شود .
13ـ با اينکه سوراخهاي موجود در سر و صورت ضد عفوني و روي آن پنبه گذاشته شده و تنها ميکروبها از اين سوراخها قادرند خارج شوند ،ولي بايد مواجه لحد (زمين سفت )قرارگيرند يعني بيني و چشم ها و دهان برابر زمين سفت باشد .
14 ـ قبررا نبايستي با خاکي که از خارج آورده اند پرکرد ،بلکه از همان خاک بيرون آورده شده که احتمال آلودگي دارد بايد به کار برد و نگذاشت خاک آلوده در محل وزش باد و رفت و آمد قرار گيرد .
15 ـ پس از ريختن خاک بايد به قدر کافي آب پاشيد تا اولاً گرد و غباري بلند نشود و ثانياً منافذ خوب بسته شود .
16 ـ داخل قبررا سفيد کردن و يا قيراندودن و غيره قدغن است ،زيرا بايد بدن با مواد ضد ميکروب به خاک تماس داشته باشد .
17 ـ توقف درگورستان مکروه و ناپسند است ، زيرا هرچه توقف کمتر باشد احتمال آلودگي کمتراست چه رسد به خوردن و آشاميدن .
18 ـ ميکروبها از نورآفتاب گريزانند و تاريکي را دوست دارند پس زيارت اهل قبور درشب نيکو نيست .
19 ـ به جاي خشت خام نمي توان خشت پخته (آجر)يعني خاک حرارت ديده به کار برد گويا چشم بيناي اسلام مي ديد که درخاک حرارت ديده گياه نمي رويد و خاصيت ميکروب کشي آن کم مي شود و يا از بين مي رود .
20 ـ اولاً بايد گورستان در محل دور از رفت و آمدهاي عمومي باشد .ثانياً اينکه هر روز به زيارت اهل قبور نرود تا تماس با گورستان درحداقل ممکن باشد .
21 ـ براي جلوگيري از توقف در قبرستان نمازخواندن در آنجا و سر به سجده گذاشتن مکروه و ناپسند است ،بنابراين پيامبر گرامي اسلام (ص)فرمود : «لا تتخذو قبري مسجداً »قبر را مسجد فرض نکنيد .
22 ـ براي تماس کمتر با زمين آلوده گورستان سجده و رکوع از نماز ميت حذف شده است و همچنين برهنه کردن اعضايي از بدن حتي بيرون آوردن کفش و جوراب براي اقامه نماز ميت لازم نيست .
پس حال اين سؤال پيش مي آيد که چرا سربازي که درجنگ شهيد مي شود ، احتياجي به غسل و کفن ندارد ؟
به اعتقاد ما مسلمين سربازي که درجنگ کشته مي شود چون به بيماري ميکروب دار وعفوني نمرده است و از طرف ديگرخستگي و کوفتگي جنگ در وجودش اسيد لاکتيک ايجاد نموده که خودش سم شديد است و خاصيت ميکروب کشي دارد ،پس لازم نيست جسدش را در دو پارچه بپيچند و دفن او با لباسهايش اشکالي نخواهد داشت .
اما اگرفرد پس ازاستراحت مرده باشد وضع به گونه اي ديگر است ،زيرا در حالت عادي عضلات افراد پس از رفع خستگي به تدريج اسيد لاکتيک ايجاد شده را به آب و انيدريدکربنيک تبديل مي کنند ،يعني سموم بدن دفع مي شود .
حال مي توان قضاوت کرد که آفت مردگان چيست و به کارگيري کدامين روش پس ازمرگ صحيح تر است .
منبع:فصلنامه ي بهورز
/خ
جهان امروز براثرپيشرفتهاي علمي به حقايق تازه اي دست مي يابد ، که در گذشته حتي انديشه آن را در سر نداشته است .درهمين زمينه نکات نهفته و اسرارپنهاني کلمات و گفتارهاي گرانبهاي اولياي خدا نيز روز به روز بارزتر و گوياتر مي شود .
سخنان بزرگان دين ظاهري ساده و باطني عميق و قابل تأمل دارد .زبان ساده است ،زيرا براي مردمي بدوي بيان شده و عميق است تا هديه اي باشد براي همه ي انسانهاي صاحب انديشه درهمه ي اعصار که با پيشرفت و تکامل علوم متناسب زمان خود ، درحد توان بتوانند خوشه ي چين خرمن معرفت آن عزيزان الهي باشند .
و اينک چند روايت ،چند دلالت :
حضرت رضا (ع )مي فرمايند :«جان مرده چون در آمد بيشتر آفت در او مي ماند ».
ـ جمعي مردگان را سوزانده و خاکسترش را به رودخانه و يا به دست باد مي سپارند.(هنديها )
ـ عده اي مردگان را در نقاط مرتفعي به نام عيدگاه يا دخمه مي گذارند که کلاغي يا لاشخوري از آن تغذيه کند.(زرتشتيان )
ـ برخي جسد را در صندوق محکمي جاي داده زيرخاک مي گذارند .(بيشتر غربيها )
ـ بسياري از مردم عالم نيزمانند مسلمانان ،مردگان خود را در خاک دفن مي کنند .
دستورهاي اسلامي در اين مورد موافق اصول اوليه بهداشتي که همه جنبه اعجاز دارد :
در اسلام :
2 ـ جسد را بايد سه نوبت غسل داد يعني خوب شستشو کرد .
3 ـ پس از شستشو بايد آن را ضد عفوني کرد (منوط به کافور).
4 ـ کسي که غسل مي دهد پيش از هرغسل لازم است دستهاي خود را خوب بشويد تا خود عامل آلودگي نباشد .
5 ـ آبي که ميکروبها و آلودگيها را ازجسد جدا مي سازد بايد در چاله اي فرو رود تا با خاک ميکروب کش سرو کار پيدا کند نه با مردم آن محدوده .
6 ـ ازسوراخهاي بدن ممکن است ترشحات آلوده اي تراوش کند .بنابراين آنها را با پنبه ضدعفوني شده ،مي بندند .تا قبل از متلاشي شدن جسد چيزي از آن خارج نشود.اما وقتي جسد متلاشي شد چون ميکروبهاي ساپروفيت و آنهايي که مواد آلي بدن را تبديل مي سازند برميکروبهاي مضر غلبه مي کنند ،خروج ترشحات اشکالي ندارد .
7 ـ جسد را در دو پارچه ي تميزمي پيچند و بعد دوباره در يک پارچه ي سرتا سري که پايين و بالاي آن محکم بسته مي شود ، مي گذارند ، تا در پارچه متلاشي شود .
8 ـ پارچه اي که انتخاب مي شود کفن سفيد رنگ است .زيرا رنگ سفيد خاصيت فراري دهنده ي ميکروبها را داراست .
9 ـ مستحب است زميني که براي دفن انتخاب مي شود بکر باشد (آلوده نباشد ).
10 ـ قبربايد کاملاً عميق باشد تا به آساني راه ورود و خروج حشرات و حيوانات ميسر نشود .
11 ـ گفته شده است آب پاشي براي مردگان ثواب دارد .واقع امراين است که در فرمانهاي اسلامي ما اگرهرگونه عملي براي رفاه و آسايش زندگان ،به نيت مردگان انجام شود .سبب شادي روح آنهاست ،و دراين روش سوراخهاي احتمالي که ممکن است توسط حشرات ايجاد شده باشد مسدود مي گردد و علاوه بر آن آب پاشي سبب مي شود گرد و غباري ايجاد نشود و راه ابتلا از طريق تنفس به وجود نيايد ،پس آبپاشي مستحب شده است .
12 ـ قبرها همه مرتب و منظم و يک جهت رو به قبله اند تا علاوه بررعايت نظم تا حد امکان زمين کمتري اشغال و آلوده شود .
13ـ با اينکه سوراخهاي موجود در سر و صورت ضد عفوني و روي آن پنبه گذاشته شده و تنها ميکروبها از اين سوراخها قادرند خارج شوند ،ولي بايد مواجه لحد (زمين سفت )قرارگيرند يعني بيني و چشم ها و دهان برابر زمين سفت باشد .
14 ـ قبررا نبايستي با خاکي که از خارج آورده اند پرکرد ،بلکه از همان خاک بيرون آورده شده که احتمال آلودگي دارد بايد به کار برد و نگذاشت خاک آلوده در محل وزش باد و رفت و آمد قرار گيرد .
15 ـ پس از ريختن خاک بايد به قدر کافي آب پاشيد تا اولاً گرد و غباري بلند نشود و ثانياً منافذ خوب بسته شود .
16 ـ داخل قبررا سفيد کردن و يا قيراندودن و غيره قدغن است ،زيرا بايد بدن با مواد ضد ميکروب به خاک تماس داشته باشد .
17 ـ توقف درگورستان مکروه و ناپسند است ، زيرا هرچه توقف کمتر باشد احتمال آلودگي کمتراست چه رسد به خوردن و آشاميدن .
18 ـ ميکروبها از نورآفتاب گريزانند و تاريکي را دوست دارند پس زيارت اهل قبور درشب نيکو نيست .
19 ـ به جاي خشت خام نمي توان خشت پخته (آجر)يعني خاک حرارت ديده به کار برد گويا چشم بيناي اسلام مي ديد که درخاک حرارت ديده گياه نمي رويد و خاصيت ميکروب کشي آن کم مي شود و يا از بين مي رود .
20 ـ اولاً بايد گورستان در محل دور از رفت و آمدهاي عمومي باشد .ثانياً اينکه هر روز به زيارت اهل قبور نرود تا تماس با گورستان درحداقل ممکن باشد .
21 ـ براي جلوگيري از توقف در قبرستان نمازخواندن در آنجا و سر به سجده گذاشتن مکروه و ناپسند است ،بنابراين پيامبر گرامي اسلام (ص)فرمود : «لا تتخذو قبري مسجداً »قبر را مسجد فرض نکنيد .
22 ـ براي تماس کمتر با زمين آلوده گورستان سجده و رکوع از نماز ميت حذف شده است و همچنين برهنه کردن اعضايي از بدن حتي بيرون آوردن کفش و جوراب براي اقامه نماز ميت لازم نيست .
پس حال اين سؤال پيش مي آيد که چرا سربازي که درجنگ شهيد مي شود ، احتياجي به غسل و کفن ندارد ؟
به اعتقاد ما مسلمين سربازي که درجنگ کشته مي شود چون به بيماري ميکروب دار وعفوني نمرده است و از طرف ديگرخستگي و کوفتگي جنگ در وجودش اسيد لاکتيک ايجاد نموده که خودش سم شديد است و خاصيت ميکروب کشي دارد ،پس لازم نيست جسدش را در دو پارچه بپيچند و دفن او با لباسهايش اشکالي نخواهد داشت .
اما اگرفرد پس ازاستراحت مرده باشد وضع به گونه اي ديگر است ،زيرا در حالت عادي عضلات افراد پس از رفع خستگي به تدريج اسيد لاکتيک ايجاد شده را به آب و انيدريدکربنيک تبديل مي کنند ،يعني سموم بدن دفع مي شود .
حال مي توان قضاوت کرد که آفت مردگان چيست و به کارگيري کدامين روش پس ازمرگ صحيح تر است .
منبع:فصلنامه ي بهورز
/خ
تازه های مقالات
ارسال نظر
در ارسال نظر شما خطایی رخ داده است
کاربر گرامی، ضمن تشکر از شما نظر شما با موفقیت ثبت گردید. و پس از تائید در فهرست نظرات نمایش داده می شود
نام :
ایمیل :
نظرات کاربران
{{Fullname}} {{Creationdate}}
{{Body}}