معرفی خون سیاوشان و خواص درمانی آن

خون سیاوشان ماده‌ی رزینی به رنگ قرمز مایل به قهوه‌ای است که از برخی درختان استخراج می‌شود. در اینجا به نام علمی و مشخصات مربوط به مهم‌ترین و معروفترین گیاهی که از آن خون سیاوشان گرفته می‌شود اشاره شده است.

نام علمی:

Daemonorops draco Blume، نام فرانسه درخت Dragonnier، نام فرانسه خون سیاوشان Sang dragon و نام انگلیسی خون سیاوشان Dragon`s blood می‌باشد. نام‌های دیگر آن به فارسی، عربی و در کتب طب سنتی، خون سیاوشان، قاطرالدم، دَمُ الاَخَوَین و دم الثعبان نامیده شده است. قطع کننده خونریزی داخلی و التیام‌بخش زخم‌ها، قبض کننده و ضد اسهال خونی، خارج کننده بلغم و دفع کننده خون در ادرار، کاهنده حرارت روده‌ها و کبد و مفید برای سوءهاضمه، درد معده و سیاه سرفه، مسکن دردهای عمومی بدن و تقویت کننده معده، جمع کننده شقاق مقعد و مفید برای بواسیر، بندآورنده شکم روش و صفرابر، تقویت کننده دید چشم و ترمیم کننده جراحت‌های چشمی، تقویت کننده لثه و محکم کننده دندان‌ها می‌باشد.

تیره گیاه:

خرما Palmaceae

نوع گیاه:

درخت

مشخصات ظاهری:

درختی است با ارتفاع زیاد و تنه‌ی اصلی آن استوانه‌ای و مانند تنه‌ی نخل می‌باشد. برگ‌های آن دمبرگدار، مرکب و شامل تعداد زیادی برگچه‌های باریک و نوک‌تیز هستند. گل‌های آن به دو صورت نر و ماده واقع بر روی دو پایه جدا قرار دارند. میوه‌اش به بزرگی فندق، بیضی شکل و پوشیده از فلس‌های فشرده بهم است که پس از رسیدن، تمام میوه را ماده‌ی رزینی قرمز رنگی فرا می‌گیرد. خون سیاوشان را به طرق مختلفی تهیه می‌کنند. یکی از روش‌های تهیه خون سیاوشان بدین صورت است که میوه گیاه فوق را در داخل کیسه‌ای ریخته و از خارج ضرباتی به آن وارد می‌کنند با این عمل ماده‌ی رزینی مذکور به سهولت از غشر خارجی میوه جدا شده و از غربال‌های مخصوص می‌گذرانند تا عاری از هرگونه ناخالصی شود سپس آن را به کمک بخار آب و یا استفاده از گرمای خورشید نرم می‌کنند و به صورت قطعات کوچک استوانه‌ای و یا به اشکال گرد و کروی در می‌آورند.  

طبیعت خون سیاوشان:

طبق نظر حکمای طب سنتی طبیعت آن خیلی سرد و خشک است.

رویش جغرافیایی:

این درخت بیشتر در نواحی سوماترا، بورنئو و هندوستان به صورت خودرو انتشار دارد و در ایران تا به حال رویت نشده است.

ترکیبات شیمیایی و مواد موجود در ماده‌ی رزینی (خون سیاوشان):

دراکوآلبان، دراکورزن، دراکورزیتانول، بنزول استیک استر، ماده‌ی رنگینی شامل دراکوکامین و دراکوروبین و اسانس در آن مشخص شده است.

بخش مورد استفاده:

ماده‌ی رزینی (خون سیاوشان)

نحوه مصرف:

طبق دستور پزشک

خواص درمانی:

قطع کننده خونریزی داخلی و التیام‌بخش زخم‌ها، قبض کننده و ضد اسهال خونی، خارج کننده بلغم و دفع کننده خون در ادرار، کاهنده حرارت روده‌ها و کبد و مفید برای سوءهاضمه، درد معده و سیاه سرفه، مسکن دردهای عمومی بدن و تقویت کننده معده، جمع کننده شقاق مقعد و مفید برای بواسیر، بندآورنده شکم روش و صفرابر، تقویت کننده دید چشم و ترمیم کننده جراحت‌های چشمی، تقویت کننده لثه و محکم کننده دندان‌ها می‌باشد.
منبع مقاله :
صانعی، صمصام؛ (1395)، طبّ الصمصام -آشنایی با بیش از 400 نوع از گیاهان دارویی- (جلد دوم)، تهران: انتشارات حافظ نوین، چاپ اول.