معرفی مرزه و خواص درمانی آن

نام علمی:

Satureia hortensis L.، نام فرانسه Sarriette و نام انگلیسی آن Savory می‌باشد. نام‌های دیگر آن به فارسی، عربی و در کتب طب سنتی، مرزه، صعترالبر، نَدع، ایشن و اوشن نامیده شده است.

تیره گیاه:

نعناع Labiatae

نوع گیاه:

بوته

مشخصات ظاهری:

گیاهی است علفی و یک ساله به ارتفاع حدود 30 سانتی‌متر با ساقه‌ای مستقیم، چهارگوش، به رنگ سبز تیره و منشعب به ساقه‌چه‌های متعدد، برگ‌های گیاه سبز خاکستری، متقابل، باریک، دراز، نوک تیز، نرم و پوشیده از تار و منحصراً دارای یک رگبرگ می‌باشند. گل‌هایشان کوچک، سفید یا گلی رنگ و وضع مجتمع در طول انشعابات ساقه دارند.

طبیعت:

طبق نظر حکمای طب سنتی طبیعت آن گرم و خشک است.

رویش جغرافیایی:

در نواحی معتدل اغلب کشورها و در ایران به حالت خودرو و پرورشی روییده و کاشته می‌شود.

ترکیبات شیمیایی و مواد موجود در مرزه:

تانن، چربی، اسانس و غیره در آن مشخص شده است.

بخش مورد استفاده:

برگ و سرشاخه‌ها

نحوه مصرف:

معمولاً مرزه را به صورت خام یا خشک شده استفاده می‌کنند و در صنایع غذایی و دارویی نیز کاربرد دارد.  

خواص درمانی:

ضد نفخ معده و تحلیل برنده ورم روده‌ها، ضد انگل‌های روده‌ای و تنظیم کننده عادت ماهیانه، ضد دل درد و محرک نیروی جنسی، ضد انعقاد خون و افزاینده ترشحات غده تیروئید، تحلیل برنده ورم پروستات و کاهنده چربی خون، ضد اسپاسم و تصفیه کننده خون، ضد آرتریت و مؤثر در رشد کودکان، ضد قارچ و تقویت کننده دستگاه عصبی، ضد اسهال‌های حاد و دفع کننده اسید اوریک، ضد خارش بدن و مسکن دردهای مثانه و رحم، رفع کننده چنگ‌زدگی معده و خلط‌آور، هضم کننده غذا و مفید برای سوءهاضمه می‌باشد. در ضمن برای نرمی استخوان‌ها، ورم لوزه‌ها، ورم طحال، فلج، رعشه، سیاتیک، شب کوری و زردی چهره نیز مفید است.

تذکر:

مصرف مرزه برای اشخاص مبتلا به بیماری‌های ریوی مضر است.
منبع مقاله :
صانعی، صمصام؛ (1395)، طبّ الصمصام -آشنایی با بیش از 400 نوع از گیاهان دارویی- (جلد دوم)، تهران: انتشارات حافظ نوین، چاپ اول.