وقتي بچه‌ها دندان درمي‌آورند

نويسنده:سهيلا عابدين




دندان در آوردن يکي از مراحل تکامل کودک است و معمولا از حدود 6 ماهگي آغاز مي‌شود. اين دندان‌ها تا سن 3 سالگي کامل مي‌شوند و تا اين زمان معمولا کودک 20 دندان درآورده است. اولين دندان‌ها معمولا دندان‌هاي جلو در فک پايين هستند. دندان درآوردن معمولا در کودکان دوراني همراه با درد و ناراحتي و گاهي همراه با افت وزن و بهانه‌گيري و گريه است. در اين مدت معمولا گريه‌ها و نق‌نق بچه‌ها، خيلي از والدين را بي‌حوصله و کلافه مي‌کند. بد نيست درباره اين دوران، بيشتر بدانيد.
مقدمات دندان‌ درآوردن در رحم آغاز مي‌شود. هنگامي‌که کودک در رحم مادر است، جوانه‌هاي دندان‌ها شکل مي‌گيرد. اين جوانه‌ها بين 3 تا 12 ماهگي، به تدريج از زير سطح لثه کودک بيرون مي‌آيد اما در بيشتر کودکان اولين دندان در حدود 6 ماهگي مشاهده مي‌شود که در همين زمان هم غذاهاي معمولي به رژيم غذايي کودک افزوده مي‌شود.

نشانه‌هاي دندان درآوردن

بعضي از کودکان بيش از حالت معمول بهانه‌گير مي‌شوند. اين به دليلي ناسور شدن، درد و تورم لثه قبل از بيرون زدن دندان‌ها است. اين نشانه‌ها معمولا سه تا پنج روز پيش از نمايان شدن دندان‌ها ايجاد شده و به محض اينکه دندان از لثه بيرون مي‌آيد، ناپديد مي‌شوند اما برخي از بچه‌ها هم هستند که اصلا علايم دندان درآوردن در آنها بروز نمي‌کند. بعضي بچه‌ها انگشت و يا اسباب‌بازي‌هاي خود را گاز مي‌گيرند تا با فشار روي اين وسايل کمي از درد آنها تسکين پيدا کند. برخي از بچه‌ها هم از خوردن غذاها به دليل درد امتناع مي‌کنند. خروج بيش از حد آب دهان در تعدادي از کودکان اتفاق مي‌افتد که اين ممکن است سبب بروز بثوراتي روي چانه و صورت آنها شود. دندان‌ها يکي پس از ديگري درمي‌آيند. دندان‌هاي جلوي پايين ابتدا درمي‌آيند، سپس دندان‌هاي پيشين بالا و نهايتا دندان‌هاي عقبي.

از دست شما چه کمکي ساخته است؟

والدين در بيرون آمدن دندان‌ها نقشي ندارند اما رعايت اين نکات به کودک شما کمک مي‌کند تا هنگام دندان درآوردن احساس بهتري داشته باشد و کمي از دردهاي او تسکين يابد:
• به کودک مسکن خفيفي بدهيد که مناسب سن او باشد. البته مي‌توانيد با مشورت با دندانپزشک از داروهايي مثل استامينوفن و ايبوپروفن بدهيد که با اين کار کودک هم راحت مي‌شود.
• هرگز به کودکان زير 20 ماه آسپيرين ندهيد چرا که ممکن است سبب بروز اختلالاتي مثل بيماري ري شود که بسيار بيماري جدي است.
• به کودک وسيله‌اي نرم يا اسباب‌بازي پلاستيکي نرمي بدهيد که در عين حال که تميز است، کودک با گاز گرفتن و ماليدن آن به لثه کمي احساس راحتي پيدا کرده و خارش و درد لثه‌اش را برطرف کند.
• خيلي از بچه‌ها چنين وسايلي را خود پيدا مي‌کنند اما مراقب باشيد وسيله‌اي که کودک به دهان مي‌برد هم تميز بوده و هم به اندازه‌اي کوچک نباشد که سبب خفگي او شود.
• بسياري از والدين از درمان‌هاي ديگري نيز استفاده مي‌کنند. در داروخانه‌ها ژل‌هايي وجود دارد که روي لثه‌هاي کودک ماليده شده و با ايجاد بي‌حسي درد کودک تسکين پيدا مي‌کند. اگر مي‌خواهيد از اين ژل‌ها استفاده کنيد، حتما براي اطمينان از ايمن بودن آنها با پزشک مشورت کنيد.
• مي‌توانيد يک حلقه نرم پلاستيکي را درون يخچال قرار دهيد و پس از خنک شدن آن را به کودک بدهيد تا آن را به لثه‌هايش بکشد. استفاده از اين وسيله خنک‌ کمي از ناراحتي کودک را برطرف مي‌کند.

مراقبت از دندان‌هاي تازه

با بيرون آمدن اولين دندان‌ها، تميز کردن آنها به عهده والدين است. در سال اول لازم نيست دندان‌ها مانند بزرگسالان تميز شوند اما مي‌توانيد يک مسواک کوچک و مناسب سن کودک برايش تهيه کنيد و بعد از خوردن غذا و شير با کمي آب دندان‌هاي او را آرام تميز کنيد. در 18 ماهگي، کودک ممکن است آمادگي لازم براي يادگيري شستن دندان‌هايش را داشته باشد، با اين حال بايد به او کمک کنيد تا دندان‌هايش را تميز کند. مي‌توانيد از خميردندان مخصوص کودک هم استفاده کنيد. البته کودک نيازي به خميردندان ندارد اما مي‌توانيد بعد از مصرف مواد غذايي شيرين فورا دندان‌هايش را بشوييد. يادتان باشد که در 3 سالگي بعد از اينکه همه دندان‌هاي شيري درآمد، او را به طور منظم‌ نزد دندانپزشک ببريد.

نگران نباشيد

دندان درآوردن جزو فاکتورهاي کنترل رشد و نمو کودک نيست و همانند قد و وزن و دور سر کودک که لازم است هر ماه تا يک سالگي کنترل شود، اهميت چنداني ندارد. لازم نيست والدين در مورد زمان دندان درآوردن کودک خود نگران باشند چون دندان درآوردن در کودکان بسته به عوامل ارثي متفاوت بوده و در هر کودکي با کودک ديگر فرق دارد. همه کودکان چه زود و چه دير تا 3 سالگي همه دندان‌هايشان کامل مي‌شود. شما در صورتي بايد نگران دندان‌هاي کودک خود باشيد که رشد دندان‌ها غيرمعمول و نامناسب باشد و با ناهنجاري‌هايي همراه باشد.
منبع: http://salamatiran.com
/خ