گوشت ها را بهتر بشناسیم
گوشت ها را بهتر بشناسیم
گوشت ها را بهتر بشناسیم
نويسنده:سرور اسفندیار
گوشت یکی از ذخائر بزرگ غذایی برای انسان به شمار می رود. گوشت ( اعم از گوشت گاو ، گوسفند ، بره و شتر و ...) از منابع مهم و عمده پروتئین منشا حیوانی در تغذیه انسان ها در سراسر دنیاست. میزان پروتئین گوشت حدود 20 درصد است و غیر از چربی مواد دیگری هم دارد از جمله ویتامین گروه ب ، ویتامین آ و مقداری هم ویتامین ث و مواد معدنی نسبتا زیاد مثل « منیزیم» و « آهن» و همچنین « مس» که از املاح مهم گوشت به شمار می رود . گوشت قرمز حاوی پروتئین کمتر و چربی بیشتری است . ارزش غذایی پروتئین گوشت نسبت به پروتئین گیاهی بیشتر است ، زیرا پروتئین گوشت دارای مقدار زیادی از اسید آمینه های ضروری مورد نیاز بدن است. همچنین مقدار زیادی از چربی حیوانی در بافت گوشت حیوانات قرار گرفته است که منبع مهم انرژی برای بدن به شمار می روند. گوشت یکی از منابع سرشار از انواع ویتامین های B است که مقداری از این ویتامین ها در اثر حرارت از بین می روند یکی از عوامل مؤثر در اهمیت غذایی گوشت ، وجود املاح معدنی به ویژه آهن و روی در آن است. کم خونی ناشی از کمبود آهن در اکثر نقاط جهان اعم از کشورهای در حال توسعه و حتی توسعه یافته در بین انسان ها دیده می شود. زنان به ویژه در هنگام بارداری و عادت ماهیانه و کودکان بیشتر در معرض خطر کمبود آهن قرار دارند.از آنجا که اغلب ، آهن به اندازه کافی در بدن ذخیره نمی شود ، با مصرف به اندازه گوشت و فرآورده های آن ، می توان از بروز عوارض کمبود آهن ، جلوگیری کرد.
همچنین گوشت دارای مواد پروتید می باشد که بعد از پختن ، نسبت مواد مزبور از بیست در صد تجاور می کند. مواد پرتیدی در زندگانی اشخاص ضروری و دارای عمل حیاتی می باشد ، به این معنی که عناصر زنده سول های بدن را تشکیل می دهد ، یک غذای متناسب و متعادل آن است که برای هر کیلوگرم وزن بدن دارای یک گرم ماده پروتیدی بوده و مخصوصا دو پنجم از ماده مزبور از نوع حیوانی باشد زیرا ، پروتید ، تنها ماده حیوانی است که موجب تشکیل مواد حافظ سلول های بدن ما بخصوص سلول های کبدی می گردد.مدتی گوشت در زمره مواد غیر لازم و احیانا مضر محسوب می داشتند که تا آنکه پس از مطالعات و مباحثات طولانی ثابت شد که گوشت در رژیم بیماران ، دارای خواص گرانبها و قابل توجهی است. به طوری که می دانیم مواد موجود در گوشت مانند مواد پروتیدی برای ادامه زندگی ضروری می باشد. نهایت آنکه مقدار آن نزد اشخاص نسبت به وضعیت جسمانی و نوع شغل فرق می کند.
امروزه با تبلیغات منفی که در مورد گوشت قرمز شده ، اکثریت مردم به گوشت سفید ، از جمله مرغ و کمی ماهی روی آورده اند. ماهی تازه ارزش غذایی خوبی دارد ، ولی مرغ ماشینی به چند علت بهداشتی نیست و استفاده زیاد از آن توصیه نمی شود.
اولا : مرغ های ماشینی در فضای سربسته زندگی می کنند و مدام بیدار هستند. اکثر مرغداری ها در طول شبانه روز ، چراغ ها را روشن می گذارند و مرغ و جوجه ها استراحت نمی کنند و جوجه ها را وادار به تغذیه می کنند.
ثانیا : از ویتامین های مختلف ، بی رویه استفاده می شود و همین امر موجب بدبویی گوشت مرغ می شود.
ثالثا: از داروهای آنتی بیوتیک مانند « کلرامفنیکول» استفاده می شود که عوارض خطرناکی بر مغز استخوان « لوسمی» می گذارد. از نظر بهداشتی ، دو هفته قبل از کشتار مرغ ، مصرف انواع داروها باید قطع شود ، ولی معمولا چنین مسائلی رعایت نمی شود.
رابعا : غذاهای آلوده مانند روده و اضافات درون شکم مرغ را در کشتارگاه های صنعتی خشک کرده و به غذای جوجه ها اضافه می کنند.
بدترین مسائل در مرغداری ها بیدار نگه داشتن مرغ ها در طول زندگی مرغ است که این امر موجب می شود اسید لاکتیک فراوانی در بدن مرغ جمع شود و استفاده از چنین مرغ هایی،
باعث مسمومیت در بدن انسان می شود. زیاده روی در مصرف گوشت سفید موجب بیماری های استخوانی می شود.
ماهی هضم آسانی دارد و ضمن لذیذ و مقوی بودن تا حد بلایی مانع امراض قلبی است که بیماری مطرح عصر حاضر می باشد. وجود ید و ویتامین های « آ» و «د» که در گوشت ماهی فراوان است ارزش این غذای سالم ، دریاها را دو چندان ساخته است.
ماهی احتمالا مهم ترین غذایی است که به تنهایی برای سلامت مفید است. غذاهای دریایی بی خطر و مغذی اند و باید به منظور کاهش خطر مرگ ناشی از بیماری های قلبی در رژیم غذای گنجانده شوند.
در واقع محققان بر این باورند که مصرف این غذاها در جلوگیری از یک عامل خطر آفرین مهم یعنی بیماری های قلبی عروقی اهمیت زیادی دارد که نمی توان از آن صرف نظر کرد.
در حال حاضر روغن های امگا 3- نقش آفرینان بر جسته دنیای تغذیه محسوب می شوند و برای سلامت همه مفیدند. منبع اصلی این روغن ها ، ماهی های روغنی و روغن ماهی است. گرچه احتمال آلودگی آب ها به وسیله ترکیبات سمی از جمله جیوه و انتقال آن به گوشت ماهی به ویژه در برخی انواع امکان پذیر است و زنان و کودکان در معرض خطر بیشتر قرار دارند، نتیجه گیری محققان این است که با در نظر گرفتن کل جمعیت ، فوائد ماهی برای سلامت قلب بیش از خطرات احتمالی آن است.
مقدار گوشت برای اشخاص مسن و روماتیسمی و لنفاوی مزاج و مبتلایان به نقرس و همچنین برای مبتلایان به بیماری های کلیه و مبتلایان به فشار خون باید تقلیل یابد و در صورت لزوم از استعمال آن خود داری شود.
مبتلایان به بیماری های هاضمه گوشت را خوب تحمل می نمایند مشروط بر آنکه نکات زیر رعایت شود.
- گوشت مصرفی گاو ، گوساله ، گوسفند و مرغ باید تازه باشد.
- چربی گوشت کاملا جدا شده نباید چربی دیگری هم به آن اضافه شود.
- استعمال گوشت هایی که چرب هستند باید غدقن شود. استعمال گوشت های چرب دیگر مانند گوشت غاز ، مرغابی و کبوتر در بیماری های کبدی و دستگاه گوارش مضر است.
اما متهم اصلی به نظر می رسد ترکیب « هم - آهن» باشد «هم» جزء اصلی هموگلوبین است و هموگلوبین هم جزء اصلی ساختار گلبول قرمز خون است. به عقیده پژوهشگران ، ترکیب هم - آهن که در گوشت قرمز دو برابر مرغ و ماهی است. به سلول های پوششی روده ی بزرگ آسیب می رساند و باعث رشد غیر طبیعی و سرطانی شدن آنها می شود.
به غیر از سرطان روده ی بزرگ ، به نظر می رسد که مصرف گوشت قرمز ، خطر ابتلا به سرطان پانکراس ( لوزالمعده ) را هم افزایش می دهد . سرطان پانکراس یکی از بدخیم ترین سرطان هاست و نتایج یک تحقیق که در مجله انستیتو ملی سرطان آمریکا به چاپ رسیده است نشان می دهد که مصرف فراوان گوشت قرمز ، خطر ابتلا به سرطان پانکراس را 50 درصد و مصرف فراوان گوشت فرآوری شده ( مانند سوسیس) این خطر را تا 68 در صد افزایش می دهد.
معمولا آلودگی این گونه محصولات هنگام کشتار ، حمل و نقل و تهیه ی فرآورده ها ایجاد می شود.
- گوشت قبل از تکه تکه شدن با آب سالم و تمیز شسته شود.
- گوشت باید پس از خروج از فریزر ، بلافاصله مصرف شود.
- چرخ گوشت کاملا تمیز و عاری از هر گونه آلودگی باشد.
- گوشت های چرخ کرده باید زودتر مصرف شوند ، چون سریع تر فاسد می شود.
- در صورت وجود زخم و جوش چرکی در دست ها ، باید از دست زدن به گوشت خودداری کرد.
- گوشت را در کنار مواد غذایی دیگر به صورت باز در یخچال قرار ندهید.
- گوشت در طبقات بالای فریزر قرار داده شود.
- انواع گوشت ها اغلب آلوده به باکتری هستند. مراقب باشید شیرابه های آنها بر روی غذاهای دیگر نریزد.
1- مجید بهرامی راد ، کتاب کار حرفه وفن و معرفی مشاغل ، قم ، انتشارات علقمه ، چ اول ، س 1383.
2- www.tebyan.net
3- www.mardoman
4- www. ashena
5- www.afta.ir
6- سایت رشد / شبکه ملی مدارس ایران.
7- سایت مرکز تعلیمات اسلامی واشنگتن.
8- WWW.iran food news.com
9-جمشید خدادادی ، پانزده روز تا سلامتی ، تهران ، نشر سهروردی ، چ چهارم ، س 1386.
10- احمد ملتزمی/ تندرست با تغذیه درست ، قم ، ناشر باور داران ، ج اول ، س 1378.
منبع : ماهنامه ی پیام زن، ش 193
/خ
همچنین گوشت دارای مواد پروتید می باشد که بعد از پختن ، نسبت مواد مزبور از بیست در صد تجاور می کند. مواد پرتیدی در زندگانی اشخاص ضروری و دارای عمل حیاتی می باشد ، به این معنی که عناصر زنده سول های بدن را تشکیل می دهد ، یک غذای متناسب و متعادل آن است که برای هر کیلوگرم وزن بدن دارای یک گرم ماده پروتیدی بوده و مخصوصا دو پنجم از ماده مزبور از نوع حیوانی باشد زیرا ، پروتید ، تنها ماده حیوانی است که موجب تشکیل مواد حافظ سلول های بدن ما بخصوص سلول های کبدی می گردد.مدتی گوشت در زمره مواد غیر لازم و احیانا مضر محسوب می داشتند که تا آنکه پس از مطالعات و مباحثات طولانی ثابت شد که گوشت در رژیم بیماران ، دارای خواص گرانبها و قابل توجهی است. به طوری که می دانیم مواد موجود در گوشت مانند مواد پروتیدی برای ادامه زندگی ضروری می باشد. نهایت آنکه مقدار آن نزد اشخاص نسبت به وضعیت جسمانی و نوع شغل فرق می کند.
انواع گوشت های مصرفی
گوشت قرمز
گوشت مرغ و سایر طیور
امروزه با تبلیغات منفی که در مورد گوشت قرمز شده ، اکثریت مردم به گوشت سفید ، از جمله مرغ و کمی ماهی روی آورده اند. ماهی تازه ارزش غذایی خوبی دارد ، ولی مرغ ماشینی به چند علت بهداشتی نیست و استفاده زیاد از آن توصیه نمی شود.
اولا : مرغ های ماشینی در فضای سربسته زندگی می کنند و مدام بیدار هستند. اکثر مرغداری ها در طول شبانه روز ، چراغ ها را روشن می گذارند و مرغ و جوجه ها استراحت نمی کنند و جوجه ها را وادار به تغذیه می کنند.
ثانیا : از ویتامین های مختلف ، بی رویه استفاده می شود و همین امر موجب بدبویی گوشت مرغ می شود.
ثالثا: از داروهای آنتی بیوتیک مانند « کلرامفنیکول» استفاده می شود که عوارض خطرناکی بر مغز استخوان « لوسمی» می گذارد. از نظر بهداشتی ، دو هفته قبل از کشتار مرغ ، مصرف انواع داروها باید قطع شود ، ولی معمولا چنین مسائلی رعایت نمی شود.
رابعا : غذاهای آلوده مانند روده و اضافات درون شکم مرغ را در کشتارگاه های صنعتی خشک کرده و به غذای جوجه ها اضافه می کنند.
بدترین مسائل در مرغداری ها بیدار نگه داشتن مرغ ها در طول زندگی مرغ است که این امر موجب می شود اسید لاکتیک فراوانی در بدن مرغ جمع شود و استفاده از چنین مرغ هایی،
باعث مسمومیت در بدن انسان می شود. زیاده روی در مصرف گوشت سفید موجب بیماری های استخوانی می شود.
ماهی ها
ماهی هضم آسانی دارد و ضمن لذیذ و مقوی بودن تا حد بلایی مانع امراض قلبی است که بیماری مطرح عصر حاضر می باشد. وجود ید و ویتامین های « آ» و «د» که در گوشت ماهی فراوان است ارزش این غذای سالم ، دریاها را دو چندان ساخته است.
ماهی احتمالا مهم ترین غذایی است که به تنهایی برای سلامت مفید است. غذاهای دریایی بی خطر و مغذی اند و باید به منظور کاهش خطر مرگ ناشی از بیماری های قلبی در رژیم غذای گنجانده شوند.
در واقع محققان بر این باورند که مصرف این غذاها در جلوگیری از یک عامل خطر آفرین مهم یعنی بیماری های قلبی عروقی اهمیت زیادی دارد که نمی توان از آن صرف نظر کرد.
در حال حاضر روغن های امگا 3- نقش آفرینان بر جسته دنیای تغذیه محسوب می شوند و برای سلامت همه مفیدند. منبع اصلی این روغن ها ، ماهی های روغنی و روغن ماهی است. گرچه احتمال آلودگی آب ها به وسیله ترکیبات سمی از جمله جیوه و انتقال آن به گوشت ماهی به ویژه در برخی انواع امکان پذیر است و زنان و کودکان در معرض خطر بیشتر قرار دارند، نتیجه گیری محققان این است که با در نظر گرفتن کل جمعیت ، فوائد ماهی برای سلامت قلب بیش از خطرات احتمالی آن است.
چقدر گوشت بخوریم ؟
مقدار گوشت برای اشخاص مسن و روماتیسمی و لنفاوی مزاج و مبتلایان به نقرس و همچنین برای مبتلایان به بیماری های کلیه و مبتلایان به فشار خون باید تقلیل یابد و در صورت لزوم از استعمال آن خود داری شود.
مبتلایان به بیماری های هاضمه گوشت را خوب تحمل می نمایند مشروط بر آنکه نکات زیر رعایت شود.
- گوشت مصرفی گاو ، گوساله ، گوسفند و مرغ باید تازه باشد.
- چربی گوشت کاملا جدا شده نباید چربی دیگری هم به آن اضافه شود.
- استعمال گوشت هایی که چرب هستند باید غدقن شود. استعمال گوشت های چرب دیگر مانند گوشت غاز ، مرغابی و کبوتر در بیماری های کبدی و دستگاه گوارش مضر است.
گوشت های نیمه پخته
زیاده روی در مصرف گوشت
اما متهم اصلی به نظر می رسد ترکیب « هم - آهن» باشد «هم» جزء اصلی هموگلوبین است و هموگلوبین هم جزء اصلی ساختار گلبول قرمز خون است. به عقیده پژوهشگران ، ترکیب هم - آهن که در گوشت قرمز دو برابر مرغ و ماهی است. به سلول های پوششی روده ی بزرگ آسیب می رساند و باعث رشد غیر طبیعی و سرطانی شدن آنها می شود.
به غیر از سرطان روده ی بزرگ ، به نظر می رسد که مصرف گوشت قرمز ، خطر ابتلا به سرطان پانکراس ( لوزالمعده ) را هم افزایش می دهد . سرطان پانکراس یکی از بدخیم ترین سرطان هاست و نتایج یک تحقیق که در مجله انستیتو ملی سرطان آمریکا به چاپ رسیده است نشان می دهد که مصرف فراوان گوشت قرمز ، خطر ابتلا به سرطان پانکراس را 50 درصد و مصرف فراوان گوشت فرآوری شده ( مانند سوسیس) این خطر را تا 68 در صد افزایش می دهد.
رژیم متعادل
آلودگی گوشت
معمولا آلودگی این گونه محصولات هنگام کشتار ، حمل و نقل و تهیه ی فرآورده ها ایجاد می شود.
بهداشت گوشت
- گوشت قبل از تکه تکه شدن با آب سالم و تمیز شسته شود.
- گوشت باید پس از خروج از فریزر ، بلافاصله مصرف شود.
- چرخ گوشت کاملا تمیز و عاری از هر گونه آلودگی باشد.
- گوشت های چرخ کرده باید زودتر مصرف شوند ، چون سریع تر فاسد می شود.
- در صورت وجود زخم و جوش چرکی در دست ها ، باید از دست زدن به گوشت خودداری کرد.
- گوشت را در کنار مواد غذایی دیگر به صورت باز در یخچال قرار ندهید.
- گوشت در طبقات بالای فریزر قرار داده شود.
- انواع گوشت ها اغلب آلوده به باکتری هستند. مراقب باشید شیرابه های آنها بر روی غذاهای دیگر نریزد.
1- مجید بهرامی راد ، کتاب کار حرفه وفن و معرفی مشاغل ، قم ، انتشارات علقمه ، چ اول ، س 1383.
2- www.tebyan.net
3- www.mardoman
4- www. ashena
5- www.afta.ir
6- سایت رشد / شبکه ملی مدارس ایران.
7- سایت مرکز تعلیمات اسلامی واشنگتن.
8- WWW.iran food news.com
9-جمشید خدادادی ، پانزده روز تا سلامتی ، تهران ، نشر سهروردی ، چ چهارم ، س 1386.
10- احمد ملتزمی/ تندرست با تغذیه درست ، قم ، ناشر باور داران ، ج اول ، س 1378.
منبع : ماهنامه ی پیام زن، ش 193
/خ
تازه های مقالات
ارسال نظر
در ارسال نظر شما خطایی رخ داده است
کاربر گرامی، ضمن تشکر از شما نظر شما با موفقیت ثبت گردید. و پس از تائید در فهرست نظرات نمایش داده می شود
نام :
ایمیل :
نظرات کاربران
{{Fullname}} {{Creationdate}}
{{Body}}