احساسات را نبايد فراموش کرد!
احساسات را نبايد فراموش کرد!
احساسات را نبايد فراموش کرد!
نويسنده: مسعود توکلي
نقدي بر بازي هاي فيلم «پاتوزمين نذار»
بيش از آن شخصيت ها قصه فيلم را به پيش ببرند، آدمهاي فيلم در حوادث خطي و ساده اثر حل شده اند. پاشا پاييزان (ايرج قادري) مرد کهنسالي است که بر اثر اتفاق به زني جوان و زيباروي که از همسرش جدا شده است. دل مي بازد ناراحتي ها و بي توجهي هاي همسرش، انگيزه «پاشا» را براي ازدواج موقت با ليلي (شيلا خداد) صد چندان مي نمايد. پنهان کاري هاي پاشا نيز سبب نمي شود که همسرش ( مهري) در جريان زندگي جديد او قرار نگيرد. پاشا قصد دارد براي ليلي خانه اي تهيه کند. از اين رو با پذيرش رشوه از رئيس يک شرکت ديگر، اين هدف را به مرحله اجرا نزديک مي کند. اما تصادف او در خيابان همه برنامه هايش را به هم مي ريزد. او در پايان خود را به پليس معرفي مي کند و به زندان محکوم مي شود. صيغه نامه ليلي را باطل مي کند و ليلي به رغم ميل باطني اش به شهرستان و نزد پدر و مادرش باز مي گردد. اما بازيهاي بازيگران اصلي فيلم چگونه است ؟ ايرج قادري ( پاشا پاييزان) . مهرانه مهين ترابي (مهري) . شيلا خداد ( ليلي) و مهدي سلوکي (حامد) نقش هاي اصلي اين فيلم را به عهده دارند. «قادري» به عنوان بازيگري که نقش اصلي فيلم را به عهده دارد، ظاهر شده و در عين حال کارگرداني فيلم را نيز به عهده اوست. اگرچه او در گذشته، در بازيگري اش سعي مي کرد از عناصر بيشتري در اين هنر بهره مند شود اما اکنون که گرد پيري بر سر و روي او نشسته، تلاش مي کند از ميميک صورت بيشترين بهره را ببرد. نگاههاي او نافذ است و به راحتي مي تواند خشم و يا مهر خودش را در صورتش هويدا کند. به عبارتي او اکنون بازيگري اش منحصر به صورتش شده است. سالها تجربه اندوزي او در سينما، سبب شده است تا بتواند به راحتي عاطفه و احساسات تماشاگر را برانگيزد. بازي هايش پر حرارت و پالايش نشده اند و گويي هنوز از چنبره بازيهاي اغراق آميز و فيلم هاي سهل و ساده دهه هاي پيش از انقلاب رهايي نيافته است. او در بازيهايش به لحن و موقعيت خانوادگي و اجتماعي نقش چندان توجهي ندارد. وضعيت فيزيکي افراد در بازيها چندان مهم نيست و تنها بايد حس تماشاگر را برانگيخت. بنابراين پرسش از اينکه دلايل منطقي فروغلتيدن «پاشا»در عمل مجرمانه و غير اخلاقي رشوه، دلباختن اش به زني بيوه ( در حالي که او همسر و فرزند دارد ) و نيز کتک زدن مرد رشوه دهنده با پاي شکسته و ... چيست، بي مورد به نظر مي رسد. او رئيس يک کارخانه صنعتي است که باشد. مهم نيست. بايد لحن و زبان او به ته شهري ها مشابه باشد. مردانگي، معرفت، صداقت، دلسوزي و ... همه در فرهنگ جنوب شهر انباشته اند و گريزي نيست که بايد زبان آنها را نيز برگزيد! «پاشا» نيز همان ديالوگها و پرخاش هايي را به زبان مي آورد که «مهري» (زن خانه دار) انجام مي دهد! رئيس کارخانه بودن «پاشا» مهم نيست. آنچه اهميت دارد اين است که او در جنوب شهر زندگي مي کند! بايد تماشاگر را با خود همراه کرد و راهي بهتر از تحريک و برانگيختن احساسات نيست! اما مهرانه مهين ترابي در نقش «مهري» بازي خوبي ارائه داده و او مشخصه هاي زنان خانه دار را به خوبي هويدا کرده است. زحمت کش است و دلسوز فرزندان اما زيرکي و باهوشي خاص خود را هم دارد. مهري زني عاطفي و حساس است و گاهي دچار تناقض احساسي و رواني مي شود او از يک سو دلخور نگران آينده خود است و از سوي ديگر نسبت به «ليلي» احساس ترحم دارد. او نمي خواهد که «پاشا» را از دست بدهد و «ليلي» براي او دلبري کند. پس هم براي خود نگران است و هم براي ليلي. اما نگراني هايش از دو جنس مختلف هستند. از اين رو به لحاظ احساسي دچار چالش است. اين چالش احساسي و دروني «مهري» به خوبي در بازي مهين ترابي هويداست. به ويژه در سکانس پاياني فيلم که از يک سو از وضعيت پيش آمده براي ليلي، ناخشنود است و از سوي ديگر نتوانسته است خود را راضي کند تا سرنوشت ليلي را تغيير دهد. بنابراين او تنها نظاره گر اوست تا ليلي به شهرستان خود باز گردد. اين تناقض احساسي در صورت و نگاه «مهين ترابي» به خوبي ديده مي شود و از اين رو بازي «مهين ترابي» در نقش «مهري» بسيار باورپذير مي نمايد. «شيلا خداداد» در نقش «ليلي» ديگر بازيگر فيلم است که شايد نبايد گفت بازي ضعيفي ارائه داده چون اين ضعف به فيلنامه باز مي گردد. «ليلي» شخصيتي است که پردخت خوبي نشده است. او معلوم نيست که تحصيل کرده است يا نه. اگر تحصيل کرده باشد که خصوصيات فکري و رفتاري او با وضعيت موجود تناقض دارد. به اين ديالوگ توجه کنيد: «مردي مي خواهم که سايه سرم باشد!» اين ديالوگها کمتر از زبان دختران و يا زنان تحصيل کرده شنيده مي شود و اين افراد سعي مي کنند که در موارد بحراني ( مانند طلاق و جدايي ) استقلال فکري و کاري خود را دوباره بازيابند. بنابراين اين تناقض شخصيتي در بازي «خداداد» نيز قابل مشاهده است و به ارائه نقش او لطمه زده است.
پذيرش و رد «پاشا» در زندگي اش بسيار ساده انگارانه است و بي پناهي و آسيب پذير بودن «ليلي» تصنعي به نظر مي رسد. به رغم ضعف هاي موجود در فيلنامه که به بازي خداداد لطمه فراواني وارد کرده است بازي او در سکانس پاياني چشمگير است. زماني که تصميم مي گيرد تهران را ترک کند و او تنها با گام هاي لرزان و پر ترديد از «مهري» دور مي شود.
«مهدي سلوکي» هم در نقش «حامد» به رغم آن که حضور کوتاهي دارد اما به نظر مي رسد در ايفاي نقش ناتوان است.
او دانشجو است اما ديالوگها، رفتارها، کنش ها و واکنش هاي او تشابه چنداني به دانشجو ندارد. او بيشتر شيرين زباني و نمک پراني مي کند و .... .
منبع: ماهنامه نقش آفرينان 54
/خ
تازه های مقالات
ارسال نظر
در ارسال نظر شما خطایی رخ داده است
کاربر گرامی، ضمن تشکر از شما نظر شما با موفقیت ثبت گردید. و پس از تائید در فهرست نظرات نمایش داده می شود
نام :
ایمیل :
نظرات کاربران
{{Fullname}} {{Creationdate}}
{{Body}}