سنگ اول

در تاکستان هاي ملاير

عليرضا سبط احمدي، مجري طرح سنگ اول مي گويد: «سنگ اول فيلمي است برآمده از ذهن و دل دو هنرمند پيشکسوت کشور. اولي نطفه سنگ اول را به وجود آورد؛ نوشته اي از هوشنگ مرادي کرماني و دومي به اين نوشته جان داد که فيلمنامه شود و حس و دل داد که فيلم شود که آن ابراهيم فروزش بود. دو بازيگر داشتيم به نام هاي انديشه فولادوند و محسن طنابنده که با تمام جانشان جلوي دوربين به ايفاي نقش پرداختند و با تمام اهالي خونگرم و مهربان ملاير و روستاهاي آن زندگي کرديم تا سنگ اول به عنوان يک اثر هنري در بيست وهشتمين جشنواره فيلم فجر به نمايش درآيد. تمام گروه توليدي سنگ اول از همکاربودن در اين پروژه لذت بردند و در کنار انسان والايي چون ابراهيم فروزش، عشق کردند، زندگي کردند و کار کردند. سنگ اول قصه مردماني است ساده دل، نجيب و اهل دل که زندگي و تفکرات دوست داشتني آن ها را به تصوير کشيديم.» سبط احمدي در پايان مي گويد: «من به عنوان يک تهيه کننده ازتوليد اين فيلم به خودم مي بالم و از آن لذت مي برم. باشد که مديران فرهنگي و سينمايي کشورمان هم دل به کارهاي فرهنگي بدهند تا بتوانيم تنش ها و التهاب هاي جامعه را با هنر و فرهنگ التيام بدهيم.»
ابراهيم فروزش، کارگردان با سابقه سينماي ايران در مورد سنگ بناي سنگ اول مي گويد: «در مقاطع مختلف موضوعات مختلفي ذهن آدم را درگير خودش مي کند من هم با مطالعه کتاب"تنور" رسيدم به اين نکته که داستان با وجود کوتاه بودن آن قابليت تبديل شدن به يک فيلمنامه بلند را دارد. پس موضوع را با آقاي مرادي کرماني در ميان گذاشتم تا جايي که کار پيش رفت و مقدمات کار فراهم شد.»
فروزش در مورد لوکيشن اصلي فيلم مي گويد: «از آن جايي که لوکيشن اصلي قصه روستايي با تاکستان هاي بسيار بود، جاهاي مختلفي را براي پيدا کردن جاي مورد نظرمان گشتيم. اول از همه به قزوين سفر کرديم، چون علاوه بر ماجراي تاکستان، لهجه قزويني هم براي شيرين بود، اما در نهايت متوجه شديم که اغلب باغداران اطراف قزوين که صاحب تاکستان هستند، ترک زبان هستند پس به پيشنهاد يکي از دوستان عازم ملاير شديم که پر بود از تاکستان هاي انگور و از همه مهم تر زباني که گويش مي کردند براي عامه قابل فهم و راحت بود. اين همه شرايط به ما امکان مي داد تا هم از بازيگرهاي بومي استفاده کنيم و هم از اهالي روستاهاي علمدار اوليا، علمدار سفلا و طائمه به عنوان هنرور بهره ببريم.» فروزش درپايان مي گويد: «درست است که فيلمنامه اقتباسي است و بر مبناي يک اثر ادبي بنا شده، اما معتقدم علاوه بر فيلمنامه با در نظر گرفتن شرايط در موقع اجرا بايد نهايت بهره برداري را از امکانات کرد تا فيلم قوام بيشتري پيدا کند. اين کاري است که ما سعي کرديم در اين فيلم انجام دهيم.
محسن طنابنده، بازيگر نقش حسنعلي در مورد حضورش در اين فيلم مي گويد: «آشنايي من با آقاي فروزش برمي گردد به همکاري قبلي مان (زماني براي دوست داشتن) که باعث شد براي اين کار نيز از من دعوت کنند. متن را خواندم و به نظرم قصه جذابي آمد. در نتيجه نشستيم و با آقاي فروزش در مورد آن صحبت کرديم. آن ها هنوز براي بازيگر نقش زن کسي را انتخاب نکرده بودند که به پيشنهاد من انديشه فولادوند را آوردند من و انديشه فولادوند سرصحنه سن پترزبورگ(بهروز افخمي ) گاهي به شوخي با هم به لري صحبت مي کرديم و از آن جايي که قصه سنگ اول در ملاير مي گذشت و اغلب فولادوندي ها هم لر هستند و با شناختي که من از انديشه فولادوند داشتم، به يکباره ياد او افتادم که براي اين نقش بايد مناسب باشد. پيش از اين نيز گروه خيلي به دنبال بازيگر مناسب اين نقش گشته بودند که در نهايت بر سر انديشه فولادوند به توافق رسيدند. اما ماجرا به اين سادگي ها هم نبود، چون آن چه ما از گويش لري مي شناختيم، چه انديشه فولادوند که با لري خرم آبادي آشنا بود و چه من که به شيوه گويشي اين لهجه را مي شناختم، ضمن اين که با هم متفاوت بود، با آن چه که در ملاير تکلم مي کردند هم فرق داشت. به طوري که وقتي براي کار به ملاير رفتيم، ديديم که گويش آن ها با تصور ما بسيار فاصله دارد، چون آن ها يک جور لري با آهنگ همداني صحبت مي کردند که فقط بخشي از گويش شان وام گرفته از لري بود. اين جا بود که به دردسر افتاديم و بايد هرطور که بود گويش آن منطقه را در مي آورديم. چون از طرفي هفتاد هشتاد هنرور داشتيم که به اين گويش صحبت مي کردند و ما به عنوان يک زوج روستايي نبايد با آن ها زياد فاصله مي داشتيم و از طرف ديگر آقاي فروزش دل شان نمي خواست گويش فيلم به طور مشخص لري يا شبيه آن باشد.» طنابنده در ادامه مي گويد: «مساله ديگري که در اين کار با آن مواجه بوديم، معادل يابي واژه هاي فيلمنامه بود. از آن جايي که آقاي فروزش تهراني هستند، متن را هم به اين شيوه نوشته بودند که اگر عاميانه هم مي شد، باز هم با گويش منطقه فاصله داشت، پس آمديم ضمن پيدا کردن گويش منطقه ديالوگ را برآن منطبق کرديم. براي اين کار ما دوسه مربي عوض کرديم تا رسيديم به دو بچه که بيشتر از همه به ما کمک کردند.» طنابنده در پايان مي گويد: «در خاتمه اگر بخواهم در مورد قصه چيزي بگويم بايد اشاره کنم که قصه اين فيلم برمي گردد به حرکت حسنعلي وپيشروي او که ماجراهايي را براي خانواده و پس از آن اهالي روستايي که در آن زندگي مي کند، به وجود مي آورد.»
جهانگير ميرشکاري از صدابرداران و صداگذاران با سابقه و مسلط سينماي ايران که در سنگ اول فقط وظيفه صداگذاري را بر عهده داشته، در مورد کارش مي گويد: «سنگ اول از نظر قصه، قصه نويي است و بازي ها مخصوصاً بازي هاي خانم فولادوند و آقاي طنابنده فوق العاده است، ضمن اين که بعضي از بومي هاي بازيگر هم خوب بودند و صداي خوبي داشتند.»
ميرشکاري در مورد صدابرداري کار مي گويد: «با آقاي صالحي براي اولين بار است کار مي کنم، اما ايشان صداهاي خوبي گرفتند و کار من را راحت کردند. صدابرداري فيلم تروتميز درآمده است و بعد از اين که فيلم را ديدم با آقاي صالحي تماس گرفتم و به او تبريک گفتم.» ميرشکاري در پايان مي گويد: «به نظرمن سنگ اول فيلم خوبي است و پيشنهاد مي کنم فيلم را ببنيد.»
کارگردان: ابراهيم فروزش. تهيه کننده: سيما فيلم. مجري طرح: سيدعليرضا سبط احمدي. فيلمنامه نويس: ابراهيم فروزش. فيلمبردار: فريدون شيردل. صدابردار: محمد صالحي. صداگذار: جهانگير ميرشکاري. طراح صحنه و لباس: محمد هادي فدوي. چهره پرداز: بيژن محتشم. تدوينگر: بهرام دهقاني. موسيقي: محمد محمد علي. بازيگران: محسن طنابنده، انديشه فولادوند، زمان:90دقيقه.

خلاصه داستان

حسنعلي روستايي خوابي مي بيند و به فکر سفارش سنگ قبر براي خود مي افتد

مشخصات کارگردان:

متولد:1318،تهران، تحصيلات:کارشناسي سينما.

فيلم شناسي کارگردان:

سازنده آثار خمره، کليد، بچه هاي نفت، هامون و دريا، زماني براي دوست داشتن.
منبع: صنعت سينما- 91