موارد منع طبي روزه در گفتگو با متخصصان گوارش، چشم و کليه
درمانگاه گوارش
دکتر پيمان اديبي/ متخصص گوارش دانشيار دانشگاه علوم پزشکي اصفهان
اغلب مشکلات گوارشي و اختلال‌هاي مربوط به دستگاه گوارش به دليل رعايت نکردن رژيم غذايي سالم، پرخوري و افراط در بعضي گروه‌هاي غذايي و البته تحرک نداشتن است، يعني اسهال مزمن، يبوست مزمن و مشکلات سوءهاضمه بدون زخم يا مشکلات روده تحريک‌پذير که قسمتي از مشکلات قابل تقسيم‌بندي گوارشي است طي ماه مبارک رمضان تشديد مي‌شوند و علايم آنها بدتر خواهد شد ولي هيچ‌کدام ضرر عمده‌اي را متوجه فرد نمي‌کند و موجبات خون‌ريزي و غيره را فراهم نمي‌کند که جزو موارد منع روزه‌داري قرار گيرد اما بيماري‌هايي هستند که براي فرد مبتلا بايد در ممنوعيت روزه تاکيد کرد.
• مبتلايان به زخم معده:
زخم‌هاي فعال دستگاه گوارش شامل زخم معده و زخم اثني‌عشر هستند. اگر شما به تازگي آندوسکوپي کرده‌ايد و تشخيص زخم معده داده شده، بايد از روزه گرفتن بپرهيزيد.
• مبتلا به مشكل كبدي:
بيماران کبدي که تحت درمان هستند و علايم پيشرفته کبدي ندارند. براي مثال اگر نارسايي‌کبد يا سيروز کبدي پيش نيامده است، مي‌توانند با نظر پزشک خود داروهاي خود را تنظيم کرده و روزه بگيرند اما اگر به نارسايي کبد يا مشکلات کبدي به همراه تورم بدن دچارند و تنظيم پروتئين بدن و ديگر فاکتورهاي حياتي آنها از طريق داروها تحت کنترل درآمده است، هرگز نبايد روزه بگيرند.
• کوليت اولسروز:
کساني که بيماري کوليت اولسروز يا کرون دارند به دليل تشديد مشکلات در اثر روزه‌داري بهتر است از روزه‌داري اجتناب کنند.
• مبتلايان به يبوست:
درباره کساني که به يبوست مزمن دچارند بايد توضيح دهم که کم‌آبي بدن يبوست شما را تشديد خواهد کرد. با اين وجود اگر تمايل داريد روزه بگيريد براي جلوگيري از مشکل جدي‌تر، حجم مواد فيبري مانند ميوه و سبزي‌ها را در وعده غذايي خود بيشتر کنيد. تحرک داشته باشيد و در طول شبانه‌روز 8 تا 10 ليوان مايعات بنوشيد. مصرف چاي را کم کنيد.
• ديگر مشكلات سوءهاضمه:
از نظر علمي روزه‌داري براي کساني که سوءهاضمه دارند هيچ معني ندارد و قطعا علامت‌هاي شما تشديد خواهد شد اما اين تصميم‌گيري به عهده شماست و اميدوارم با توصيه‌هاي ما موفق به روزه‌داري شويد. به طور معمول افراد زيادي هستند که علايم برگشت اسيد، حالت ترش کردن، سوزش سردل و بدمزه شدن دهان را تا به حال تجربه کرده‌اند و اين افراد به طور عمده در اثر خالي ماندن معده‌شان و ترشح اسيدمعده، علايم‌شان تشديد مي‌شود ولي به هر حال تصميم با شماست. چنانچه اين گروه تمايل دارند روزه بگيرند براي جلوگيري از اين حالت‌هاي ناخوشايند بايد پيش از مصرف سحري و افطاري داروهاي خود را استفاده کنند و سعي کنند حجم وعده غذايي‌شان کم باشد و پرخوري نکنند. از مصرف چاي با حجم زياد و به‌خصوص چاي پررنگ و قهوه بپرهيزند. غذاهايي که کم‌چربي و کم‌ادويه باشد مصرف کنند تا بتوانند روزه‌شان را بگيرند.
درمانگاه كليه
دكتر فاطمه پوررضاقلي/ متخصص کليه و مجاري ادراري (نفرولوژي) عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي
در کساني که مشکلات کليوي دارند و به سختي با مراقبت‌هاي دقيق و همکاري با هم توانسته‌ايم کراتينين آنها را به تعادل برسانيم، معمولا روزه گرفتن با عوارضي همراه است. بعضي از شما عزيزان اصرار داريد روزه‌هايتان را بگيريد. من از شما خواهش مي‌کنم چنين ريسكي نكنيد و به نكات مهمي‌كه اشاره مي‌کنم، توجه كنيد:
• کراتينين شما چند است:
اگر کراتينين 5/1 تا 7/1 داريد، ريسك نكنيد و روزه نگيريد يا حداقل پشت سر هم روزه نگيريد و چند روز به کليه‌ها استراحت بدهيد و پس از 4 روز، روزه‌داري، مراجعه کنيد تا آزمايش‌هايي از شما به عمل آيد. مبادا يک ماه بدون مراجعه به متخصص خود، بي‌خبر برويد و روزه بگيريد و پايان ماه رمضان با مشکلي غيرقابل‌برگشت مواجه شويد. در نظر داشته باشيد شما مبتلايان به مشکلات کليوي که اجازه روزه گرفتن داريد هرگز نبايد مانند ديگران افطار کنيد. غذاهاي رايج افطار مانند آش، حبوبات و مواد قندي به خصوص زولبيا و باميه و خرما به بالا رفتن پتاسيم خون شما منجر شده و دردسرساز خواهند شد. هيچگاه يک دفعه تعداد زيادي خرما و غذاهاي ديگر را نخوريد. پنير رژيمي، نان رژيمي و خرماي محدود، در زمان‌هاي متناوب و فاصله‌دار بخوريد و حتما آب کافي و ميوه و سبزي ميان افطار تا سحر استفاده کنيد. حتي اگر احساس کرديد کاملا خوب هستيد، باز هم پس از چند روز روزه‌داري با پزشک خود تماس بگيريد. اگر کراتينين شما در حد دو يا بالاتر باشد، تاکيد مي‌کنم که روزه‌داري ممنوع است.
• کليه‌هاي سنگساز:
آنهايي که کليه‌هايشان مکررا سنگسازي مي‌کند و سابقه چند نوبت سنگسازي دارند و يا در حال حاضر سنگ دارند، بايد در طول روز مقادير زيادي آب بنوشند تا سنگشان بزرگ نشود.
• اگر پيوند کليه شده‌ايد:
کساني که پيوند کليه شده‌اند و هنوز يکسال از موعد پيوند آنها نگذشته است، نبايد روزه بگيرند. اگر يکسال از پيوند گذشته باشد و هيچ مشکلي نداشته باشند، شايد بتوانند با نظر پزشک روزه بگيرند.
• مبتلايان به نارسايي کليه:
از نظر ما نارسايي کليه مراحل متعددي دارد. در مورد افرادي که در مرحله‌اي هستند که کراتينين خونشان دو يا بالاي دو است، مصرف نکردن آب در طول روز به ايجاد ايسکمي يا نرسيدن خون حاوي مواد غذايي به بافت کليه مي‌انجامد و شرايط را بدتر مي‌کند. مبتلايان به فشار خون، به خصوص افرادي که ساعات نزديک به افطار فشار خونشان خيلي بالا مي‌رود منع روزه‌داري دارند.
• دياليزي‌ها:
دياليزي‌ها اصلا نبايد روزه بگيرند و مانند ديگر گروه‌ها، به مايعات کافي در طول روز نياز دارند.
درمانگاه زنان
دکتر شيرين نيرومنش/ متخصص زنان و زايمان استاد دانشگاه علوم پزشکي تهران
يکي از سوال‌هاي متداول خانم‌هاي باردار و شيرده اين است که آيا در اين زمان‌ها در صورت تمايل خانم‌ها مجاز به گرفتن روزه هستند يا خير. با آنکه مراجع تقليد الزامي بر گرفتن روزه در دوران بارداري و شيردهي قرار نداده‌اند، از نظر پزشکي بايد گفت در دوران شيردهي به هيچ عنوان روزه گرفتن به خانم‌ها توصيه نمي‌شود. اين موضوع به ويژه در مورد خانم‌هايي که فرزندشان تنها از شير مادر تغذيه مي‌کند، قابل توجه‌تر است. روزه گرفتن به شدت بر ميزان شير مادر تاثير مي‌گذارد و به ويژه مادراني که کودکان زير 6 ماه دارند بايد به شدت از گرفتن روزه پرهيز کنند. در مورد خانم‌هايي که به انتهاي دوران شيردهي نزديک‌تر مي‌شوند مثلا فرزندشان حدود 5/1 سال دارد و مي‌تواند بيشتر نيازهاي خود را از غذاهاي کمکي برآورده کند و در عين حال ماه رمضان در فصل خنک سال با روزهاي کوتاه باشد، در صورتي که مادر ببيند روزه گرفتن بر ميزان شيرش تاثير نمي‌گذارد مي‌تواند روزه بگيرد در غير اين صورت روزه گرفتن جايز نيست.
در دوران بارداري در صورتي که روزه گرفتن سبب افت فشار و قندخون و بدشدن حال عمومي شود، توصيه نمي‌شود. اين موضوع به ويژه در 3 ماهه نخست و 3 ماهه آخر مهم‌تر است زيرا نياز جنين به مواد غذايي بيشتر مي‌شود. در حال حاضر نيز با توجه به اينکه ماه رمضان در فصل گرم سال افتاده و روزها طولاني است، بيشتر مادرها توانايي روزه گرفتن را ندارند. توصيه بنده به تمامي خانم‌هاي باردار اين است که اگر احساس مي‌کنند مي‌توانند روزه بگيرند به اين شرط که حتما سحري بخورند و تمام طول روز را استراحت کنند و دچار افت قند يا فشار نشوند در صورت تمايل روزه بگيرند. اما اگر دچار افت قند خون و فشار مي‌شوند از گرفتن روزه خودداري کنند زيرا اين موضوع بر سلامت جنين تاثير مي‌گذارد.
درمانگاه زنان
دکتر مريم پوررضا/ متخصص زنان و زايمان و استاد دانشگاه علوم پزشکي تهران
داشتن تغذيه خوب و مناسب در تمام دوران زندگي ضامن بقا و سلامت ما انسان‌ها است اما برخي از دوره‌هاي آسيب‌پذير در زندگي ما وجود دارند که بارداري و شيردهي از آن جمله‌اند و از اهميت ويژه‌اي برخوردارند. در 3 ماهه نخست بارداري ما اصلا جايز نمي‌دانيم که خانم‌ها روزه بگيرند چون سلول‌هاي حياتي بدن جنين در حال رشد است و نيازمند تغذيه از خون مادر است. خوشبختانه بيشتر مادران باردار و شيرده متوجه اين اهميت ويژه هستند و خودشان بيشتر از هر چيز، به سلامت جنين در دوران بارداري و کودکي که با شيرمادر تغذيه مي‌شود در دوران شيردهي اهميت مي‌دهند. حتي رژيم غذايي دوران بارداري آنقدر پراهميت است که ما به مادراني که رژيم‌هاي غذايي خاص دارند، براي مثال گياه‌خوار هستند توصيه مي‌کنيم رژيم متعادلي را در نظر بگيرند که حاوي همه مواد غذايي باشد و جنين بتواند از فوايد همه گروه‌هاي غلات، گوشت، انواع ميوه‌ها و شير بهره بگيرد. البته بعضي مادران هستند که در 3 ماهه دوم يا سوم بارداري‌اند و تمايل دارند روزه بگيرند. ما به آنها توصيه مي‌کنيم مخاطرات احتمالي اين کار را بشناسند. وظيفه سلامتي و رشد يک انسان ديگر برعهده آنهاست و بايد تصميم بگيرند. درباره شيردهي شخصا منع روزه‌داري را نمي‌گويم و به عهده مادر مي‌گذارم اما به خانم‌ها مي‌گويم که قطعا براي افزايش شير، بايد در روز مايعات مصرف کنيد و ميوه و سبزي در وعده‌هاي غذايي خود بگنجانيد تا بتوانيد، کودکتان را از نعمت شير مادر برخوردار کنيد و اگر قرار است روزه بگيريد بايد اين موضوع را در ذهن داشته باشيد که شير شما کم خواهد شد.
منبع:www.salamat.com/ن
{{Fullname}} {{Creationdate}}
{{Body}}