منظومه فکری مقام معظم رهبری درباره اربعین: هویت، کارکردها، و پیام‌های جهانی

مقدمه:
اربعین حسینی، پدیده‌ای بی‌نظیر در تاریخ اسلام و جهان، همواره مورد توجه و تأکید رهبر معظم انقلاب اسلامی، آیت‌الله خامنه‌ای، بوده است.
 
 ایشان با نگاهی جامع و عمیق، ابعاد مختلف این حرکت عظیم را تبیین نموده و نقش آن را در عرصه‌های گوناگون فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و معنوی مورد بررسی قرار داده‌اند.
 
این مقاله با هدف تبیین منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای درباره اربعین حسینی، به بررسی ابعاد هویتی، کارکردی و پیام‌های جهانی این پدیده می‌پردازد.
 
 در این راستا، تلاش می‌شود تا با استناد به بیانات و رهنمودهای ایشان، تصویری روشن و جامع از دیدگاه‌های رهبری درباره اربعین ارائه شود.
 
 بررسی این منظومه فکری، نه تنها به درک عمیق‌تر ابعاد این حرکت عظیم کمک می‌کند، بلکه راهنمایی برای فعالان و دلسوزان این عرصه در جهت بهره‌گیری هرچه بیشتر از ظرفیت‌های اربعین در راستای اهداف اسلام ناب محمدی (ص) خواهد بود.
 
 این نوشتار در پی پاسخ به این سوالات است که اربعین از منظر آیت الله خامنه ای چه هویتی دارد؟ چه کارکردهایی در سطح ملی و بین المللی برای آن متصور است؟ و چه پیام های جهانی را می تواند به همراه داشته باشد؟
 

منظومه فکری مقام معظم رهبری درباره اربعین: هویت، کارکردها، و پیام‌های جهانی

1- اربعین، چهل روز تبیین و افشاگری

بیانات مقام رهبری: "[جوانان عزیز] به معنای واقعی کلمه خودتان را مجهّز کنید و در این میدان وارد بشوید: در میدان تبیین و افشاگری، یعنی راهی ‌که زینب کبریٰ (سلام‌ الله‌ علیها) در این چهل روز [عاشورا تا اربعین] انجام داد."
 
"عظمت این چهل روز به خاطر کاری است که ‌این بزرگوار و حضرت سجّاد (سلام ‌الله ‌علیه) و بقیّه‌ای که اطراف اینها [بودند] انجام دادند و سختی‌ها را تحمّل کردند، و [اگر ‌بخواهیم] با زبان روضه‌خوانی حرف بزنیم، در واقع در روز اربعین، زینب کبریٰ آمد گزارش کار به امام حسین (علیه‌ السّلام) ‌داد که این کارها را کردیم، این جور رفتیم، این جور تحمّل کردیم و این جور بیان کردیم و تبیین کردیم‌." [1]
 
نکات و پیام‌ها:
میدان تبیین و افشاگری حضرت زینب (س)
 با دعوت جوانان برای ورود به "میدان تبیین و افشاگری"، مقام معظم رهبری اربعین را فضایی برای تبیین حقایق تاریخی و مذهبی معرفی می‌کنند. این بیان نشان‌دهنده آن است که اربعین صرفاً یک مراسم عزاداری نیست، بلکه میدانی است برای تبیین و افشاگری مأموریت‌های اهل بیت.
 
الگوی گزارش‌دهی در روز اربعین
با تشبیه زینب کبری به "گزارش‌دهنده کار" در روز اربعین، رهبر فرزانه الگویی برای تبیین مأموریت‌های اهل بیت ارائه می‌دهند. این دیدگاه نشان‌دهنده آن است که شرکت در اربعین مسئولیت تبیین و رساندن پیام اهل بیت به جهان است، نه صرفاً حضور عزادارانه.
 

2- اربعین، جلوه‌گاه عشق و اطاعت

بیانات مقام رهبری "بعضی ها خب عاشق امام حسین هستند، عاشق اربعینند؛ [خب،] معلوم است، همه ی ما [هستیم]؛ حالا خیلی از شماها که ‌خودتان رفته اید، بنده که محروم بودم و مشتاق هم بودم - گر چه دوریم به یاد تو سخن می گوییم"
 
"امّا خب رفتن برای راه‌پیمایی اربعین، فقط متوقّف به صلاحدید مسئولان ستاد ملّی مربوط به کرونا است. اگر گفتند نه -که تا الان گفتند نه- باید ‌همه تابع باشند، همه باید تسلیم باشند." [2]
 
نکات و پیام‌ها:
عشق اربعینی، فراگیر و فراتر از مرزها:
عشق اربعینی، فراگیر و فراتر از مرزهای جغرافیایی و جسمانی: با بیان "همه ی ما [هستیم]"، رهبری نشان می‌دهند که عشق به اربعین، تنها مختص به گروهی خاص نیست، بلکه احساسی است که در قلب همه مسلمانان وجود دارد. این عشق، فراتر از حضور فیزیکی در راهپیمایی اربعین است و حتی کسانی که به دلایلی نمی‌توانند در این مراسم شرکت کنند، نیز می‌توانند این عشق و ارادت را در دل خود زنده نگه دارند.
 
اربعین، نماد انضباط، مسئولیت‌پذیری و تبعیت از قانون:
 رهبری با تأکید بر اینکه "همه باید تابع باشند"، نشان می‌دهند که راهپیمایی اربعین، علاوه بر ابعاد معنوی و عاطفی، یک حرکت اجتماعی سازمان‌یافته است که نیازمند رعایت قوانین و مقررات است. این تبعیت از قانون، نشان‌دهنده درک عمیق زائران از اهمیت نظم و انضباط در برگزاری هر چه باشکوه‌تر این مراسم عظیم است. [3]
 

3- اربعین در تنگنا: زیارت از راه دور، دلی نزدیک:

بیانات مقام رهبری: "اینکه مثلاً فرض کنید ما بلند شویم برویم لب مرز اظهار ارادت به حضرت بکنیم، نه ‌‌[نمیشود]؛ از داخل خانه اظهار ارادت کنیم."
 
"دو سه زیارت مهم روز اربعین وارد است؛ روز اربعین، همه ی مردم بنشینند ‌زیارت اربعین را با حال، با توجّه بخوانند و شِکوه کنند پیش امام حسین (علیه السّلام) و بگویند یا سیّدالشّهداء، ما دلمان ‌میخواست بیاییم، نشد، وضع این جوری است تا یک نظری بکنند، یک کمکی بکنند‌"
 
نکات و پیام‌ها:
اربعین، فراتر از مرزها: زیارت دل در شرایط محدودیت
 در شرایط خاص و محدودیت‌های سفر، رهبری با ارائه راهکارهایی مانند زیارت از راه دور و خواندن زیارت اربعین در خانه، نشان می‌دهند که زیارت اربعین وابسته به حضور فیزیکی نیست و می‌توان با دلی متوجه، از هر مکانی با امام حسین (ع) ارتباط برقرار کرد. این رویکرد، زیارت اربعین را به یک تجربه معنوی درونی تبدیل می‌کند که در هر شرایطی قابل دستیابی است.
 
اربعین، فرصتی برای توسل و استغاثه
رهبری با توصیه به خواندن زیارت اربعین و شِکوه به امام حسین (ع)، این روز را فرصتی برای توسل و استغاثه به ایشان می‌دانند. این توصیه، نشان‌دهنده اعتقاد به قدرت شفاعت و کمک امام حسین (ع) در رفع مشکلات و گرفتاری‌ها است و به مردم امید می‌دهد که حتی در شرایط سخت نیز می‌توانند از طریق ارتباط با اهل بیت (ع) به آرامش و گشایش دست یابند.
 

4- اربعین، صحنه تبیین و روشنگری به سبک زینب(س)

بیانات مقام رهبری: "[جوانان عزیز] به معنای واقعی کلمه خودتان را مجهّز کنید و در این میدان وارد بشوید: در میدان تبیین و افشاگری، یعنی راهی ‌که زینب کبریٰ (سلام‌ الله‌ علیها) در این چهل روز [عاشورا تا اربعین] انجام داد." [4]
 
"عظمت این چهل روز به خاطر کاری است که ‌این بزرگوار و حضرت سجّاد (سلام ‌الله ‌علیه) و بقیّه‌ای که اطراف اینها [بودند] انجام دادند و سختی‌ها را تحمّل کردند، و [اگر ‌بخواهیم] با زبان روضه‌خوانی حرف بزنیم، در واقع در روز اربعین، زینب کبریٰ آمد گزارش کار به امام حسین (علیه‌ السّلام) ‌داد که این کارها را کردیم، این جور رفتیم، این جور تحمّل کردیم و این جور بیان کردیم و تبیین کردیم‌."
 
نکات و پیام‌ها:
اربعین، فرصتی برای جهاد تبیین: رسالت زینبی بر دوش جوانان
 با تأکید بر اینکه اربعین "میدان تبیین و افشاگری" است، مقام رهبری جوانان را به تجهیز خود و ورود به این عرصه دعوت می‌کنند. این دعوت، نشان‌دهنده اهمیت نقش جوانان در روشنگری و تبیین حقایق واقعه عاشورا و پیام‌های آن در دنیای امروز است. اربعین فرصتی است تا جوانان با الگوگیری از حضرت زینب (س)، به تبیین و افشاگری در برابر تحریف‌ها و دروغ‌ها بپردازند.
 
اربعین، گزارش عملکرد زینب (س) به امام حسین (ع)
 الگویی برای تبیین مأموریت‌های اهل بیت: رهبری با تشبیه حضرت زینب (س) به "گزارش‌دهنده کار" در روز اربعین، الگویی برای تبیین مأموریت‌های اهل بیت (ع) ارائه می‌دهند.
 
این تشبیه، نشان‌دهنده آن است که اربعین فرصتی است تا با بازخوانی و تبیین اهداف و آرمان‌های امام حسین (ع) و یارانش، راه آنان را ادامه داده و در جهت تحقق اهداف اسلام ناب محمدی (ص) گام برداریم.
 

5-اهمیت تاریخی و تبیینی دوره چهل‌روزه (اربعین)

بیانات مقام رهبری: "این چهل روزی که از عاشورا تا اربعین اتّفاق افتاده، یکی از مقاطع بسیار مهمّ تاریخ اسلام است.
 
 روز عاشورا در اوج اهمّیّت است و ‌این چهل روزی هم که بین عاشورا و اربعین هست، تالی‌تلو روز عاشورا است. اگر روز عاشورا اوج مجاهدت همراه با فداکاری -فدا ‌کردن جان، فدا کردن عزیزان، فرزندان و یاران- است، این چهل روز، اوج مجاهدت همراه با تبیین، همراه با افشاگری، همراه با ‌توضیح [است].
 
اگر این چهل روز نمیبود، اگر حرکت عظیم زینب کبریٰ (سلام الله علیها) و جناب امّ‌کلثوم و حضرت سجّاد ‌‌(علیه السّلام) نمیبود، شاید آن فقره‌ی «لِیَستَنقِذَ عِبادَکَ مِنَ الجَهالَةِ وَ حَیرَةِ الضَّلالَة» اتّفاق نمی‌افتاد.
 
 این حرکت عظیم، این ‌صبر فوق‌العاده‌ی خاندان پیغمبر به پیشوایی زینب کبریٰ (سلام الله علیها) و امام سجّاد (علیه السّلام) بود که توانست حادثه‌ی ‌کربلا را ماندگار کند و به معنای واقعی کلمه این تبیین مکمّل آن فداکاری بود‌."[5]
 
نکات و پیام ها
اربعین تکمیل مأموریت عاشورا
مقام رهبری با تأکید بر اینکه این چهل روز "تالی‌تلو روز عاشورا" است، نشان می‌دهند که دوره اربعین ادامه و تکمیل مأموریت عاشورا است.
 
این بیان نشان‌دهنده آن است که اگر عاشورا اوج فداکاری است، اربعین اوج تبیین و افشاگری است. رهبری با اشاره به اینکه بدون این حرکت عظیم زینب کبری و امام سجاد، هدف الهی از نجات از جهل و ضلالت محقق نمی‌شد، اهمیت تاریخی و مأموریتی اربعین را برجسته می‌کنند.
 

6- اربعین، رسانه جهانی وحدت و توسعه

بیانات مقام رهبری: "امروز... در دنیای پیچیده‌ی پُرتبلیغات و پُرهیاهویی که بر بشریّت حاکم است، این حرکت اربعین، یک فریاد رسا و یک رسانه‌ی ‌بی‌همتا است."
 
"چنین چیزی وجود ندارد دیگر در دنیا: اینکه میلیونها انسان راه می‌افتند، نه فقط از یک شهر یا یک کشور ‌‌[بلکه] از کشورهای مختلف، و نه فقط از یک فرقه‌ی اسلامی [بلکه] فِرَق مختلف اسلامی و حتّی بعضی ادیان غیر اسلامی. این ‌وحدت حسینی [است]... «الحسین یجمعنا»، حقیقتاً این‌ جور است؛ حسین اجتماع عظیمی را درست میکند."
 
"این دلها با هزاران ‌گام در راه است، همه حرکت میکنند، همه راه می‌افتند به سمت آن معدن و سرچشمه‌ی معنویّت و آزادگی، و این را به رخ ‌دنیای مادّیِ امروز میکشند."
 
"و این ان‌شاء‌الله روز‌به‌روز بایستی حرکت بیشتری بکند و گسترش بیشتری پیدا کند، و البتّه عمق ‌بیشتری هم پیدا کند.
 
خوشبختانه امروز کارهایی که ما داریم و مجالس عزاداریِ ما برای امام حسین (علیه‌ السّلام) از لحاظ ‌معنویّت، از لحاظ گسترش فکر و پراکندن معارف اسلامی، عمق بیشتری دارد از پنجاه سال قبل مثلاً یا چهل سال قبل."
 
"قضیّه‌ی ‌اربعین هم همین‌ جور است؛ روزبه‌روز ان‌شاء‌الله بایستی عمق بیشتری پیدا کند. اصحاب حکمت و علم بایستی در این زمینه‌ها ‌فکر کنند، کار کنند و ان‌شاء‌الله تلاش کنند‌." "[6]
 
نکات و پیام‌ها:
اربعین، رسانه‌ای بی‌همتا در دنیای پرهیاهو
آیت‌الله خامنه‌ای، اربعین را به عنوان "رسانه‌ی بی‌همتا" در دنیای امروز معرفی می‌کنند. این بیان نشان‌دهنده آن است که اربعین نه تنها یک حرکت مذهبی، بلکه یک پدیده رسانه‌ای منحصر به فرد است که پیام حسینی را به سراسر جهان منتقل می‌کند.
 
 رهبری با تأکید بر شرکت میلیون‌ها نفر از کشورها و ادیان مختلف، نشان می‌دهند که اربعین پدیده‌ای جهانی و وحدت‌بخش است که فراتر از مرزها و مذاهب عمل می‌کند.
 
"الحسین یجمعنا": اربعین، نماد وحدت اسلامی و فراتر از آن
 با بیان "الحسین یجمعنا"، مقام رهبری نشان می‌دهند که اربعین نماد وحدت اسلامی و فراتر از آن است. این بیان نشان‌دهنده آن است که اربعین به عنوان یک حرکت جمعی، می‌تواند پل ارتباطی بین ادیان و فرق مختلف باشد و به سمت ایجاد وحدت جهانی حرکت کند. حضور میلیونی زائران از سراسر جهان با عقاید و فرهنگ‌های گوناگون، گواهی بر این وحدت و همدلی است.
 
توسعه کمی و کیفی اربعین، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر
 رهبری با تأکید بر اینکه "اربعین روزبه‌روز ان‌شاء‌الله بایستی عمق بیشتری پیدا کند"، نشان می‌دهند که اربعین پدیده‌ای پویا و در حال توسعه است.
 
 این بیان نشان‌دهنده آن است که اربعین نه تنها باید از نظر کمی رشد کند، بلکه از نظر کیفی و محتوایی نیز باید غنی‌تر شود و اصحاب علم و حکمت باید در این زمینه تلاش کنند. تبیین ابعاد مختلف این حرکت عظیم و ارائه محتوای غنی و متناسب با نیازهای روز، می‌تواند به تعمیق این پدیده کمک کند.
 

7-اربعین، موهبتی الهی و تجربه‌ای معنوی بی‌نظیر

 بیانات مقام رهبری: "اینهایی که می‌روند این راه را پیاده طی می‌کنند و می‌رسانند خودشان را به آنجا در این پیاده‌روی اربعین – این حادثه‌ی عجیبی که این سال‌ها پدید آمده است – واقعاً یک موهبت بزرگ الهی را خدای متعال در اختیار اینها گذاشته‌است." "[7]
 
نکات و پیام‌ها:
اربعین، تجلی موهبت الهی و فرصتی برای بهره‌مندی از فیوضات معنوی
آیت‌الله خامنه‌ای پیاده‌روی اربعین را "موهبت بزرگ الهی" می‌دانند. این تعبیر، نشان‌دهنده آن است که اربعین صرفاً یک حرکت فیزیکی و ظاهری نیست، بلکه یک تجربه معنوی عمیق و الهی است که خداوند متعال آن را به عنوان یک فرصت بی‌نظیر در اختیار انسان‌ها قرار داده است تا از فیوضات و برکات آن بهره‌مند شوند.
 
اربعین، پدیده‌ای شگفت‌انگیز و نشانه‌ای از هدایت الهی
 رهبری با اشاره به اینکه این "حادثه‌ی عجیبی که این سال‌ها پدید آمده است"، تأکید می‌کنند که اربعین پدیده‌ای منحصر به فرد، شگفت‌انگیز و معجزه‌آسا در تاریخ بشریت است. این پدیده، نشان‌دهنده هدایت و عنایت الهی به انسان‌ها است و به عنوان یک نشانه و علامت، مسیر درست را به سوی کمال و سعادت نشان می‌دهد.
 

8-اربعین، جلوه‌گاه برادری اسلامی و عشق بی‌نظیر به حسین (ع)

 بیانات مقام رهبری: "از صمیم قلب، خودم و از طرف ملّت بزرگ ایران تشکر میکنم، هم از شما موکب‌داران که در ایام اربعین کرامت را و رحمت و مودت را به منتهادرجه رسانده‌اید، هم از همه‌ی ملّت بزرگ عراق و هم از مسئولین در دولت عراق که امنیت را و فضا را و زمینه را فراهم کرده‌اند، هم بخصوص از علمای بزرگوار و مراجع عظام عراق که فضای زیارت را، فضای برادری بین آحاد مردم و بین دو ملت را فراهم کرده‌اند؛ حقیقتاً جای تشکر دارد."
 
"آنچه برای ما نقل میشود از رفتار شما برادران عزیز عراقی در مواکبِ میان راه و رفتار کریمانه‌ی شما با زائران حسینی، چیزهایی است که نظیر ندارد؛ در دنیای امروز این چیزها نظیر ندارد. همچنان که خود راه‌پیمایی اربعین در تاریخ نظیر ندارد، رفتار کریمانه‌ی شما هم حقیقتاً نظیر و شبیهی ندارد."
 
"شما کرامت اسلامی و کرامت عربی را در رفتار خودتان و اعمال خودتان نشان داده‌اید و همه به عشق سیدالشهدا (سلام الله علیه) است، به عشق حسین‌بن‌علی است؛ از روی عشق و علاقه‌ای که به امام حسین دارید، پای زائر امام حسین را شست‌وشو میدهید، بدن او را در خستگی‌های شدید کمک میکنید، مالش میدهید، به او غذا میدهید، به او جای خواب میدهید، چون زائر حسین است."
 
"این عشق به حسین‌بن‌علی یک امر استثنائی است؛ شبیه این را در هیچ جا، در هیچ زمان سراغ نداشتیم و نداریم. و امیدواریم خداوند متعال این عشق را در دلهای شما، در دلهای ما روزبه‌روز افزایش بدهد." [8]
 
نکات و پیام‌ها:
اربعین، نماد همدلی بین‌المللی و قدردانی از میزبانی کریمانه
 آیت‌الله خامنه‌ای با تشکر از ملت و مسئولین عراق، بر جنبه بین‌المللی اربعین و نقش آن در تقویت روابط دو ملت مسلمان تأکید می‌کنند. این قدردانی، نشان‌دهنده اهمیت نقش مردم عراق در برگزاری هر چه باشکوه‌تر این مراسم عظیم است و اربعین را به عنوان یک پدیده فراملی و وحدت‌بخش معرفی می‌کند که فراتر از مرزهای جغرافیایی عمل می‌کند.
 
اربعین، جلوه‌گاه کرامت و اخلاق اسلامی در رفتاری بی‌نظیر
با برجسته کردن "رفتار کریمانه" عراقی‌ها با زائران، مقام رهبری اربعین را نماد اخلاق و کرامت اسلامی می‌دانند. این رفتار بی‌نظیر، نشان‌دهنده عمق ارادت و محبت مردم عراق به امام حسین (ع) و زائران ایشان است و اربعین را به فرصتی برای نمایش ارزش‌های والای انسانی و اسلامی در سطح بین‌المللی تبدیل می‌کند.
 
عشق به حسین (ع)، جوهره معنوی اربعین و امری استثنایی در تاریخ
آیت‌الله خامنه‌ای با تأکید بر اینکه "همه به عشق سیدالشهدا است"، اربعین را پدیده‌ای معنوی می‌دانند که قلب‌ها را به سوی خدا و اهل بیت (ع) هدایت می‌کند. این عشق بی‌نظیر به امام حسین (ع)، انگیزه‌ای برای فداکاری و خدمت به زائران ایشان است و اربعین را به یک حرکت معنوی جمعی تبدیل می‌کند که در تاریخ بی‌سابقه است و امیدی برای افزایش این عشق در دل‌های همگان ایجاد می‌کند.
  

9-اربعین، حرکتی جهانی برای گسترش معرفت حسینی

بیانات مقام رهبری: "ما نه فقط در دوران خودمان در دنیا، بلکه در تاریخ هم سراغ نداریم یک چنین اجتماعی، یک چنین حرکتی را هر سال، و هر سال گرم‌تر از سال قبل اتّفاق بیفتد؛ بی‌نظیر است. این حرکت حسینی در گسترش معرفت به امام حسین (علیه السلام) نقش دارد."
 
"اربعین با این حرکتی که عمدتاً بین نجف و کربلا در راه‌پیمایی هر سال به وجود می‌آید بین‌المللی شد؛ چشمهای مردم دنیا به این حرکت دوخته شد؛ امام حسین (علیه‌السلام) و معرفت حسینی به برکت این حرکت عظیم مردمی بین‌المللی شد، جهانی شد." [9]
 
نکات و پیام‌ها:
اربعین، پدیده‌ای بی‌سابقه و رو به رشد در تاریخ
آیت‌الله خامنه‌ای با بیان "ما نه فقط در دوران خودمان در دنیا، بلکه در تاریخ هم سراغ نداریم یک چنین اجتماعی"، نشان می‌دهند که اربعین پدیده‌ای بی‌سابقه در تاریخ بشریت است. این بیان نشان‌دهنده آن است که اربعین نه تنها از نظر کمی منحصر به فرد است، بلکه از نظر کیفی نیز در حال رشد و گرم‌تر شدن است که نشان‌دهنده زنده بودن محتوای آن است.
 
مقام رهبری با تأکید بر اینکه "این حرکت حسینی در گسترش معرفت به امام حسین نقش دارد"، نشان می‌دهند که اربعین نه یک مراسم تسلیت، بلکه یک حرکت فرهنگی و آموزشی است. این بیان نشان‌دهنده آن است که اربعین وسیله‌ای برای معرفت‌رسانی درباره شخصیت و مأموریت امام حسین (علیه‌السلام) است.
 
اربعین، ابزاری برای جهانی‌سازی پیام حسینی
 رهبری با بیان "چشمهای مردم دنیا به این حرکت دوخته شد" و "معرفت حسینی به برکت این حرکت عظیم مردمی بین‌المللی شد، جهانی شد"، نشان می‌دهند که اربعین ابزاری برای بین‌المللی‌سازی معرفت حسینی است. این بیان نشان‌دهنده آن است که اربعین پل ارتباطی بین اهل بیت و جهانیان شده و باعث جهانی‌شدن پیام حسینی شده است.
 

10- اربعین، پیام و نسخه نجات ‌بخش جهانی

بیانات مقام رهبری "ما امروز احتیاج داریم که حسین‌بن‌علی را به دنیا بشناسانیم؛ دنیای دچار ظلم و فساد و دنائت و لئامت، محتاج معرفت آزادگی حسینی و حریت حسینی است. امروز مردم دنیا، جوانهای دنیا، ملّتهای بی‌غرض، برای یک چنین حقیقتی دلهایشان میتپد؛ [اگر] امام حسین (علیه‌السّلام) به دنیا معرّفی بشود، اسلام معرّفی شده است، قرآن معرّفی شده است. امروز با صدها وسیله علیه اسلام و علیه معارف اسلامی تبلیغ میشود؛ در مقابل این حرکت خصمانه‌ی جبهه‌ی کفر و استکبار، حرکت معرفت حسینی میتواند یک‌تنه سینه سپر کند، بِایستد و حقیقت اسلام را، حقیقت قرآن را به دنیا معرّفی کند."
 
"منطق حسین‌بن‌علی‌ (علیهما السّلام)، منطق دفاع از حق است، منطق ایستادگی در مقابل ظلم و طغیان و گمراهی و استکبار است. این منطقِ امام حسین است؛ امروز دنیا به این منطق نیازمند است؛ امروز دنیا شاهد حاکمیّت کفر و استکبار و حاکمیّت فساد است، دنیا شاهد حاکمیّت ظلم است؛ این پیام امام حسین، پیام نجات دنیا است؛ حرکت عظیم اربعین این پیام را در دنیا منتشر میکند و به فضل الهی و به حول و قوّه‌ی الهی و به توفیق الهی، این حرکت بایستی روزبه‌‌روز تقویت بشود." [10]
 
نکات و پیام‌ها:
اربعین، معرفی‌کننده اسلام و قرآن به جهان:
 آیت‌الله خامنه‌ای با تأکید بر اینکه "اگر امام حسین به دنیا معرّفی بشود، اسلام معرّفی شده است، قرآن معرّفی شده است"، نشان می‌دهند که اربعین ابزاری برای معرفی اسلام و قرآن به جهان است. این بیان نشان‌دهنده آن است که اربعین صرفاً یک حرکت مذهبی داخلی نیست، بلکه مأموریت جهانی دارد.
 
اربعین، ایستادگی در برابر جبهه کفر و استکبار
مقام عظمای ولایت با بیان اینکه "در مقابل این حرکت خصمانه‌ی جبهه‌ی کفر و استکبار، حرکت معرفت حسینی میتواند یک‌تنه سینه سپر کند"، نشان می‌دهند که اربعین در صف مقاومت در برابر ظلم و استکبار جهانی قرار دارد. این دیدگاه، اربعین را به عنوان سپر دفاعی در برابر نفوذ خصمانه معرفی می‌کند.
 
اربعین، حرکتی جهانی برای نجات بشریت
 رهبری با تأکید بر اینکه "این پیام امام حسین، پیام نجات دنیا است" و "حرکت عظیم اربعین این پیام را در دنیا منتشر میکند"، نشان می‌دهند که اربعین مأموریت نجات‌بخشی برای جهان دارد. این بیان نشان‌دهنده آن است که اربعین تنها یک مراسم تاریخی نیست، بلکه حرکتی است که قرار است نجات جهانی را رقم بزند.
 

 11- اربعین، پدیده ای بی نظیر و رزمایشی عظیم که غرب را به وحشت انداخته است

بیانات مقام رهبری: «پدیده‌ی اربعین‌ ‌یک پدیده‌ی غیر قابل توصیفی است، اصلاً بی‌نظیر است؛ یک رزمایش عظیم و شگفتی‌ساز است این حرکت ‌فوق‌العاده، و همین‌طور که مکرّر در این روزها گفته شد، در دنیا دیگر نظیری ندارد.
 
 غربی‌ها هم نمیتوانند درک کنند این حرکت ‌را که یعنی چه، چطور میشود؟ لذا شما می‌بینید دستگاه‌های تبلیغاتی‌شان اوّلاً چند سال که سکوت میکنند، «توطئه‌ی سکوت»؛ ‌‌[در حالی که] کمترین حرکتی را در هر جای دنیا اینها منعکس میکنند، چند سال اینها اصلاً اسم این حرکت عظیم مردمی را ‌نیاوردند، اشاره‌ای به آن نکردند، تصویری از آن منتشر نکردند، و امسال هم که یک مقداری [به آن] پرداختند، تحلیل‌های ‌خصمانه، تحلیل‌های غلط کردند که از نظر مؤمنان به این راه، تحلیل‌های بلاهت‌آمیزی است. امثال این رادیوی انگلیس و امثال ‌اینها تحلیل خصمانه کردند.

این نشان‌دهنده‌ی این است که فورانِ این سرچشمه‌ی فیّاض، بشدّت آنها را دستپاچه کرده، نمیتوانند ‌تحلیلش کنند. گاهی گفتند این را دستهای دولتی به راه انداختند! کدام دولتی میتواند ده میلیون، پانزده میلیون انسان را -مرد، ‌زن، پیر، جوان، قشرهای مختلف- راه بیندازد، حدّاقل هشتاد کیلومتر پیاده اینها را از یک شهر به یک شهر دیگر بکِشاند؟
 
 کدام ‌دولتی میتواند این کار را بکند؟ حالا اگر فرض کنیم به فرض محال، دولت جمهوری اسلامی و دولت عراق هم توانسته‌اند این کار ‌را بکنند، خودش یک معجزه‌ی دولتی است؛ خب شما هم بکنید اگر میتوانید! اگر بلدید، شما هم این کار را راه بیندازید؛ نه، جز ‌عشق، جز ایمان، جز جوشندگیِ خونِ شهیدانِ والامقام، هیچ عاملی قادر نیست این حرکت را انجام بدهد.
 
 کار بزرگی انجام گرفته ‌است؛ روزبه‌روز هم بهتر، قوی‌تر، پخته‌تر و جاافتاده‌تر میشود، هر سالی از سال قبل بهتر میشود؛ ان‌شاء‌الله بعد از این هم ادامه ‌خواهد داشت. و غربی‌ها هم مجبورند تماشا کنند و نتوانند تحلیل کنند، نتوانند بفهمند و ضربه‌ی این حرکت را هم خواهند ‌خورد‌.‌(11)»
 
نکات و پیام ها:
عظمت بی بدیل اربعین
 رهبری پدیده اربعین را "غیر قابل توصیف" و "بی نظیر" می دانند و آن را "رزمایش عظیم و شگفتی ساز" توصیف می کنند. این نشان دهنده عظمت و اهمیت فوق العاده این حرکت است که در دنیا نظیری ندارد. این عظمت نه تنها در تعداد زائران و گستردگی آن مشهود است، بلکه در تاثیری که بر قلوب و اذهان می گذارد نیز قابل مشاهده است.
 
ناتوانی غرب در تحلیل پدیده اربعین
 رهبری به "توطئه سکوت" رسانه های غربی در قبال اربعین اشاره می کنند و تحلیل های خصمانه و غلط آنها را ناشی از ناتوانی در درک این پدیده می دانند.
 
 این نشان می دهد که غرب از این حرکت عظیم مردمی به شدت دستپاچه شده و نمی تواند آن را تحلیل کند. آنها یا سکوت می کنند یا به تحلیل های نادرست و مغرضانه روی می آورند، زیرا قادر به فهم انگیزه های معنوی و عشق و ایمانی که در پس این حرکت وجود دارد، نیستند.
 
عشق و ایمان، موتور محرکه اربعین
 رهبری تاکید می کنند که هیچ دولتی قادر به راه اندازی این حرکت عظیم نیست و تنها "عشق، ایمان و جوشندگی خون شهیدان والامقام" می تواند چنین پدیده ای را رقم بزند.
 
 این نشان می دهد که اربعین ریشه در اعتقادات عمیق و عشق به امام حسین (ع) دارد. این عشق و ایمان است که میلیون ها نفر را با پای پیاده و با وجود مشکلات و سختی ها به سوی کربلا می کشاند.
 

12-اربعین، نماد پیشرفت معنویت در میان جوانان، در عصر هجوم فتنه ها

بیانات مقام رهبری: این‌همه جوانِ خوب در کشور هست؛ شما ببینید الان در فضای مجازی چه خبر است! چقدر «مُضِلّاتُ الفِتَن»(12) در این فضای ‌مجازی و در ماهواره‌ها و در این تشکیلات وجود دارد و جوان در معرض همه‌ی اینها است، درعین‌حال شما ببینید راه‌پیمایی ‌اربعین چه‌جوری است، اعتکاف چه‌جوری است، نمازجماعت‌های دانشگاه‌ها چه‌جوری است. اینها خیلی مهم است؛ چرا ما اینها را ‌نباید ببینیم؟
 
اینها نشان‌دهنده‌ی این است که حتّی معنویّت که سخت‌ترین [بخش] است -آن بخش معنویِ فرهنگ- دارد ‌پیشرفت میکند. جلسات ماه رمضان را شما ملاحظه کنید؛ بنده بخصوص در ماه رمضان‌ها و همچنین محرّم و صفر از این معنا ‌استفسار میکنم و از کسانی سؤال میکنم که بروند تحقیق کنند، کار کنند و ببینند نسبتِ جلساتِ امسالِ ماه رمضان به سال ‌گذشته چیست؛ میروند گزارش می‌آورند؛ انسان واقعاً حیرت میکند از این پیشرفت، از این حرکتِ رو به جلو. اینها را ما چرا نباید ‌ملاحظه کنیم، چرا نباید ببینیم؟ اینها دیده بشود، تحلیل بشود و گفته بشود؛ اینهایی که بلندگوهای پُرمخاطب در اختیار دارند، ‌اینها را بایستی بیان کنند و بگویند‌.‌ (13)»
 
نکات و پیام ها:
پیشرفت معنوی جوانان، علی‌رغم وجود "مُضِلّاتُ الفِتَن"
رهبری با اشاره به وجود "مُضِلّاتُ الفِتَن" در فضای مجازی و ماهواره‌ها، بر پیشرفت معنوی جوانان در عرصه‌هایی مانند راهپیمایی اربعین، اعتکاف و نماز جماعت‌های دانشگاه‌ها تاکید می‌کنند. این نشان می‌دهد که علی‌رغم تلاش دشمنان برای انحراف جوانان، گرایش به معنویت در میان آنها رو به افزایش است.
عنوان: اربعین، نمادی از معنویت رو به رشد: رهبری راهپیمایی اربعین را به عنوان یکی از مصادیق بارز پیشرفت معنوی در کشور معرفی می‌کنند. این راهپیمایی عظیم، نشان‌دهنده عشق و ارادت جوانان به اهل بیت (ع) و آمادگی آنها برای حضور در عرصه‌های معنوی و دینی است.
 
ضرورت توجه و تبیین پیشرفت های معنوی
رهبری با طرح این سوال که "چرا ما اینها را نباید ببینیم؟"، بر ضرورت توجه و تبیین پیشرفت‌های معنوی در جامعه تاکید می‌کنند. ایشان از کسانی که "بلندگوهای پُرمخاطب در اختیار دارند" می‌خواهند که این پیشرفت‌ها را بیان کنند و به اطلاع مردم برسانند.
  

13- اربعین، جلوه گاه عشق و بصیرت حسینی

بیانات مقام رهبری: «این حبّ و این عشق [در پیاده‌روی اربعین]، عشق همراه با بصیرت است؛ میداند، میفهمد و این جاذبه او را میکِشد، این مغناطیس ‌او را میکِشد.‌ (14)»
 
نکات و پیام ها:
پیاده‌روی اربعین، تجلی عشق آگاهانه:
 رهبری پیاده‌روی اربعین را "عشق همراه با بصیرت" توصیف می‌کنند. این بدان معناست که زائران اربعین، نه تنها با عشق و شور حسینی به زیارت می‌روند، بلکه با آگاهی و بصیرت نسبت به اهداف و آرمان‌های امام حسین (ع) در این مسیر گام برمی‌دارند.
 
جاذبه و مغناطیس حسینی در اربعین:
 رهبری از "جاذبه" و "مغناطیس" برای توصیف نیرویی که زائران را به سوی کربلا می‌کشاند، استفاده می‌کنند. این نشان می‌دهد که عشق به امام حسین (ع) یک نیروی قدرتمند و غیرقابل مقاومت است که دل‌ها را به سوی خود جذب می‌کند. 
   

14- اربعین، نوری که خاموش نمی شود

بیانات مقام رهبری: «در دنیا سعی میکنند که نگذارند این نورافکن قوی [پیاده‌روی اربعین] دیده بشود، لکن نمیتوانند، دیده خواهد شد؛ سعی میکنند ‌دیده نشود یا تحریفش کنند، [امّا] هیچ‌کدام به جایی نمیرسد؛ وقتی ادامه دادید حرکت را، ناچار، حقیقت خود را آشکار خواهد ‌کرد.‌ (15)»
 
نکات و پیام ها:
تلاش دشمنان برای پنهان کردن عظمت اربعین:
رهبری با اشاره به تلاش دشمنان برای جلوگیری از دیده شدن "نورافکن قوی" اربعین، تاکید می‌کنند که این تلاش‌ها بی‌نتیجه خواهد بود. آنها سعی می‌کنند این پدیده را نادیده بگیرند یا تحریف کنند، اما نمی‌توانند مانع از انتشار نور حقیقت شوند.
 
اربعین، حقیقتی آشکار شدنی
رهبری با اطمینان می‌فرمایند که با ادامه حرکت اربعین، حقیقت آن آشکار خواهد شد. این بدان معناست که هر چه این پدیده گسترده‌تر و پرشورتر شود، پیام آن نیز رساتر و واضح‌تر به گوش جهانیان خواهد رسید.
 

15-اربعین، نمایش شور و شعور حسینی و تضمین کننده بقای ایران اسلامی

بیانات مقام رهبری: «این حرکت عظیم میلیونی بین نجف و کربلا را، بین نجف و امام حسین را مشاهده میکنید[راهپیمایی اربعین] ؟ این شور و شوق ‌را میبینید؟ این حرکت آن‌وقتی که لازم باشد با خطر همراه بشود‌، باز هم این شور و شوق در ملّت ما، در مردم ما، در جوانهای ما ‌وجود دارد؛ این را باید نگه ‌داشت، این آن چیزی است که ضامن بقای این کشور است.‌ (16)»
 
نکات و پیام ها:
راهپیمایی اربعین، نمایش شور و شوق حسینی
رهبری با اشاره به "حرکت عظیم میلیونی بین نجف و کربلا" و "شور و شوق" زائران، بر اهمیت این پدیده به عنوان نمادی از عشق و ارادت مردم به امام حسین (ع) تاکید می‌کنند. این راهپیمایی، نشان‌دهنده عمق پیوند قلبی مردم با اهل بیت (ع) و آمادگی آنها برای فداکاری در راه ارزش‌های حسینی است.
 
اربعین، ضامن بقای کشور
 رهبری با تاکید بر اینکه "این آن چیزی است که ضامن بقای این کشور است"، راهپیمایی اربعین را به عنوان یک عامل مهم در حفظ و بقای ایران اسلامی معرفی می‌کنند. این بدان معناست که این حرکت عظیم، با تقویت ایمان و وحدت ملی، کشور را در برابر تهدیدات داخلی و خارجی بیمه می‌کند.
 
آمادگی برای خطر در راه ارزش ها
رهبری اشاره دارند که این شور و شوق حسینی، حتی در صورت وجود خطر، در میان مردم و جوانان وجود دارد. این نشان دهنده تعهد عمیق به ارزش ها و آمادگی برای فداکاری در راه آنها است.
 

16- اربعین، نماد تعهد و معنویت جوانان ایرانی در عصر تهاجم فرهنگی

بیانات مقام رهبری: :«عدّه‌ای اهل پیاده‌رویِ اربعینند... این خیلی با ‌عظمت است، خیلی با ارزش است؛ دشمن با همه‌ی اینها مخالف است.» .‌ (17)»

 نکات و پیام ها:
اربعین، جلوه ای از معنویت جوانان
پیاده‌روی اربعین، جلوه‌ای از معنویت و تعهد جوانان ایرانی است که مورد مخالفت دشمنان قرار دارد.
رهبری "پیاده‌رویِ اربعین" را به عنوان یکی از مصادیق بارز معنویت و تعهد جوانان ایرانی معرفی می‌کنند. این راهپیمایی عظیم، نشان‌دهنده عشق و ارادت جوانان به اهل بیت (ع) و آمادگی آنها برای حضور در عرصه‌های معنوی و دینی است.
 

17-اربعین، نمایش بی‌نظیر عشق و ایمان به سیدالشهدا (ع)

بیانات مقام رهبری: «پدیده‌ی بی‌نظیر و بی‌سابقه‌ای ... در این سالهای اخیر به‌وجود آمده و آن، پیاده‌روی میان نجف و کربلا یا بعضی از شهرهای دورتر ‌از نجف تا کربلا است؛ بعضی از بصره، بعضی از مرز، بعضی از شهرهای دیگر، پیاده راه می‌اُفتند و حرکت میکنند. این حرکت ‌حرکت عشق و ایمان است؛ ما هم از دور نگاه میکنیم به این حرکت، و غبطه میخوریم به حال آن کسانی که این توفیق را پیدا ‌کردند و این حرکت را انجام دادند‌: (18)»
 
نکات و پیام ها:
اربعین، پدیده‌ای بی‌همتا در تاریخ:
توضیح: رهبر معظم انقلاب، پیاده‌روی اربعین را "بی‌نظیر و بی‌سابقه" توصیف می‌کنند. این تعبیر، نشان‌دهنده‌ی عظمت و شکوه این حرکت عظیم است که در هیچ دوره‌ای از تاریخ، مشابهی برای آن نمی‌توان یافت. این بی‌همتایی، نه تنها در گستردگی و تعداد شرکت‌کنندگان، بلکه در عمق تأثیرگذاری و پیام‌های معنوی آن نیز مشهود است.
 
پیاده‌روی اربعین، تلاقی عشق و باور:
توضیح: رهبری این حرکت را "حرکت عشق و ایمان" می‌نامند. این بدان معناست که زائران اربعین، با دلی سرشار از عشق و ارادت به امام حسین (ع)، و با ایمانی راسخ به آرمان‌های والای ایشان، این مسیر را پیاده طی می‌کنند. این سفر، تنها یک حرکت فیزیکی نیست، بلکه سفری است در اعماق قلب و روح، سفری برای تجدید پیمان با سیدالشهدا (ع) و الگوگیری از مکتب عاشورا.
 
غبطه‌ی رهبری، نشان از منزلتی آسمانی:
 ابراز "غبطه" از سوی رهبر فرزانه انقلاب به حال زائران اربعین، نشان‌دهنده‌ی ارزش و اهمیت والای این توفیق الهی است. این غبطه، بیانگر آن است که زیارت اربعین، فرصتی استثنایی برای تقرب به خداوند، پالایش روح و بهره‌مندی از برکات معنوی است. این سفر، نه‌تنها برای زائران، بلکه برای تمام کسانی که دل در گرو محبت اهل بیت (ع) دارند، مایه‌ی افتخار و سربلندی است.
 

18- اربعین، جلوه‌گاه عشق، ایمان و شعائر الهی

بیانات مقام رهبری: «این یک شعار بزرگ است، لا تُحِلّوا شَعائِرَ الله، این بلاشک جزو شعائرالله است. جا دارد که امثال بنده ‌که محرومیم از این‌جور حرکتها عرض بکنیم که «یا لیتنا کنّا معکم فنفوز فوزاً عظیماً».»
 
«این حرکت حرکت عشق و ایمان است؛ هم در آن ایمان و اعتقاد قلبی و باورهای راستین، تحریک‌کننده و عمل‌کننده است؛ هم عشق و ‌محبّت. تفکّر اهل‌بیت و تفکّر شیعی همین‌جور است؛ ترکیبی است از عقل و عاطفه، ترکیبی است از ایمان و عشق؛ ترکیب این دو. ‌این آن‌چیزی است که در سایر فِرَق اسلامی، خلأ آن محسوس است.»
«این زیارت ائمّه (علیهم‌السّلام)، ‌این معاشقه‌ی معنوی با این بزرگواران، این زیارتهای سرشار از مفاهیم عالی و ممتاز که در اختیار ما است.»
 
«مردم عراق هم انصافاً با کمال بزرگواری و محبّت پذیرایی میکنند از اینها؛ خیلی حرکت عظیم ‌و پرمعنا و پرمغزی است و کسانی که موفّق میشوند باید مغتنم بشمارند.»(19)
 
نکات و پیام ها:
اربعین، شعاری الهی
مصداق بارز شعائر الهی است و آرزوی حضور در این حرکت، نشان‌دهنده عظمت آن است. این نکته بر اهمیت بزرگداشت شعائر الهی تاکید دارد. پیاده‌روی اربعین به عنوان یک حرکت عظیم، نمادی از این شعائر است و نشان‌دهنده تعظیم و تکریم ارزش‌های دینی است.
 
اربعین تنها یک مراسم مذهبی نیست، بلکه یک حرکت الهی و یک پیام بزرگ است که باید آن را پاس داشت. آرزوی حضور در این حرکت، نشان‌دهنده درک این پیام و ارزش قائل شدن برای آن است..
 
اربعین، تلفیق عقل و عاطفه:
 ترکیبی از عقل و عاطفه است و این ویژگی در پیاده‌روی اربعین به خوبی نمایان است. این نکته به ویژگی منحصربه‌فرد تفکر شیعی اشاره دارد که ترکیبی از عقل و عاطفه است.
 
 در پیاده‌روی اربعین، زائران هم با عقل و منطق خود به این حرکت پیوسته‌اند و هم با عشق و ارادت قلبی به امام حسین (ع).
 
 اربعین فرصتی است برای تقویت هر دو بعد عقلانی و عاطفی وجود انسان. این حرکت، هم به تعمیق شناخت و آگاهی کمک می‌کند و هم به تقویت عشق و
 
اربعین، فرصت معاشقه معنوی:
 زیارت ائمه (ع) به ویژه در ایام اربعین، فرصتی استثنایی برای ارتباط معنوی با این بزرگواران است.
زیارت‌نامه‌ها و مفاهیم عالی موجود در آن‌ها، راهی برای شناخت بیشتر و ارتباط عمیق‌تر با ائمه (ع) است.
اربعین فرصتی است برای تجدید عهد با ائمه (ع) و بهره‌مندی از انوار هدایت آن‌ها. این حرکت، فرصتی است برای پالایش روح و تزکیه نفس.
 
اربعین، نمایش سخاوت و محبت
پذیرایی مردم عراق از زائران اربعین، جلوه‌ای از سخاوت و محبت است و این حرکت عظیم، پر از معنا و مفهوم است. پذیرایی بی‌نظیر مردم عراق از زائران اربعین، جلوه‌ای از سخاوت، محبت و مهمان‌نوازی است.
 
این حرکت، نشان‌دهنده عمق ارادت و علاقه مردم عراق به امام حسین (ع) و زائران ایشان است. اربعین فرصتی است برای مشاهده و تجربه این سخاوت و محبت. این حرکت، نشان‌دهنده وحدت و همدلی مسلمانان و پیروان اهل بیت (ع) است.
 
مراسم عزاداری، بلکه یک حرکت تبیینی، فرهنگی، وحدت‌بخش و نجات‌بخش است. کارکردهای این حرکت نیز در سطوح مختلف قابل بررسی است؛ از تبیین معارف حسینی و تقویت ایمان و معنویت در سطح فردی و اجتماعی، تا ایجاد وحدت و همدلی بین مسلمانان و صدور پیام انقلاب اسلامی به جهانیان.
 
 پیام‌های جهانی اربعین نیز، پیام‌هایی از جنس عدالت، آزادی، مقاومت در برابر ظلم و استکبار، و دعوت به معنویت و اخلاق است.
 
 در نهایت، می‌توان گفت که اربعین از منظر آیت‌الله خامنه‌ای، فرصتی بی‌بدیل برای احیای اسلام ناب محمدی (ص) و زمینه‌سازی برای ظهور منجی عالم بشریت است و باید از این فرصت، به بهترین شکل ممکن بهره برد.
 

نتیجه:

منظومه فکری آیت‌الله خامنه‌ای درباره اربعین، ترسیم‌گر هویتی چندوجهی برای این پدیده است؛ هویتی که در آن، اربعین نه صرفاً یک مراسم عزاداری، بلکه یک حرکت تبیینی، فرهنگی، وحدت‌بخش و نجات‌بخش است.
 
کارکردهای این حرکت نیز در سطوح مختلف قابل بررسی است؛ از تبیین معارف حسینی و تقویت ایمان و معنویت در سطح فردی و اجتماعی، تا ایجاد وحدت و همدلی بین مسلمانان و صدور پیام انقلاب اسلامی به جهانیان.
 
 پیام‌های جهانی اربعین نیز، پیام‌هایی از جنس عدالت، آزادی، مقاومت در برابر ظلم و استکبار، و دعوت به معنویت و اخلاق است.
 
 در نهایت، می‌توان گفت که اربعین از منظر آیت‌الله خامنه‌ای، فرصتی بی‌بدیل برای احیای اسلام ناب محمدی (ص) و زمینه‌سازی برای ظهور منجی عالم بشریت است و باید از این فرصت، به بهترین شکل ممکن بهره برد.
 

پی نوشت:

 1.بیانات در پایان مراسم عزاداری اربعین حسینی، 1400/07/051
2.همان
3.همان
4.بیانات در ارتباط تصویری با شرکت‌کنندگان در آئین تجلیل از پیشکسوتان دفاع مقدس، 1399/06/31
5. بیانات در پایان مراسم عزاداری اربعین حسینی، 1400/07/05
 6. مربوط به :بیانات در پایان مراسم عزاداری اربعین حسینی - 1400/07/05
7. بیانات در پایان مراسم عزاداری اربعین حسینی، 1400/07/05
8.شرح حدیثی از امام صادق(ع)، درباره زیارت امام حسین(ع) - 1398/07/01
9. بیانات در دیدار جمعی از موکب‌داران عراقی - 1398/06/27
10. بیانات در دیدار جمعی از موکب‌داران عراقی - 1398/06/27
11.بیانات در دیدار جمعی از موکب‌داران عراقی - 1398/06/27
12. مربوط به :بیانات در دیدار دانش‌آموزان و دانشجویان - 1397/08/12
13. نهج‌البلاغه، موعظه‌ی ۹۳؛ «... فتنه‌های گمراه‌کننده ...»
14. مربوط به :بیانات در دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری - 1397/06/15
15. مربوط به :بیانات در دیدار بسیجیان - 1395/09/03
16. مربوط به :بیانات در دیدار بسیجیان - 1395/09/03
17. مربوط به :بیانات در دیدار مردم اصفهان - 1395/08/26
18. مربوط به :بیانات در دیدار اعضای انجمن‌های اسلامی دانش‌آموزان - 1395/02/01
19. مربوط به :بیانات در ابتداى درس خارج فقه‌ درباره پیاده‌روی اربعین - 1394/09/09
 

منبع:

https://farsi.khamenei.ir
تهیه و تنظیم : تحریریه راسخون