قانون هوش مصنوعی اروپا: ملاحظه 80

این ملاحظه با استناد به تعهدات حقوقی اتحادیه و دولت‌های عضو در قبال اشخاص دارای معلولیت، بر لزوم تضمین دسترسی برابر، منع تبعیض و احترام به حریم خصوصی در حوزه سامانه‌های هوش مصنوعی تأکید می‌کند. همچنین ارائه‌دهندگان را مکلف می‌سازد الزامات دسترس‌پذیری مقرر در حقوق اتحادیه را رعایت کرده و این الزامات را از مرحله طراحی در سامانه‌های هوش مصنوعی پرخطر ادغام کنند.

قانون هوش مصنوعی اروپا: ملاحظه 80
اتحادیه و دولت‌های عضو، به‌عنوان امضاکنندگان کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره حقوق اشخاص دارای معلولیت، از نظر حقوقی مکلف‌اند اشخاص دارای معلولیت را در برابر تبعیض حمایت کنند و برابری آنان را ارتقا دهند، دسترسی آنان را بر مبنای برابر با دیگران به فناوری‌ها و سامانه‌های اطلاعات و ارتباطات تضمین نمایند و احترام به حریم خصوصی آنان را تأمین کنند.

با توجه به اهمیت و گسترش روزافزون استفاده از سامانه‌های هوش مصنوعی، به‌کارگیری اصول طراحی همگانی در تمامی فناوری‌ها و خدمات جدید باید دسترسی کامل و برابر را برای تمامی اشخاصی که به‌نحوی تحت تأثیر فناوری‌های هوش مصنوعی قرار می‌گیرند یا از آن‌ها استفاده می‌کنند، از جمله اشخاص دارای معلولیت، تضمین کند؛ به‌گونه‌ای که کرامت ذاتی و تنوع آنان به‌طور کامل مورد توجه قرار گیرد.

ازاین‌رو، ضروری است که ارائه‌دهندگان، انطباق کامل با الزامات دسترس‌پذیری، از جمله دستورالعمل (اتحادیه اروپا) ۲۰۱۶/۲۱۰۲ پارلمان اروپا و شورای اتحادیه اروپا[۳۸] و دستورالعمل (اتحادیه اروپا) ۲۰۱۹/۸۸۲ را تضمین کنند. ارائه‌دهندگان باید رعایت این الزامات را از مرحله طراحی تضمین نمایند. بنابراین، تدابیر لازم باید تا حد امکان در فرایند طراحی سامانه هوش مصنوعی پرخطر ادغام شوند.

]۳۸[ دستورالعمل (اتحادیه اروپا) ۲۰۱۶/۲۱۰۲ پارلمان اروپا و شورای اتحادیه اروپا مورخ ۲۶ اکتبر ۲۰۱۶ درباره دسترس‌پذیری وب‌سایت‌ها و برنامه‌های کاربردی تلفن همراه نهادهای بخش عمومی (روزنامه رسمی اتحادیه اروپا L 327، مورخ ۲ دسامبر ۲۰۱۶، صفحه ۱).
 

تحلیل ملاحظه 80

در بخش نخست، به تعهدات حقوقی اتحادیه و دولت‌های عضو ناشی از کنوانسیون سازمان ملل متحد درباره حقوق اشخاص دارای معلولیت اشاره می‌شود. این تعهدات شامل حمایت در برابر تبعیض، ارتقای برابری، تضمین دسترسی برابر به فناوری‌ها و سامانه‌های اطلاعات و ارتباطات، و صیانت از حریم خصوصی اشخاص دارای معلولیت است. بدین‌ترتیب، ملاحظه یادآور می‌شود که مقررات مربوط به سامانه‌های هوش مصنوعی باید در پرتو تعهدات پیشین حقوق بشری تفسیر و اجرا شوند و نمی‌توان آن‌ها را جدا از این چارچوب الزام‌آور دانست.

در بخش دوم، با توجه به نقش فزاینده سامانه‌های هوش مصنوعی در زندگی اجتماعی و اقتصادی، بر ضرورت به‌کارگیری اصول طراحی همگانی در تمامی فناوری‌ها و خدمات جدید تأکید می‌شود. هدف این است که دسترسی کامل و برابر برای تمامی اشخاصی که از این فناوری‌ها استفاده می‌کنند یا تحت تأثیر آن‌ها قرار می‌گیرند تضمین شود، به‌ویژه اشخاص دارای معلولیت. همچنین تصریح می‌شود که این دسترسی باید با رعایت کامل کرامت ذاتی و تنوع انسانی آنان محقق شود. این بخش پیوندی میان ملاحظات فنی طراحی و ارزش‌های بنیادین حقوق بشری برقرار می‌کند.

در بخش سوم، الزام مشخصی متوجه ارائه‌دهندگان می‌شود و از آنان خواسته می‌شود انطباق کامل با الزامات دسترس‌پذیری، از جمله الزامات مقرر در دستورالعمل‌های مرتبط اتحادیه اروپا، را تضمین کنند. بدین‌ترتیب، رعایت دسترس‌پذیری صرفاً توصیه‌ای اخلاقی نیست، بلکه تعهدی حقوقی است که باید به‌طور فعال توسط ارائه‌دهنده اجرا شود.

در بخش پایانی، بر رویکرد «رعایت از طریق طراحی» تأکید می‌شود؛ به این معنا که الزامات دسترس‌پذیری باید از همان مرحله طراحی سامانه هوش مصنوعی پرخطر در نظر گرفته و تدابیر لازم تا حد امکان در ساختار آن ادغام شوند. این رویکرد از اصلاحات پسینی و ناکارآمدی‌های احتمالی جلوگیری کرده و تضمین می‌کند که دسترس‌پذیری به‌عنوان جزء ذاتی سامانه لحاظ شود، نه به‌عنوان افزوده‌ای فرعی.


منبع: ترجمه شده توسط بخش فناوری های نوین سایت راسخون