قانون هوش مصنوعی اروپا: ملاحظه 148

این ملاحظه چارچوب حکمرانی چندسطحی برای اجرای مقرره هوش مصنوعی را طراحی می‌کند که با ایجاد هماهنگی میان کشورهای عضو و اتحادیه، تقویت نقش دفتر هوش مصنوعی، تشکیل ساختارهای مشورتی و علمی، و بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود اروپایی، به دنبال توسعه یک نظام منسجم، تخصص‌محور و مشارکتی برای حکمرانی هوش مصنوعی است.

قانون هوش مصنوعی اروپا: متن ملاحظه 148
این مقرره باید یک چارچوب حکمرانی ایجاد کند که هم امکان هماهنگی و پشتیبانی از اجرای این مقرره در سطح ملی را فراهم سازد و هم موجب تقویت ظرفیت‌ها در سطح اتحادیه شده و ذی‌نفعان حوزه هوش مصنوعی را در فرآیند آن ادغام نماید. اجرای مؤثر و اعمال این مقرره مستلزم یک چارچوب حکمرانی است که بتواند هماهنگی ایجاد کرده و تخصص مرکزی را در سطح اتحادیه توسعه دهد.

دفتر هوش مصنوعی به موجب تصمیم کمیسیون[45] ایجاد شده و مأموریت آن توسعه تخصص و ظرفیت‌های اتحادیه در حوزه هوش مصنوعی و مشارکت در اجرای حقوق اتحادیه در این حوزه است. کشورهای عضو باید انجام وظایف این دفتر را تسهیل کنند تا از توسعه تخصص و ظرفیت‌های اتحادیه حمایت شده و عملکرد بازار واحد دیجیتال تقویت گردد.

علاوه بر این، باید هیئتی متشکل از نمایندگان کشورهای عضو، یک هیئت علمی برای ادغام جامعه علمی، و یک مجمع مشورتی برای ارائه دیدگاه ذی‌نفعان در اجرای این مقرره در سطح اتحادیه و ملی ایجاد شود.

توسعه تخصص و ظرفیت‌های اتحادیه همچنین باید شامل استفاده از منابع و تخصص‌های موجود باشد، به‌ویژه از طریق هم‌افزایی با ساختارهای ایجادشده در چارچوب اجرای سایر قوانین در سطح اتحادیه و نیز هم‌افزایی با ابتکارات مرتبط در سطح اتحادیه، مانند شرکت مشترک «ابررایانش اروپایی» و مراکز آزمایش و آزمون هوش مصنوعی تحت برنامه «اروپای دیجیتال».

[45] تصمیم کمیسیون مورخ 24.1.2024 در خصوص تأسیس دفتر هوش مصنوعی اروپا C(2024) 390.


تحلیل ملاحظه 148
در این ملاحظه، ابتدا بر ضرورت ایجاد یک چارچوب حکمرانی جامع برای اجرای مقرره تأکید می‌شود. هدف این چارچوب، ایجاد تعادل میان دو سطح ملی و اتحادیه است؛ به‌گونه‌ای که هم هماهنگی اجرای مقرره در کشورهای عضو تضمین شود و هم ظرفیت‌های تخصصی در سطح اتحادیه تقویت گردد. همچنین بر اهمیت مشارکت و ادغام ذی‌نفعان حوزه هوش مصنوعی در این ساختار حکمرانی تأکید شده است.

در ادامه، بر نیاز به یک ساختار مرکزی برای هماهنگی و توسعه تخصص در سطح اتحادیه تأکید می‌شود. اجرای مؤثر مقرره نیازمند نهادی است که بتواند دانش فنی و تخصصی را متمرکز کرده و میان اقدامات ملی و اروپایی هماهنگی ایجاد کند. این نقش به «دفتر هوش مصنوعی» واگذار شده است که بر اساس تصمیم کمیسیون ایجاد شده و مأموریت آن توسعه ظرفیت‌های اتحادیه در حوزه هوش مصنوعی و کمک به اجرای حقوق اتحادیه در این زمینه است.

سپس به نقش کشورهای عضو پرداخته می‌شود. از آن‌ها خواسته شده است که در انجام وظایف دفتر هوش مصنوعی همکاری و تسهیل‌گری کنند تا امکان توسعه تخصص در سطح اتحادیه و تقویت عملکرد بازار واحد دیجیتال فراهم شود. این همکاری نشان‌دهنده وابستگی متقابل میان سطح ملی و اتحادیه در اجرای مقرره است.

در بخش بعدی، ساختار نهادی تکمیلی معرفی می‌شود. این ساختار شامل سه بخش است: هیئت نمایندگان کشورهای عضو برای هماهنگی سیاسی و اداری، هیئت علمی برای بهره‌گیری از دانش تخصصی جامعه علمی، و مجمع مشورتی برای مشارکت ذی‌نفعان. هدف از این ترکیب، ایجاد یک نظام حکمرانی چندلایه و مشارکتی است.

در نهایت، به استفاده از منابع و ظرفیت‌های موجود اشاره می‌شود. قانون‌گذار تأکید می‌کند که توسعه تخصص اتحادیه نباید از صفر آغاز شود، بلکه باید از ساختارها و ابتکارات موجود بهره‌برداری شود، از جمله پروژه‌های مشترک در حوزه ابررایانش و مراکز آزمایش هوش مصنوعی در چارچوب برنامه «اروپای دیجیتال». این رویکرد نشان‌دهنده سیاست هم‌افزایی و جلوگیری از موازی‌کاری است.

منبع: ترجمه شده توسط بخش فناوری های نوین سایت راسخون