10 باور نادرست تغذيهاي
«يک روز ميگويند تخممرغ کلسترول و چربي بالايي دارد نخوريد، يک روز ديگر ميگويند حاوي مواد حياتي و مورد نياز بدن است، روزي يک تخممرغ بخوريد. يک بار ميگويند خواب نيمروز موجب کسالت و رخوت ميشود، يک روز ميگويند فلان ماده غذايي را نخوريد ضرر دارد، فردا ميگويند بخوريد، ضدسرطان است.» در عصر اطلاعات ما بين انبوهي از اطلاعات بهداشتي، توصيهها و اخبار پزشکي و سلامت، گاهي گيج ميشويم که بالاخره بايد چه کار کنيم و کدام توصيه را باور کنيم و براي حفظ و ارتقاي سلامتمان آن را اجرا کنيم و به کار ببنديم. اين روزها آنقدر اخبار پزشکي و سلامت و توصيههاي کارشناسان بهداشت و تغذيه زياد شده است که به نظر ميرسد عمليکردن اين توصيهها هم خودش به نوعي تخصص نياز داشته باشد. گاهي هم خبر يا توصيهاي بهداشتي خيلي گذارا و دورادور به گوش مان ميرسد که ممکن است درست و دقيق متوجه موضوع نشويم و برداشت نادرست و غلطي از موضوع داشته باشيم. آن وقت تصور کنيد بخواهيم اين برداشت غلطمان را اجرا کنيم. در چنين حالتي اين توصيهها و عملکردهاي بهداشتي نه تنها به حفظ و ارتقاي سلامتمان کمک نميکنند بلکه تاثير معکوس خواهند داشت و ممکن است براي ما ضرر داشته باشند.
تخممرغ سکته ميآورد
تخممرغ يکي از خوراکيهايي است که باورهاي نادرست دربارهاش زياد است. بعضيها تصور ميکنند چون تخممرغ کلسترول دارد مضر است و بايد به طور کلي از رژيم غذايي حذف شود. اين باور از وقتي رايج شد که مردم متوجه شدند کلسترول موجود در زرده تخممرغ غليظتر از هر ماده غذايي ديگر است. به همين خاطر بيشتر افرادي که چربي خون دارند و در معرض خطر بيماريهاي قلبي قرار دارند از خوردن تخممرغ پرهيز ميکنند در حالي که تحقيقات و بررسيها نشان داده است مصرف حداکثر سه تخممرغ در هفته براي کسي مشکل ايجاد نميکند. البته بهتر است براي استفاده از خواص تغذيهاي تخممرغ آن را به صورت آبپز مصرف کرد چون يک تخممرغ آب پز 70 کالري و يک تخممرغ سرخ شده يا نيمرو حدود دو برابر يعني 130 کالري انرژي دارد. نکته ديگر اينکه براي پيشگيري از بيماريهاي ناشي از باکتريها و ويروسها هم لازم است تخممرغ را آنقدر حرارت دهيد تا زرده و سفيده آن کاملا سفت شود و سپس آن را مصرف کنيد.
نان جو و نانهاي سبوسدار رژيمي و کم کالرياند
هرچند نانهاي کامل و سبوسدار بهتر از نانهاي سفيد با آرد تصفيه شده و بدون سبوس است اما اينکه اين نانها کاملا رژيمي و کم کالرياند يک باور نادرست تغذيهاي است. خيليها در هر وعده غذايي مقدار زيادي از اين نوع نانها استفاده ميکنند با اين تصور که اين نوع نانها براي سلامتيشان مفيد است و کالري کميدارد اما واقعيت اين است که نان، نان است و اين نوع از نانها هم به مقدار نانهاي ديگر کالري دارند و نبايد در مصرفشان زيادهروي کرد. به عنوان مثال مقدار انرژي 100 گرم نان جو و 100 گرم نان گندم کاملا برابر و 250 کالري است، 100 گرم نان سبوسدار هم 218 کالري انرژي دارد. يعني فقط 32 کالري کمتر. بنابراين بهتر است مجوز چند برابر خوردن اين نانها را از همين امروز باطل کنيد. آنها را جايگزين نانهاي سفيد کنيد اما با توجه به مقدار انرژي که دارند مقدار مشخصي از اين نوع نانها را در رژيم غذاييتان بگنجانيد و در مصرفشان زيادهروي نکنيد.
لبنيات پرچرب خاصيت بيشتري دارد
بعضيها تصور ميکنند لبنيات پرچرب نسبت به انواع کمچرب و بدون چربي آن مفيدتر است و خاصيت بيشتري دارد به همين علت مصرف اين نوع لبنيات را به انواع ديگر ترجيح ميدهند. شايد انواع پرچرب طعم، مزه و ظاهر بهتري داشته باشند اما از نظر تغذيهاي انواع کمچرب و بدون چربي پرخاصيتتر و مفيدترند. لبنيات پرچرب همانطور که از نامشان پيداست داراي مقدار زيادي چربي هستند و در زندگيهاي کم تحرک امروزي مصرفشان احتمال ابتلا به بيماريهاي قلبي و عروقي را بالا ميبرد. در حالي که انواع کمچرب و بدون چربي لبنيات چربي کمتر و در عوض کلسيم بيشتري دارد. به عنوان مثال يک ليوان شير پرچرب 119 کالري و حدود 200 ميليگرم کلسيم دارد در حالي که يک ليوان شير کمچرب فقط 66 کالري انرژي و مقدار بيشتري کلسيم دارد. ضمن اينکه شما با خوردن دو ليوان شير کمچرب تقريبا به اندازه يک ليوان شير پرچرب انرژي دريافت ميکنيد اما مقدار کلسيم دريافتيتان از دو برابر هم بيشتر است.
روغن زيتون بخوريد چاق نميشويد
خوردن روغن زيتون موجب چاقي و اضافه وزن نميشود. اين هم يکي ديگر از باورهاي نادرست تغذيهاي است. بعضيها هر روز مقدار زيادي روغن زيتون را در غذايشان ميريزند و با خيال راحت آن را نوش جان ميکنند غافل از اينکه روغن زيتون هم پرکالري و چاقکننده است. البته اين روغن گياهي خواص تغذيهاي زيادي دارد و ضد سرطان هم هست. چربي موجود در روغن زيتون از نوع چربيهاي اشباع نشده است در حالي که چربيهاي حيواني مقدار زيادي کلسترول و چربي اشباع شده دارند. بنابراين براي حفظ سلامت قلب و عروق بهتر است از روغنهاي گياهي به ويژه روغن زيتون استفاده کرد اما اين نکته را نبايد فراموش کرد که هرچند مصرف اين روغن نسبت به روغنهاي ديگر انتخاب مناسب و سالمتري است اما روغن زيتون هم بالاخره روغن است و انرژي و کالري بالايي دارد و چاقکننده است. براي کامل شدن اطلاعاتتان بد نيست بدانيد هر قاشق روغن زيتون 120 کالري انرژي دارد.
قندهاي طبيعي را ميتوان بدون محدوديت مصرف کرد
بعضيها تصور ميکنند قندهاي طبيعي و ميوههاي شيرين خشک شده نسبت به قندهاي مصنوعي کم کالريترند در حالي که لزوما اينطور نيست. اين افراد چايشان را بدون قند و در عوض با تعداد زيادي خرما و کشمش و توت خشک نوش جان ميکنند به خيال اينکه با اين کار روش سالمتر و بهتري در پيش گرفتهاند و از اضافه وزن و چاقي هم پيشگيري کردهاند. هرچند توصيه ميشود از قندهاي طبيعي استفاده شود و مصرف قندهاي مصنوعي مانند قند و شکر تا جاي ممکن محدود شود اما اين نکته را نبايد فراموش کرد که مواد قندي طبيعي گاهيوقتها حتي کالري بيشتري دارند و نبايد در مصرف آنها زيادهروي کرد. يک دانه خرما 20 کالري و يک حبه قند 10 کالري انرژي دارد. يعني يک عدد خرما دو برابر يک حبه قند انرژي دارد و با نوشيدن چاي همراه دو يا سه عدد خرما 60 کالري وارد بدن ميشود. براي اينکه بدانيد خوراکيهاي شيرين طبيعي خيلي هم کم کالري نيستند بد نيست بدانيد 100 گرم توت خشک، عسل، کشمش، انجير خشک و خرما به ترتيب 360، 300، 290، 270 و 140 کالري انرژي دارد و انرژي 100 گرم قند و شکر هم 400 کالري است.
خوردن کربوهيدرات و مواد نشاستهاي موجب چاقي ميشود
يکي ديگر از باورهاي نادرست تغذيهاي اين است که مصرف مواد قندي يا کربوهيدرات موجب چاقي و اضافه وزن ميشود. هرچند حذف کربوهيدرات از فهرست غذاي روزانه ميتواند با کاهش ذخيره قندي و از دست دادن آب بدن به نوعي موجب کاهش وزن شود (که آن هم عوارضي دارد و براي سلامت مفيد نيست) اما عکس آن لزوما درست نيست. افرادي که در مصرف مواد قندي اعتدال را رعايت ميکنند و مراقب هستند مقدار کالري دريافتيشان بيشتر از مقدار کالري که در فعاليت روزانه ميسوزانند نشود دچار چاقي و اضافه وزن نميشوند.
ضمن اينکه اگر مواد غذايي که ميخوريد از گروه کربوهيدرات ترکيبي باشد يعني هم نشاسته و هم فيبر داشته باشد، براي بدن مفيد و ضروري است و به دفع چربيهاي اضافه بدن نيز کمک ميکند. نانهاي سبوس دار، حبوبات، جو، ميوهها و سبزيهاي، خوراکيهايي هستند که کربوهيدرات ترکيبي دارند و مصرفشان در رژيم غذايي روزانه توصيه شده است.
آب يعني سلامت مطلق
بعضيها تصور ميکنند هر روز بايد 8 ليوان آب بنوشند به همين علت به مقدار آبي که مينوشند توجه ميکنند، تعداد ليوانهاي آبي که مينوشند ميشمارند و هر جا ميروند يک بطري آب همراه دارند تا مطمئن شوند 8 ليوان آب روزانهشان را به طور کامل مصرف کردهاند. هرچند لازم است هر فردي مقدار آبي را که از طريق تنفس، ادرار و تعريق روزانه از دست ميدهد دوباره با مصرف آب جايگزين کند اما اين مقدار آب از دست رفته هميشه هم 8 ليوان نيست و بسته به ميزان تحرک، فعاليت، تعريق و دماي محيطي که فرد در آن زندگي ميکند متغير است. ضمن اينکه براي تامين مايعات مورد نياز بدن لازم نيست فقط آب بنوشيد، سبزيها و ميوهها، چاي، دوغ و آبميوه هم داراي مقادير زيادي آب هستند. وقتي ميلي به نوشيدن آب نداريد بهتر است به زور آب نخوريد. نوشيدن آب بيش از مقدار مورد نياز، بدن را دچار حالتي به نام «هيپوناترمي» يا کاهش شديد سديم ميکند که ميتواند خطرناک باشد.
مصرف نوشابههاي رژيميو بدون قند بيضرر است
يکي ديگر از باورهاي نادرستي که ميتواند سلامت افراد را به خطر بياندازد اين است که نوشابههاي رژيميو بدون قند کاملا بيضررند و ميتوان به مقدار زياد و بدون محدوديت از آنها استفاده کرد. اين باور وقتي تقويت شد که در جداول ميزان انرژي غذايي مشاهده شد يک ليوان نوشابه معمولي 100 کالري انرژي دارد در حالي که يک ليوان نوشابه رژيميو بدون قند فقط دو کالري انرژي دارد. کارشناسان تغذيه مصرف نوشابه را تنها به علت قند زيادي که دارد منع نميکنند بلکه رنگ، مواد افزودني و گاز اين نوشابهها هرکدام به نوعي سلامت افراد را به خطر مياندازد. هرچند اين نوشابهها قند و کالري کمي دارند اما اين موضوع از مضرات گاز، رنگ و مواد افزودنيشان کم نميکند. ضمن اينکه در تهيه اين نوشابهها از قند مصنوعي استفاده ميشود که مصرف بيش از حد و مداوماش ممکن است عوارضي داشته باشد و براي سلامتي مفيد نباشد.
خوردن روزانه يک قرص مولتيويتامين براي همه لازم است
اين تصور که مصرف روزانه يک قرص مولتيويتامين براي همه لازم است هم يک تصور نادرست است. افرادي که همه گروههاي غذايي را مصرف ميکنند و انواع مختلف ميوه، سبزي و حبوبات و غلات کامل آن هم با پوست و همچنين انواع لبنيات کمچرب را هر روز در برنامه غذاييشان دارند، به مقدار کافي ويتامين، پروتئين و کالري دريافت ميکنند و لازم نيست از قرصهاي مولتيويتامين استفاده کنند. در واقع هيچ ويتاميني نيست که از خوردن انواع متنوع مواد غذايي و ميوه و سبزيها به دست نيايد البته براي به دست آوردن ويتامين «د» بايد روزي نيم ساعت آفتاب را هم به اين رژيم اضافه کرد. اين نکته را هم به ياد داشته باشيد، افرادي که به خاطر مشغله و فعاليت زياد نميتوانند در طول روز اصول صحيح تغذيهاي را رعايت کنند بهتر است به خوردن مولتيويتامين ادامه بدهند مگر اينکه تصميم بگيرند عادات صحيح تغذيهاي را رعايت کنند.
مصرف گياهان دارويي خوراکي بيضرر است
بعضيها تصور ميکنند اگر براي درمان مشکلات پزشکي و سلامتشان از گياهان دارويي و انواع پودرها و جوشاندههاي گياهي استفاده کنند مشکلي برايشان پيش نخواهد آمد و مصرف هر نوع گياه دارويي خوراکي بيضرر است، به همين خاطر تا دچار مشکلي ميشوند شروع ميکنند براي خودشان نسخههاي گياهي ميپيچند و آن را در هر اندازه و مقداري که ميخواهند مصرف ميکنند. اول اينکه بهتر است براي حفظ سلامت خودتان در صورت بروز هر مشکلي قبل از هر کار ديگر سراغ پزشکتان برويد و از او مشورت بخواهيد و از هرگونه خود تجويزي و اقدام خودسرانه پرهيز کنيد. بعد هم اينکه داروهاي گياهي، هرچند با تاثير کندتر، بالاخره دارو هستند و مصرف خودسرانهشان ممکن است عوارضي داشته باشد. بنابراين بهتر است در صورت تمايل به مصرف اين داروها حتما از کارشناسان و متخصصان مربوط کمک بخواهيد و طبق دستور آنها عمل کنيد.
منبع:www.salamat.com
/خ
{{Fullname}} {{Creationdate}}
{{Body}}