واريس؛ تهديد عليه امنيت عروقي

يکي از شايع‌ترين مشکلاتي که معلمان، دندانپزشکان، جراحان، آرايشگران و بقيه آنهايي که مجبورند بنا به مقتضيات شغلي خود به مدت طولاني ايستاده کار کنند، با آن مواجه شده يا مي‌شوند نوعي اختلال در سياه‌رگ است که به آن واريس گفته مي‌شود. احتمال ابتلا به اين اختلال در زنان دو برابر مردان است.
سياهرگ‌هاي واريسي، سياهرگ‌هاي پيچ‌دار و متسعي هستند که در نزديک سطح پوست تشکيل مي‌شوند. اين نام از ريشه يوناني واريکس به معني پيچ‌‌دار گرفته شده است. احتمال واريسي شدن در همه سياهرگ‌ها وجود دارد اما بيشترين مکان ابتلا، اندام‌هاي پاييني و پاها هستند. سياهرگ‌هاي واريسي در نتيجه اختلال عملکرد دريچه‌هاي موجود در سياهرگ‌ها ايجاد مي‌شوند. در حالت طبيعي اين دريچه‌ها از بازگشت‌ خون در مسير عکس (به سمت پايين) جلوگيري مي‌کنند. ممکن است اين دريچه‌ها در اثر عواملي مانند بارداري، ترومبوفلبيت، ضعف مادرزادي، چاقي و يا ايستادن طولاني‌مدت تحت کشش قرار گيرند. وقتي دريچه‌ها ضعيف شده و ديگر قادر به بسته شدن طبيعي نباشند، حوضچه‌هايي از خون در سياهرگ‌ها ايجاد مي‌شوند. در نتيجه سياهرگ‌ها متسع و واريسي مي‌شوند. سياهرگ‌هاي عنکبوتي نوع خفيفي از سياهرگ‌هاي واريسي هستند. آنها کوچک‌تر و به سطح پوست نزديک‌ترند و شبيه شبکه عنکبوت به نظر مي‌رسند. اينها چندان خطري ندارند اما ممکن است از نظر باليني نگران کننده باشند.

تشخيص
 

عروق واريسي سطحي، به شکل متسع و پيچ‌دار و به رنگ آبي تيره هستند. ممکن است هيچ دردي نداشته باشد يا درد خفيفي در اندام‌هاي پاييني خود حس کنيد. گاهي سياهرگ‌هاي عمقي واقع در اندام‌هاي پاييني درگير مي‌شوند و تورم قابل توجه و حتي زخم‌هاي پوستي را به وجود مي‌آورند. اين حالت تحت عنوان نارسايي سياهرگي شناخته مي‌شود. پزشک، پاهاي شما را در حالي که ايستاده‌ايد. معاينه مي‌کند و به دنبال تورم که نشانه ديگري از اختلال عملکرد دريچه‌هاي سياهرگي ‌است مي‌گردد. زخم‌ها توسط سياهرگ‌هاي واريسي يا اختلال عمل دريچه‌هاي سياهرگي که معمولا نزديک مچ‌پا قرار گرفته‌اند، ايجاد مي‌شوند. علت آن خيس خوردن طولاني مدت بافت مچ پا است زيرا خروج جريان خون سياهرگي کاهش مي‌يابد. ايجاد رنگ دانه‌هاي قهوه‌اي معمولا پيش‌درآمد ايجاد يک زخم هستند. سياهرگ‌هاي واريسي تهديدکننده حيات نيستند اما با گذشت زمان تمايل به افزايش دارند. اگر شما نگران ظاهر سياهرگ‌ها هستيد يا شما را آزار مي‌دهند با پزشک خود صحبت کنيد. در موارد شديد، ممکن است پوست مجاور سياهرگ واريسي دچار خارش يا زخم يا تغيير رنگ شود. در صورت بروز زخم‌هاي پوستي نيز به پزشک مراجعه کنيد. زخم‌ها نياز به مراقبت طبي دارند.

درمان
 

روش‌هاي خوددرماني قادرند پيشرفت و احساس ناراحتي ناشي از سياهرگ‌هاي واريسي را کاهش دهند. در بعضي موارد براي اصلاح سياهرگ‌هاي واريسي شديد عمل جراحي ضرورت مي‌يابد. برخي از درمان‌هاي شايع عبارت‌اند از:
• اسکلروتراپي: ماده محلولي که سياهرگ‌ها را زخمي‌ مي‌کند به داخل سياهرگ‌هاي واريسي کوچک يا متوسط تزريق مي‌شود. فرآيند تشکيل بافت در محل زخم، سياهرگ‌هاي گشاد را مي‌بندد و خون آنها به سياهرگ‌هاي سالم جريان مي‌يابد.
• برداشت سرپايي سياهرگ‌ها: در اين روش سياهرگ‌هاي واريسي کوچک با ايجاد تعدادي سوراخ کوچک در پوست برداشته مي‌شوند. معمولا بي‌حسي موضعي کفايت مي‌کند و اثر باقي مانده از جراحي ناچيز است.
• جراحي اندوسکوپي سياهرگ: يک لوله انعطاف‌پذير (آندوسکوپ) که دوربين ظريفي دارد وارد اندام پاييني شما مي‌شود تا به جراح در مشاهده و بستن سياهرگ‌ها کمک کند. اين روش تنها به برش‌هاي کوچک نياز دارد. در صورت ابتلا به سياهرگ‌هاي واريسي شديد و همراه با زخم‌هاي واريسي، احتمالا از اين شيوه عمل سود خواهيد برد.
• جراحي ليزري: سياهرگ‌هاي واريسي کوچک‌تر و سياهرگ‌هاي عنکبوتي با استفاده از ليزر بسته مي‌شوند.‌

توصيه‌هايي براي پيشگيري
 

اگر شما مبتلا به سياهرگ‌هاي واريسي يا اختلال عملکرد دريچه‌هاي واقع در سياهرگ‌هاي عمقي هستيد يک بخش از درمان عبارت است از پوشيدن لباس مناسب و استفاده از جوراب‌هاي واريسي کشي مناسب که باعث تسکين سريع و طولاني مدت شما مي‌شود. استفاده از اين جوراب‌ها حين بارداري نيز مطلوب است. آنها به طور يکنواخت اندام‌هاي پاييني شما را فشرده و به سياهرگ‌ها و عضلات پا در به حرکت درآوردن موثر خون کمک کرده و از آنها حمايت مي‌‌کنند. جوراب‌هاي ورايس را صبح پس از بيدار شدن بپوشيد، حتي قبل از خارج شدن از بستر. آنها را در تمام طول روز نيز به پا داشته باشيد. دقت کنيد جوراب‌هايي که مي‌پوشيد در ناحيه بالايي ران يا ساق پا خيلي تنگ نباشند.

مراقبت از اندام‌ها
 

از نشستن يا ايستادن طولاني مدت بپرهيزيد. اگر نحوه کار شما به گونه‌اي است که مجبور هستيد در محلي بي‌حرکت بمانيد، اندام‌هاي پاييني و مچ‌ها را مرتب خم کنيد. از جا برخيزيد و در اطراف قدم بزنيد. شايد متوجه شده باشيد که بالا گذاشتن پاها حداقل 30 سانتي‌متر بالاتر از سطح قلب در انتهاي روز به برطرف شدن تورم کمک مي‌کند.
وضعيت تورم اندام‌هاي پاييني ناشي از بي‌کفايتي سياهرگي اغلب با استفاده از جوراب‌هاي واريسي درمان مي‌شود. اين جوراب‌ها از خارج روي ساق پا فشار آورده و از تورم شديد که مي‌تواند به ضخامت پوست و ايجاد زخم بستر منجر شود، پيشگيري مي‌کنند. ورزش منظم نيز اهميت دارد. فعاليت‌هايي مانند راه رفتن، دوچرخه‌سواري يا شنا به کاهش فشار در سياهرگ‌ها و تخفيف ناراحتي کمک مي‌کنند.
منبع:www.salamat.com
/ج