فيلم نامه نويسان ايران؛ نويسنده: كامبوزيا پرتوي


 






 
كامبوزيا پرتوي متولد 1334 در رستم آباد گيلان است. پدرش اهل مطالعه بوده و به دنبال آن خود او نيز به آثار محمد حجازي، حسين زماني و مستعان رو مي آورد. از مجله هاي مورد علاقه او در آن دوره مي توان به هنر و مردم، خواندني ها، سپيد و سياه، ترقي و كيهان بچه ها اشاره كرد. از همان دوران ابتدايي سينما رفتن را به همراه پدر در سينماهاي شهر رشت تجربه مي كند. او از كلاس سوم ابتدايي به تهران مي آيد و علاقه مندي هايش به دنياي سينما را در تهران پي مي گيرد. آشنايي پرتوي با نوشتن به دوران دبيرستان بر مي گردد، زماني كه خسرو پيمان ـ بازيگر سينما و تئاتر ـ مدرس او بوده است. او همچنين نمايشنامه هاي مكي و برشت را در آن دوره تمرين و اجرا مي كند و در كلاس هاي تئاتر حسينيه ارشاد به كار مشغول مي شود. سال 1356 در رشته ادبيات نمايشي در دانشكده هنرهاي دراماتيک شروع به تحصيل مي كند. هم زمان با تحصيلات دانشگاهي با تهماسب صلح جو در سينماي آزاد دماوند فيلم هاي هشت ميلي متري مي سازند. فيلم هاي بيعت و خياباني با فيلمنامه هايي از خود پرتوي از آن جمله اند. در دوران دانشجويي همكاري هاي كوتاهي با ساموئل خاچيكيان و امير قويدل دارد كه نيمه كاره رها مي شوند. پرتوي تحصيلات دانشگاهي را نيز پس از انقلاب فرهنگي بي سرانجام مي گذارد. او فضاي دانشگاهي آن دوران را از نظر علمي به اندازه كافي كارآمد نمي داند. گويا دنياي حرفه اي سينما آموزش هاي بهتري براي او داشته است.

پرتوي پس از ساخت چند فيلم مستند در زنجان، اولين فيلمنامه سينمايي حرفه اي خود را مي نويسد؛ شيرک (داريوش مهرجويي). با ارائه شيرک به كانون پرورش فكري و هم زمان با ورود او به اين فضا با عباس كيارستمي، ابراهيم فروزش و ايرج كريمي آشنا مي شود. سپس فيلمنامه «پاسوخته» را مي نويسد كه مسعود كيميايي با عنوان گروهبان آن را كارگرداني مي كند. چند فيلمنامه كوتاه براي تلويزيون آثار بعدي او هستند و يک فيلمنامه مشترک با مسعود كرامتي با نام عينک كه توسط خود پرتوي ساخته مي شود. فيلمنامه ماهي را بر اساس داستاني از وحيد نيكخواه آزاد نوشته و كارگرداني مي كند و به دنبال آن گلنار (بر اساس يک داستان روسي به نام ماشا و خرس) و گربه آوازه خوان را براي گروه سينمايي كودک مي نويسد و جلوي دوربين مي برد. بازي بزرگان فيلمنامه بعدي اوست كه به سينماي جنگ مربوط است. پس از آن دوباره به سينماي كودک بر مي گردد، اما نه سينماي «براي كودک»، او افسانه دو خواهر را مي نويسد كه فيلمنامه درباره كودک است و بر خلاف گلنار و گربه آوازه خوان با شكست تجاري مواجه مي شود. سريال گل پامچال تجربه كامبوزيا پرتوي بعد از شكست فيلم افسانه دو خواهر است. سپس شروع به نگارش فيلمنامه «دزد دوربين» مي كند كه پس از مدتي نيمه كاره رها مي شود تا او بتواند طرح دايره را براي جعفر پناهي به فيلمنامه كامل تبديل كند. فيلمنامه هاي ديگر او من ترانه پانزده سال دارم، قطعه ناتمام، علي و دني، ايستگاه متروک، كافه ترانزيت و ديشب باباتو ديدم آيدا هستند.
كافه ترانزيت كه توسط او نوشته و كارگرداني شده، سيمرغ بلورين بهترين فيلمنامه را از جشنواره بيست و سوم دريافت كرد.

فيلم شناسي
 

شيرک (داريوش مهرجويي، 1364)، ماهي (1367 )، گلنار (1368)، گروهبان (مسعود كيميايي، 1369)، گربه آوازه خوان (1370)، بازي بزرگان (1371)، افسانه دو خواهر (1373)، ننه لالا (1375)، دايره (جعفر پناهي، 1376)، من، ترانه، 15 سال دارم (رسول صدرعاملي (1379)، قطعه ناتمام (مازيار ميري، 1379)، علي و دني (وحيد نيكخواه آزاد، 1379)، ايستگاه متروک (عليرضا رئيسيان، 1379)، ديشب باباتو ديدم آيدا (رسول صدر عاملي، 1383)، كافه ترانزيت (1383).
منبع: ماهنامه فيلم نامه نويسي فيلم نگار شماره33-34