اقدامات مفيد تغذيه اي در مراكز عمومي
اقدامات مفيد تغذيه اي در مراكز عمومي
اقدامات مفيد تغذيه اي در مراكز عمومي
نويسنده : مهندس مسعود خبازي
مقدمه
با رعايت اعتدال در تغذيه و اصلاح عادات غذايي مي توان از عوارض ذكرشده پيشگيري نمود و مانع از هدر رفتن بخشي از سرمايه هاي ملي كشور شد.
اين مقاله به اختصار به بيان برخي از نكات تغذيه اي در مراكز جمعي طبخ و توزيع غذا(برگرفته از استاندارد ملي ايران به شماره 8905)مي پردازد كه اميد است با رعايت آنها،گامي به سوي سلامت جامعه برداشته شود.
نكات تغذيه اي
-اولويت به امرآموزش و ارتقاي آگاهي تغذيه اي،برگزاري كارگاه هاي آموزشي درزمينه تغذيه صحيح ،نشر و توزيع پيام ها و شعارهاي تغذيه اي در محيط كار رستوران براي كاركنان بخش ها و به ويژه كاركنان سلف سرويس،رستوران ها و مراكزجمعي.
-حضوركارشناسان تغذيه به عنوان مسوول فني در رستوران ها،سلف سرويس ادارات و مراكزجمعي ديگرجهت نظارت بركنترل كيفيت و نوع غذاي مصرفي و كاربرد نكات زير؛
-به منظوركاهش خطر ابتلا به بيماري هاي قلبي و عروقي،در طبخ غذا از روغن مايع استفاده شود و تاحد امكان غذاها به جاي سرخ شده،به صورت آبپز،بخارپز و كبابي و يا كم سرخ با شعله كم تهيه شود.
-در صورت تهيه غذا به صورت سرخ شده،از حداقل مقدار روغن(روغن مايع سرخ كردني)استفاده شود. مصرف روغن جامد احتمال ابتلا به بيماري هاي قلبي و عروقي را افزايش مي دهد.
-غذاها به شكل كم چربي تهيه شوند؛به طور مثال پوست و چربي مرغ قبل از طبخ جدا شود،تمام قسمت هاي چربي قابل رويت گوشت قرمز قبل از طبخ گرفته شود.
-براي تهيه انواع خورش ها مثل قورمه سبزي ،خورش كدو و بادمجان،مواد اوليه مانند سبزي،كدو و بادمجان با روغن كم و به مدت كوتاه تفت داده شوند. سرخ كردن زياد و طولاني مدت سبزي ها موجب از بين رفتن ويتامين هاي آن مي شود.
-در صورت سرو كباب كوبيده،دقت شود كه تمام قسمت هاي كباب به طوريكنواخت پخته و مغز پخت شود و مقدار چربي آن تا حد امكان كم باشد. البته كباب كردن نبايد درحدي باشد كه باعث سوختن كباب و توليد ويتامين هاي آن مي شود.
-در صورت سروكباب كوبيده كوبيده ،دقت شود كه تمام قسمت هاي كباب به طوريكنواخت پخته و مغزپخت شود و مقدار چربي آن تا حد امكان كم باشد. البته كباب كردن نبايد درحدي باشد كه باعث سوختن كباب و توليد مواد سرطانزا شود.
-حبوبات به شكل عدسي ،لوبيا و. . . در برنامه غذايي هفتگي گنجانده شود.
-نان مورد استفاده روزانه از انواع سبوسدار مانند سنگك انتخاب شود.
-به جاي انواع نوشابه گازداركه به علت قند زياد(هر بطري حاوي 300ميلي ليترنوشابه در حدود 28 گرم قند دارد)موجبات چاقي را فراهم مي كند،مصرف نوشيدني سالم تر مانند دوغ پاستوريزه و كم نمك (ترجيحا بدون گاز)،آب بهداشتي و يا ماء الشعير مي شود.
-نوشابه هاي گازدار به علت داشتن مقادير زياد فسفات ،جذب كلسيم توسط بدن را مختل نموده و بدين طريق موجب كمبود كلسيم و نهايتا پوكي استخوان مي شوند . در حال حاضر،بررسي هاي مصرف غذايي در كشورحاكي از آن است كه 40 درصد افراد جامعه با كمبود دريافت كلسيم مواجه اند و كاهش دانسيته استخواني و پوكي استخوان از مشكلات بهداشتي تغذيه اي مطرح دركشور به شمار مي رود.
-با توجه به آخرين توصيه سازمان جهاني بهداشت در زمينه كاهش مصرف نمك به كمتر از 5گرم در روز،توصيه مي شود از حداقل مقدار نمك در طبخ غذا استفاده شود و نمك مورد استفاده يددار و تصفيه شده باشد و به شرايط صحيح نگهداري نمك يددار براي حفظ يد آن(ظروف دربسته ،پوشش رنگي و غير قابل نفوذ نسبت به نور)و همچنين تاريخ مصرف توجه شود.
-مصرف ماهي به علت نقش آن در پيشگيري و كنترل بيماري هاي قلبي و عروقي حداقل دوبار در هفته توصيه مي شود. نحوه صحيح طبخ ماهي به شكل كم روغن و كم سرخ شده حائزاهميت است و بايد مورد توجه قرار گيرد. در صورت امكان ماهي به شكل بخارپز ،كبابي و يا داخل فر همراه با سبزي هاي تازه و معطر طبخ شود.
-با توجه به اينكه ويتامين ها و املاح مورد نياز بدن بايد از سبزي ها و ميوه ها تامين شوند،به مصرف سبزي و صيفي مثل گوجه فرنگي ،فلفل سبز دلمه اي ،كاهو و كلم به صورت سالاد و يا دركنار غذا و سبزي و صيفي پخته (مانند هويج،چغندر،كلم ،گل كلم،كدو،لوبيا سبز،نخودفرنگي و. . . )بايد تاكيدشود. درهنگام سرو سبزي خام و سالاد ،شستشو و ضدعفوني كردن آنها براي پيشگيري از آلودگي هاي انگلي بايد مورد تاكيد قرارگيرد.
-سرو يك نوع ميوه مناسب با فصل همراه غذا،بخشي از ويتامين هاي مورد نياز بدن را تامين مي كند.
-با توجه به روند رو به گسترش بيماري هاي قلبي و عروقي،چاقي و انواع سرطان ها كه مستقيما در ارتباط با مقدار و نوع چربي مصرفي مي باشند،از قرار دادن كره حيواني و گياهي در كنار غذاها مثلا چلوكباب و يا جوجه كباب همراه با برنج خودداري شود(در صورت تمايل،افراد مي توانند از مسوول رستوران درخواست نمايند).
-استفاده ازسس مايونز با سالاد به علت مقدار زياد چربي آن توصيه نمي شود. به جاي آن مي توان از آبليمو،سركه،آب نارنج،روغن زيتون و سبزي هاي معطر براي سالاد استفاده كرد.
-غذا به صورت نيم پرس نيز در رستوران ها و سلف سرويس ها ارائه شود تا افرادي كه اضافه وزن دارند در صورت تمايل بتوانند از آن استفاده كنند.
-سبزي ها را مي توان در كنار غذاها ميل نمود. به عنوان مثال سرو غذاهايي مانند باقلا پلو،كلم پلو،سبزي پلو،ماست و سبزي ها در برنامه غذايي توصيه مي شود.
-به منظور پيشگيري از اسراف و به هدر رفتن باقيمانده غذا،ظروف يكبار مصرف در رستوران موجود باشد و در اختيار افراد گذشته شود تا غذاي اضافي را به منزل ببرند.
-در صورت امكان منوي غذا در هر وعده متنوع باشد تا افراد بتوانند بسته به نيازهاي غذايي و سليقه ،غذاي مناسب و مورد نظرخود را انتخاب كنند.
منبع:دنياي تغذيه ش 104
/ج
تازه های مقالات
ارسال نظر
در ارسال نظر شما خطایی رخ داده است
کاربر گرامی، ضمن تشکر از شما نظر شما با موفقیت ثبت گردید. و پس از تائید در فهرست نظرات نمایش داده می شود
نام :
ایمیل :
نظرات کاربران
{{Fullname}} {{Creationdate}}
{{Body}}