| • چکیده : |
,"مطالب كتاب انسان بیخود، ابتدا به شكل سخنرانی در دانشكدهی ادبیات دانشگاه تهران ایراد شده و سپس در مجموعهای، پس از حك و اصلاحاتی توسط خود دكتر شریعتی منتشر شده. تاریخ این سخنرانی به احتمال قوی به سالهای 49-1348 بازمیگردد. كتاب عمدتا بر محور مفهوم الیناسیون میچرخد؛ مفهومی كه دكتر شریعتی آن را به "بیخود"، "از خود بیگانگی"، "جنزدگی" و... تعبیر كرده است. در این سخنرانی شریعتی از مذهب، پول، عرفان و... همچون عوامل متعدد از خودبیگانگی نام میبرد و راه حل و پادزهر این "بیخود" شدن را خودآگاهی میداند. او میگوید: "انسان در موقع كار كردن جذب ابزار كار و هدف كار است و بنابراین غافل از خویشتن است. از اتمام تمدن مادی و همهی این فن و صنعت به قیمت لحظاتی ساخته شده و به وجود آمده است كه انسان، خود را احساس نمیكرده است و ابعاد گوناگون و موارد و مصالح "تمدن"، كه به قول "ماركس" مجموعهای از "كارهای فشرده است"، مجموعهای از لحظههایی در زندگی است كه انسان در آن لحظات به واقع زندگی نمیكرده است و "خود" نبوده است، و به قول "هایدگر"، همه به قیمت قربانی شدن زندگی و لحظات آزاد و واقعیت وجود اصلی و حقیقی آدمی است؛ یعنی نتیجهی "غفلت" از خویشتن است..."." |