| • چکیده : |
,""پندنامه" گویی چكیدهی تمام نصایح و اندرزهایی است كه به طور تفصیل در سایر آثار شیخ عطار نیشابوری ـ شاعر قرن ششم و هفتم هجری ـ آمده است و سعی بلیغ به كار برده كه به اوضاع اجتماعی عصر خویش و تاریخ یا حكایات نپردازد، و به آن میماند كه میخواسته نتیجهی 114 سال عمر خود را كه بسی نیش و نوش روزگار چشیده، زبدهچین نموده و به نام پندنامه از خویش به یادگار گذارد. چه آن كه در كوتاهترین قطعات به عالیترین مطالب پرداخته و آن را در قالب اوامر و نواهی شریعت اسلام و واقعیت عرفان ریخته و تسلیم ابنای زمان نموده است. امتیاز بیشتر این منظومه بر سایر منظومات شیخ آن است كه در این كتاب خود دلیل و راهنما و پیر و كارگشا است: شیخ رویاروی خطاب به پسر و گاهی خطاب به برادر دارد. امر به معروف و نهی از منكر مینماید، وی نكات حساس را بر سبیل تمثیل و تشبیه ضربالمثل بیان میكند، تا در شنونده موثر افتد. با این توضیح كتاب حاضر از بخشهای متعددی تشكیل شده است. در مقدمه به دوره و عصر زندگانی عطار، تعداد آثار ایشان، مشرب و مكتب عطار، پیرو مرشد عطار، مذهب عطار، مولانا و عطار، روش شیخ و.. اشاره شده، سپس متن كتاب آمده كه به صورت نصیحت و پند است. مذمت غیبت، فواید خاموشی، نصیحت، وصف دانش، بیان آفات، فضیلت ذكر، عاقبتاندیشی، فایدهی قناعت، توبه و بخشش، صلهی رحم، صفات مردانگی، و پارهای از مطالب شعرهای كتاب است. در ادامه "حواشی و تعلیقات" آمده است كه در آن به توضیح و تشریح ابیات پرداخته شده و نیز اشارهای كه آن بیت یا مصرع به آیات قرآنی، احادیث و... دارد. در ادامه فهرستها شامل فهرست اعلام، آیات و احادیث و منابع و مآخذ آمده است." |