| • چکیده : |
كتاب حاضر، بخش دوم از جلد چهارم تاریخ اجتماعی ایران" است كه در ادامه بخش قبلی به موضوع سازمان های سیاسی و اداری ایران و ساختار حكومت های ایران بعد از اسلام اختصاص دارد. كتاب متشكل از شش فصل است در نخستین فصل مولف به مشخصات دیوان یا وزارت جنگ اشاره می كند. فصل دوم درباره دیوان موقوفات و مطالبی همچون تجاوز به املاك وقفی، مصرف عواید اوقاف و موقوفات در عهد صفویه است. در فصل سوم از میزان قدرت و نفوذ و توان سیاسی و نظامی حكام و استانداران، به ویژه در دوره صفویه و قاجاریه سخن می رود. فصل چهارم حاوی مطالبی است در باب وزارت دیوان یا دیوان استیفا بعد از اسلام كه از این قرارند: ارقام مواجب و مستمری ها، عایدات نقدی، مخارج دولت، مالیات... در فصل پنجم، دیوان قاضی (نظام دادگستری و قضاوت) در ایران بعد از اسلام با موضوعاتی از این قبیل معرفی می شود: رشد و تكامل قوانین اسلامی، تدوین فقه اسلامی و ظهور مكاتب حنفی، شافعی، مالكی، حنبلی و مذاهب شیعه، منصب قضا در صدر اسلام، انواع كیفر در ایران، تشكیلات قضایی، مختصات زندان ها، داوری عهد صفویه و بعد از آن، سنگ بنای دادگستری جدید. در فصل ششم مولف، سازمان های دیگر دیوانی ایران بعد از اسلام را معرفی می كند. كتاب با فهرست اعلام به پایان می رسد." |