| • چکیده : |
تاریخ آگاتانگغوس "نخستین نوشتاری است كه به خط ارمنی درباره تاریخ ارمنیان نگاشته شده است .این كتاب كه در سدههای سوم و چهارم میلادی به رشته تحریر درآمده اطلاعاتی درباره گروش ارمنیان به مسیحیت و نخستین دولتهای ارمنی به دست میدهد .كتاب، هر چند مملو از قطعههای مربوط به یادبود شهیدان است، اما اسناد و مدارك تاریخی دقیقی را در بردارد . در مقدمه مترجم آمده است" :این كتاب در حقیقت با هدف خاصی نوشته شده است .این كتاب بیانگر آمال طبقه روحانی ارمنی است كه به عنوان سلاحی عقیدتی در دست كلیسای ارمنی بر ضد نفوذ بیگانگان به كار میرفت و بر استقلال كلیسای ارمنی از كلیسای یونانی و آشوری تاكید میكرد .با این حال، این كتاب منبعی مهم برای شناخت آیین بت پرستی ارمنیان و ایزدان ارمنی پیش از مسیحیت میباشد ."كتاب شامل یك پیشگفتار و سه بخش است . در پیشگفتار هدف از نگارش كتاب ذكر شده و در بخش نخست به اجمال از انقراض سلسله اشكانیان و روی كارآمدن اردشیر ساسانی و جنگ با ارمنستان، همچنین راه یافتن گریگور قدیس (مولف) به دربار ارمنستان سخن رفته است . بخش دوم حاوی موعظه و خطابه گریگور مقدس میباشد كه در واقع خلاصه متن كتاب مقدس است كه طی آن ارمنیان به مسیحیت دعوت شدهاند .(این بخش در ترجمه فارسی حاضر نیامده است) .بخش سوم و مهمترین بخش كتاب به تاریخ گرویدن ارمنستان به دین مسیح و رویدادهای مربوط به آن اختصاص دارد .این بخش متضمن اطلاعاتی ارزشمند درباره ایزدان باستانی ارمنی، خاندانهای اشرافی، جغرافیای ارمنستان، گسترش مسیحیت و نخستین حكومتهای ارمنی است ." |