| • چکیده : |
,"كتاب حاضر یك دورهی كامل تاریخ ایران از عهد باستان تا عصر پهلوی است. بخش نخست، تاریخ ایران قبل از اسلام به قلم حسن پیرنیا است كه سرگذشت تمدنهای كهن ایرانی شامل عیلام، ماد، هخامنشی، پارتی و ساسانی به انضمام واقعهی حملهی اسكندر و تاریخ سلوكیان را دربرمیگیرد. نویسنده در این بخش صرفا به رویدادهای متوالی سیاسی و واقعهنگاری نپرداخته بلكه اطلاعات جامعی دربارهی دستاوردهای مادی و فرهنگی و معنوی آنها مانند زبان، خط، مذهب، ساختار حكومت، طبقات اجتماعی، صنایع، آثار و بناهای تاریخی، كتیبهها، سپاه، تجارت، مسكوكات، روحانیون، تشكیلات اداری، و اخلاق عصر به دست میدهد. بخش دوم مشتمل بر تاریخ ایران بعد از اسلام تا پایان دورهی قاجاریه تالیف عباس اقبال آشتیانی است. این بخش، از ظهور اسلام و تاریخ پیامبر (ص) و خلفای راشدین و اموی و عباسی آغاز میشود و شرح حیات سیاسی خاندانهای حكومتگر، به ترتیب و توالی زمانی ادامه مییابد: طاهریان، علویان طبرستان، دیالمه آلزیار، دیالمه آل بویه، صفاریان، سامانیان، غزنویان، سلاطین غور، سلجوقیان، اتابكان و خوارزمشاهیان، مغولان، ایلخانان، تیموریان، تركمانان و قراقویونلو و آق قویونلو، صفویان، افشاریه، زندیه، قاجاریه، و مشروطیت. در این بخش عمدتا وقایعنگاری سیاسی شده و به ندرت به وجوه حیات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران توجه شده است. آخرین بخش كه به تاریخ پهلوی اختصاص دارد به قلم پرویز بابایی نگارش یافته است. این بخش با قدرتگیری رضاشاه، آغاز میشود و به انقلاب اسلامی ختم میگردد. نمایهی متن نیز در پایان آمده است." |