| • چکیده : |
در این كتاب، دیدگاه‌ها و نظریات تالكوت پارسونز ( 1902ـ 1979) جامعه‌شناس آمریكایی طی 6فصل بیان شده است .نگارنده در فصل نخست با عنوان مقدمه، آرا و اندیشه‌های پارسونز را در تحول مفاهیم و حوزه‌های نظری جامعه‌شناسی بررسی می‌كند .سپس در فصل دوم و سوم، سه مرحله از نظریه پارسونز را برشمارده، شرحی از زندگانی نامبرده به دست می‌دهد .سه فصل بعدی، شرح مفصلی است از مراحل سه گانه نظریات پارسونزو به‌زعم نگارنده :((سه مرحله یاد شده پارسونز را می‌توان با مفهوم‌ها و اندیشه‌های كلیدی خاصی مرتبط دانست و می‌توان آنها را به عنوان سه مرحله در تكامل و كاربرد ((نظریه عام كنش)) پارسونز تلقی كرد .برای آنكه امر مقایسه آسان صورت گیرد، به سه مرحله مزبور به شكل زیر اشاره می‌شود . پارسونز یك، پارسونز دو و پارسونز سه .پارسونز یك، مرحله اولیه كار پارسونز را در برمی‌گیرد و حاوی تحول تدریجی یك نظریه اراده گرایانه در زمینه كنش اجتماعی .و در تقابل با دیدگاه‌های اثبات‌گرا، فایده‌گرا و كاهش‌گرا در جامعه شناسی است .اثر محوری پارسونز در این مرحله، كتاب ساختار كنش اجتماعی (1937) است .دومین مرحله، یعنی پارسونز دو، به واقع مهم‌ترین مرحله است .در این مرحله پارسونز، در راستای كاركرد گرایی ساختن از محدوده‌های نظریه كنش اجتماعی دور می‌شود و به شرح و بسط یك نظریه كنش اجتماعی عام‌تر شامل مفهوم‌های تعیین كننده نظام (SYSTEM)و نیازهای نظام رو می‌آورد .سه كتابی كه كارهای كلیدی این دوره را در بر می‌گیرد، عبارت‌اند از :نظام اجتماعی (1951)، به سوی نظریه عام كنش (1951) و اقتصاد و جامعه (1956) كه با همكاری نیل اسملسر نگاشته شد .در مرحله پارسونز سه، شاهد تحولات مهمی در نظریه‌های مرحله پارسونز دو، به ویژه در قالب الگویی سیبرنتیك از نظام‌های اجتماعی و با توجه به مسائل تجربی تعریف و تبیین دگرگونی اجتماعی هستیم .چند اثر محوری این دوره نهایی عبارت‌اند از :جامعه‌ها (1967)، نظام جامعه‌های نوین (1971) و سیاست و ساختار جامعه (1971) .نگارنده در این كتاب ضمن بررسی سه مرحله یاد شده، سعی در بیان ادله‌ای دارد كه ارزش كار پارسونز را در نظریه‌های كلان جامعه‌شناسی نشان دهد و ایرادات و شبهات وارده بر آن را پاسخ گوید . |