| • چکیده : |
,"در زمانهای قدیم آن قسمت از دامن? جنوبی البرز را كه در شمال ری قرار داشت، قصران میخواندند كه به دو قسمت تقسیم میشد: قصران داخل و قصران خارج. قصران داخل عبارت بود از حدود شهرستان كرج تا دهستان شهرستانك، پهن? رودبار و لواسانات كه در كوهپایه قرار داشت. قصران خارج شامل تهران، ری و بخشی از شمیران بود كه در دشت جای داشت. ده تهران در گذشته بسیار كوچكتر از دهات اطرافش چون دولاب و طرشت بود. وسعت و جمعیت آن نیز بسیار كمتر از دهی معمولی بود، چه رسد به این كه شهر یا قصبه باشد. به همین دلیل در نوشتههای گذشته كمتر ذكری از آن به میان آمده است. جایگاه ده تهران در مكانی بود كه بعدها چالهمیدان (حدود جنوب شرقی بازار كنونی) نامیده شد. باغهای ده در شمال و در محل? عودلاجان قرار داشت كه تا حدود سرچشم? فعلی میرسید. در تهران قدیم، حدود سیزده بقعه وجود داشت كه اطرافشان قبرستان بود و این بقعهها هنوز هم پابرجا هستند. شاه طهماسب صفوی بیشتر برای زیارت امامزاده حمزه كه او را جد اعلای خود میدانست و در شهر ری مدفون است از قزوین به ری میآمد و هربار چند روزی را در تهران میگذراند. به همین مناسبت دستور داد تا اطراف این ده را حصاری بسازند تا به محلی امن برای او تبدیل شود. این حصار دارای 4 دروازه بود: درواز? حضرت عبدالعظیم، دروازه شمیران، درواز? قزوین، دروازه دولاب. از آن پس تهران جایگاهی ویژه یافت و به صحن? برخی وقایع تبدیل شد و همین وقایع باعث شهرت تهران و استفاده از نام این ده در تواریخ و نوشتهها گردید. تا این كه آقامحمدخان قاجار این شهر را در سال 1200 هجری قمری پایتخت اعلام كرد." |