| • چکیده : |
,"ناحیه‌ی بلوچستان كه تاریخ و جغرافیای آن جزء تواریخ محلی قرار می‌گیرد، قطعه‌ای از یك كل به نام سرزمین ایران محسوب می‌شود. مطالعه و شناخت تاریخ ایران با آگاهی از تاریخ بخش‌های تشكیل‌دهنده‌ی آن میسر می‌شود. احمدعلی‌خان وزیری كه در عصر ناصرالدین شاه قاجار می‌زیست در كتاب حاضر به اختصار و موجز به بیان جغرافیای بلوچستان پرداخته است. سه فصل كتاب به جغرافیای بلوچستان و فصل چهارم به تاریخ بلوچستان و عمدتا كرمان اختصاص دارد كه مشتمل است بر خدمات اسماعیل خان وكیل الملك و شرح حال مختصری از مولف. نویسنده جدای از مسائل جغرافیایی و ذكر دهات و فواصل آن به موضوعات اجتماعی نیز توجه كرده و از آداب و رسوم و سنن اجتماعی مانند عروسی، طلاق، عزاداری در میان طوایف، از جمله طوایف جوسی و جالق سخن رانده است. مسائل اقتصادی از دیگر مباحثی است كه نویسنده به آن می‌پردازد. وی از استعداد زمین‌های بلوچستان و از ظلم رفته بر سرزمین سوخته سخن می‌گوید. فصل چهارم در خصوص تاریخ بلوچستان و كرمان با این كه متكی به منابع متقدم است اما باز می‌تواند در بررسی تاریخ این ناحیه سودمند باشد. كتاب حاضر تصحیحی از این اثر و مبنای تصحیح آن، نسخه‌ی موجود در انجمن آثار و مفاخر فرهنگی (56/ف) بوده است. در انتهای كتاب نیز تصاویری از نسخه‌ی خطی اثر آمده است." |