| • چکیده : |
,"انسان از روح ملكوتی، روح بشری و جسم تركیب شده ـ كه همه پاره‌هایی از كیهان‌اند و این كیهان خود از اعیان معرفت اوست ـ مانند كیهانی كوچك در برابر كیهان بزرگ ظاهر می‌شود كه این دو تصاویری قرین یك‌دیگرند. از این منظر، آموزه‌ی سنتی تطابق عالم كبیر و صغیر بر پایه‌ی ایده‌ی عقل اعلی و واحد است. این ایده پیوندی است میان كیهان‌شناسی و مابعدالطبیعه‌ی محض كه خود از هرمسی‌گری میراث برده است. در هرمسی‌گری مفهوم مابعدالطبیعه، آموزه‌ی امر قدیم است در برابر امر حادث. فصل نخست كتاب حاضر حاوی نگاه به جهان و انسان و رابطه‌ی آن دو از دیدگاه هرمسی‌گری است. در این فصل تفكر هرمس با مابعدالطبیعه‌ی اسلامی، مقایسه گردیده است. فصل دوم به بحث درباره‌ی وجود خداوند و نسبت دیالكتیكی ظاهر و باطن در وجود او از منظر مابعدالطبیعی و كیهان‌شناختی معطوف است. در فصل سوم، مقوله‌ی ممكن و موجود از اصل اعلی در فلسفه‌ی اسلامی مطرح می‌شود كه گرایشی به نظریات ابن عربی دارد، خاصه دیدگاه او در خصوص الحكم و تفاسیری كه بوركهارت از نظرگاه ابن عربی عرضه می‌كند. فصل چهارم در باب خلقت است یعنی خلق نخستین مخلوق از منظر قرآن كه خلق و قلم است و نمادپردازی قرآنی آن به تفسیر ابن عربی و گزارش‌های فریتهوف شوئون. "چگونگی خلقت روح"، "مقایسه، روح با مقام عیسی و جایگاه روح در سلسله مراتب هستی"، "اعیان ثابته یا صور مثالی در این سلسله مراتب وجود از عقول عشره تا هیولای اولی"، "تقابل اصالت وجود ابن سینا و اصالت ماهیت نزد سهروردی"، "شرح خلقت نزد هندوان"، "نظرات پاراكلوس، فیلسوف مسیحی قرن شانزدهم، و انسان و جایگاه او در سلسله مراتب وجود"، از دیگر مباحث كتاب به شمار می‌آید." |