| • چکیده : |
,"كتاب حاضر، برگزیدهای است از برخی مقالات كوتاه علیاكبر دهخدا ـ شاعر، ادیب و نویسندهی معاصر ـ موسوم به "چرند و پرند" كه در دوران مشروطیت در روزنامهی صور اسرافیل به سردبیری وی به چاپ میرسید. گفتنی است روزنامهی صوراسرافیل از مهمترین روزنامههای آغاز مشروطیت بود كه نقش عمدهای در آگاهی مردم و مبارزه علیه دشمنان نهضت مشروطه داشت و بیشتر اهمیت خود را نیز از مقالههای كوتاه چرند و پرند كسب كرده بود. دهخدا این مقالهها را با نامهای مستعار دخو، خرمگس، سگ حسن دله، غلام گدا، اسیر الجوال، دخو علیشاه، روزنومهچی، خادم الفقراء، دخوعلی و نخود همه آش منتشر میكرد و برای هریك از این اسامی، شخصیتی خلق كرده بود كه نمایانگر یكی از اقشار جامعه بود و طوری آنها را پرورانده بود كه هریك شخصیتی مستقل داشتند و بنا به فراخور تیپ خود حرف میزدند و مقالهها نیز توسط همان تیپ ارایه داده میشد. مقالههای چرند و پرند به خوبی بیانگر اجتماع آن روز ایران است. نثر این مقالهها بسیار ساده و روان و زبانش عامیانه كه پر است از اصطلاحات، تشبیهات، استعارات، كنایات، متلها، متلكها، ناسزاها، باورها، تكیه كلامها و شعرهای عامیانهی مردم كوچه و بازار كه تا آن زمان به نثر فارسی راه نیافته بود. زبان این مقالات نیز، زبان طنز است كه برای بیان مفاسد اجتماعی، ظلم و ستمی كه گریبانگیر مردم شده بود، انتقاد از حكومت استبدادی و... به كار میرفت." |