| • چکیده : |
نویسنده درباره دكارت و فلسفه او" می‌گوید: "... متفكری چون دكارت كه به نحو جدیدی از "اصالت عقل" استفاده می‌كند، در هر صورت اولا باید واقعیت خاصی برای عقل قائل شود، خواه براساس نظم و ترتیب ضروری تصورات و اشیا و خواه براساس امكان فعالیت ذهنی خاص كه مقوم فهم تجربه بوده و در جهت ارزیابی داده‌های ناشناخته آن در كار است. البته در نزد دكارت این دو جنبه از لحاظی كاملا مكمل و متمم یك دیگرند، مگر این كه از لحاظ ایستا و یا پویا بودن، بتوانیم آن دو را از هم تمایز سازیم. در این مهم به نحوی رابطه احتمالی ریاضیات با محوریت هندسه و مكانیك به عنوان علم حركت - كه در نزد دكارت از پویایی كافی برخوردار نیست - مطرح می‌شود... با توضیح اجمالی در مورد دستور اول روش او، سعی می‌كنیم هرچه بیشتر براحتیاط و دقت در فهم درست فلسفه و اهداف او تاكید نماییم. متن دستور اول دكارت را عینا در این جا می‌آوریم: "هیچ چیز را حقیقت ندانم مگر این كه بر من بدیهی باشد و در تصدیقات خود از شتابزدگی و سبق ذهنی و تمایل بپرهیزم و نپذیرم مگر آن را كه چنان روشن و متمایز باشد كه هیچ‌گونه شك و شبهه در آن نماند". به عقیده اكثر دكارت‌شناسان، در این دستور چكیده كل فلسفه و روش دكارت و انعكاس هدف اصلی او را می‌توان یافت." مباحثی كه در كتاب حاضر عنوان شده بدین قرار است: سال شمار زندگانی و كارنامه دكارت؛ كلیات فلسفه دكارت؛ تكوین جهان به روایت دكارت؛ رساله جهان یا رساله نور؛ ملاحظاتی درباره فلسفه و روش دكارت؛ روش یا روش‌های دكارتی؛ به چه معنی، فلسفه دكارت مبتنی بر "اصلات عقل" است؟؛ تاملات و اعتراضات؛ انفعالات نفسانی؛ دكارت در ایران." |