| • چکیده : |
((رساله انصافیه)) اثر آیت‌الله ملا عبدالرسول مدنی كاشانی( 1366ـ 1280ه.ق)، رساله‌ای است در دفاع از مشروطیت كه در آن اصول و موانع مشروطیت شرح و ارزیابی شده است .موضوع رساله((مشروعیت مشروطه)) است و غرض از نگارش آن توضیح و تبیین این نكته كه هم اصل مشروطه، هم اصول و مبانی آن، همه با قوانین مقدسه شریعت سازگار و برگرفته از آن است .آغاز رساله بحثی است درباره آزادی، تعریف آن، حد و مرز آن، پشتوانه دینی آن و تفاوت آن با خودسری، نیز بحثی درباره قانون و پیوند آن با آزادی .در پی آن مقدمات بحث مشروطه و موافقت و مخالفت با آن مطرح می‌شود ;سپس اركان و اصول مشروطیت تبیین می‌گردد و موضع دین در برخورد با آنها اعلام می‌شود .اركان و اصولی كه نویسنده از آن سخن به میان می‌آورد عبارت‌اند از :((انتخابات و مجلس))، ((قوای سه‌گانه))، ((آزادی مجامع))، ((آزادی))، ((تساوی در محاكمات))، ((دفع ظلم))، ((امنیت بر نفس و عرض و مال))، ((تشهیر مفاوضات سیاسیه))، ((دادن حق به ذی حق)) و چند اصل دیگر .مولف در بخش پایانی رساله، موانع استقرار مشروطیت را چنین برمی‌شمارد1 :ـ ((تخصص و تعهد نداشتن كارگزاران و به تعبیر ایشان بی‌علم و عملی))2 ;ـ ((چند شغل و پست داشتن و به تعبیر ایشان((تزاحم مشاغل))))3 ;ـ ((قانون شكنی كارگزاران))4 ;ـ سكوت عالم و امر و نهی جاهل))5 ;ـ ((فقر و بی‌كاری))6 ;ـ ((ظلم‌پذیری)) .چاپ حاضر رساله انصافیه از دو مقدمه مفصل در معرفی و بررسی نویسنده، همچنین آرا و مباحث رساله برخودار است . |