| • چکیده : |
,"بنای موسوم به آتشگاه از آثار مربوط به عصر ساسانی است كه بر فراز تپه‌ای در كنار جاده‌ی اصفهان به نجف‌آباد واقع شده است. از مورخان و جغرافی‌نویسان ایرانی و مسلمان در عصر اسلامی هم‌چون ابن خردادبه و مسعودی تا سفرنامه‌نویسان اروپایی در سده‌ی هجدهم و نوزدهم میلادی مطالبی درباره‌ی این اثر باستانی نگاشته‌اند. در كتاب حاضر ضمن معرفی و توصیف بنا، كه با بررسی و مطالعه‌ی اسناد، كتاب‌ها، نشریات و برخی مقالات منتشر شده در خصوص بنای آتشگاه صورت گرفته، گونه‌شناسی آتشگاه‌ها و آتشخانه‌های ایران نیز ذكر شده است. هم‌چنین نویسنده تلاش كرده تا شناختی از روابط ساختاری موجود میان آتشگاه و سیمای منطقه (ناحیه‌ی ماربین) عرضه كند. این مساله به بررسی نحوه‌ی زندگی و فرهنگ مردم شهر اصفهان در ادوار گذشته یاری خواهد كرد. جغرافیایی طبیعی و جغرافیای سیاسی ـ تاریخی اصفهان (سپاهان) در عهد باستان و دوره‌ی حكومت سلسله‌هایی چون ماد و هخامنشی از نخستین بحث‌های كتاب به شمار می‌رود. نویسنده در ادامه به تقدس آتش نزد ایرانیان باستان و جایگاه‌های خاص نیایش آن در ایران اشاره دارد و كاركردهای مختلف آتشگاه‌ها را ذكر می‌كند. روند شكل‌گیری و دگرگونی آتشكده‌ها و چهارتاقی‌های عصر ساسانی و هم‌چنین استمرار برخی از عناصر معماری آتشگاه‌ها در اماكن مقدس عهد اسلامی از دیگر مطالب این فصل از كتاب است. فصلی از كتاب نیز به بررسی موجودیت كالبدی و روش‌های ساختمانی آتشگاه اصفهان از دیدگاه باستان‌شناسان و متخصصان مختلف اختصاص دارد. در فصل پایانی نیز قدمت و كاربری نخستین بنا بررسی و در دو پیوست كتاب مرمت‌های پیشین بنا و تصاویر هوایی و نقشه‌های آتشگاه ضمیمه شده است." |