| • چکیده : |
,"كتاب حاضر با بررسی در نسخههای "زادالمسافرین" و بر اساس سه نسخه تصحیح شده است كه عبارتاند از: نسخهی شماره 4911 در كتابخانهی مركزی دانشگاه تهران: (تاریخ كتابت: قرن 9 ـ 10)، نسخهی شماره 79.d.2669 در كتابخانهی بادلیان دانشگاه آكسفورد (تاریخ كتابت: قرن 10ـ 11)، نسخهی شماره 216 در كتابخانهی مدرسهی شاهی كمبریج (تاریخ كتابت: قرن 11ـ12). تالیف این كتاب در سال 453 هـ. ق. در بیست و هفت "قول" انجام گرفته است و مولف در این اقوال از اقسام علم و بحث در حواس و اجسام و متعلقات آن، نفس و هیولی، مكان و زمان، تركیب و حدوث، عالم، اثبات صانع و خلقت عالم، كیفیت اتصال نفس به جسم، معاد و رد مذهب تناسخ، اثبات و ثواب و عقاب و موضوع لذت بحث كرده است. نویسنده در خلال این مباحث به مذاهب مخالفان خاصه محمدبن زكریای رازی كه مطرود و مغضوب متكلمان اسماعیلیه است سخت تاخته و سخنان او را در مسائل مختلفی از قبیل قدم هیولی، قدم مكان یا خلا، قدم زمان، مسالهی لذت و امثال آنها مردود شمرده است. و در این موارد ناصرخسرو، بسیاری از سخنان زكریای رازی را نخست به پارسی ترجمه و نقل، و آنگاه رد كرده است." |