| • چکیده : |
این كتاب ترجمه‌ای است از سفرنامه‌ی محمد معصوم علیشاه" یا همان "نایب الصدر شیرازی" (1270-1344) به مكه و عربستان و تركیه. "كتاب حاوی یك مقدمه‌ی طولانی است كه بسیار مطول و آكنده از مطالبی است كه چندان ربطی به اصل كتاب ندارد. تنها بخش اندكی از آن (خواب نما شدن، علت سفر، سفر‌های قبلی و مناسك حج) قابل توجه است. نثر كتاب "فارسی مكلف" عصر قاجاری و مملو از كلمات عربی و مشحون از سخنان بزرگان دین و آیات كتاب آسمانی مسلمانان و نقل قول‌هایی از كتاب‌های فرهنگ نامه‌ای (همچون مجمع الغات) است. زاویه دید این روحانی صوفی عصر قاجار، بسیار یكسونگر و گاه هتاك به مخالفان است؛وی خود را یك مسلمان شیعه امامیه می‌داند و در این مقوله، غیر مسلمانان و حتی غیر شیعیان و بدتر از آن شیعیان غیر امامیه را با بدترین الفاظ و القاب یاد می‌كند و از سوی دیگر به عنوان یك درویش نعمت الهی، به تمسخر و هجو و تكذیب دیگر فرقه‌های تصوف می‌پردازد."" |