| • چکیده : |
,"فایدهگرایی یكی از مهمترین و مشهورترین نظریهها در فلسفة اخلاق، و به تبع، تا حدودی در فلسفة سیاسی ـ اجتماعی است. این نظریه شاید رایجترین در عمل و پرطرفدارترین در نظر باشد. اما در معرض بیشترین میزان اعتراض و انتقاد نیز بوده است. خلاصة ایدة فایدهگرایی این است كه كارها بایستی به گونهای انتخاب شوند و نهادها به گونهای طراحی شوند كه در راستای افزایش خوشبختی یا همان شادی و لذت در میان مردم باشد. بر سر دوراهی انتخاب این كه كدام عمل، اخلاقا بهتر است معیار ترجیح این است كه كدام عمل، شادی و خوشی بیشتری را نخست برای فرد و سرانجام برای جامعه به همراه دارد. ریشههای این اندیشه، گذشته از بعضی فیلسوفان مشهور آنتیك، در آراء برخی فیلسوفان و متفكران عمدتا انگلیسی عصر جدید وجود داشته است؛ هم از این رو میتوان گفت فایدهگرایی یك نمونة الگووار فسفة انگلوساكسون است كه به اوصاف تجربهگرایی، عملگرایی، محافظهكاری، فردگرایی اجتماعی، اعتدال و خوشبینی محدود به واقعیت موصوف است. در كتاب حاضر استوارت میل، كوشیده با حفظ اصول و اركان، پردازشی از نظریة فایدهگرایی عرضه كند كه منافی ارزش فضایل نباشد و با تعالی انسان و ارزشگرایی مورد نظر منتقدان متعارض نشود." |