| • چکیده : |
,"در كتاب سعی شده حوادث قبل از سال شصت و یك هجری و پاره‌ای از انحرافات و عقاید به وجود آمده در مسلمانان صدر اسلام شناسایی و بررسی شود. نگارنده می‌گوید برخی شعارهای خوارج، یا اعمال به ظاهر مسلمانی پیروان معاویه و یزید، نتیجه‌ی انحراف فكری یا متاثر از نظام قبیلگی است. او بر اساس همین رویكرد، ابتدا به اوضاع فرهنگی مردم حجاز قبل از اسلام اشاره می‌كند؛ سپس به حوادث دوران امام‌علی (ع)، امام حسن مجتبی (ع) و امام حسین (ع) می‌پردازد. نگارنده تصریح می‌كند كه خط حضرت علی (ع) كه طریق حق و دنباله‌ی سنت پیغمبر بود در مصاف با معاویه كه رهبری خط باطل را داشت به دلیل حیله‌ها و دسیسه‌های معاویه، نتوانست كار چندانی از پیش ببرد. معاویه با اتكا به سنت‌های جاهلی مثل غارت و كسب مال می‌توانست برای جنگ‌های ایذایی خود با علی (ع) بین چهار تا شش‌هزار نیرو بسیج كند، در حالی كه حضرت علی (ع) می‌توانست حدود سیصد تا چهارصد نفر ار بسیج كند، زیرا اتكایی بر فرهنگ باطل جاهلیت نداشت. خطبه‌های عمده‌ی نهج‌البلاغه مربوط به همین اوضاع است." |