| • چکیده : |
,"تا دههی 1340 بیشتر مناطق واقع در نواحی مركزی ایران به وسیلهی قنات (كاریز) احیا و آبیاری میشدند و 80درصد فعالیتهای مردم ایران نیز بر پایهی آبهای زیرزمینی استوار بوده است. گسترش قنوات در ایران از پای كوهها شروع شده و تا مراكز دشتها ادامه مییابد و در این میان، قناتهای یككیلومتری تا چندكیلومتری دیده میشوند. طولانیترین قنات ایران در یزد است كه 72 كیلومتر طول داد. نویسنده در كتاب حاضر تلاش كرده تا به اختصار تعدادی از قناتهای ایران را بررسی كند و كاركرد معماری قنات را توضیح دهد. وی مطالب خویش را در هفت فصل تنظیم كرده است. در فصل اول و دوم، به جغرافیا، آب و هوا و به طور كلی اقلیم ایران پرداخته شده است. فصل سوم و چهارم، دربارهی مهندسی و مهندسان قنات با تاكید بر توصیفهایی در زمینهی ساخت و بانیان قنات است. در فصل پنجم چند نمونه قنات منحصر به فرد چون قنات سد دارتلكآباد كاشان، قنات ابراهیمآباد اراك، قنات ركنآباد شیراز و... معرفی شده است. این قناتها هنوز هم فعال هستند و امكان بازدید از آنها وجود دارد. فصل بعدی كتاب به معرفی سایر روشهای تامینكنندهی آب مانند چاههای عمیق و نیمهعمیق كه با موتور پمپ كار میكنند و نیز سدها اختصاص دارد. در فصل پایانی نیز قنات به عنوان پدیدهای كه با همهی ابعاد زندگی زیستمحیطی، شهری، روستایی، آیینی و فنی عجین شده بازشناسی گردیده است." |