| • چکیده : |
,"پژوهشگران حوزة اندیشه، در جهان عرب بی‌شمارند. از جملة آنها می‌توان «محمد عابد الجابری» را نام برد كه خوانش نوینی به دین دارد و از جمله كتاب‌های ارزشمند او « سخن والتراث» ( كتاب حاضر) است. الجابری نیز مانند دیگر فیلسوفان، تأثیر فلسفة یونان را برفلسفة اسلامی اندك نمی‌شمارد. او در كتاب مفاهیم سنتی و مطالعات معاصر میراث فلسفی را به تیغ نقد سپرده است. البته هدف او از چنین نقدی، كنار گذاشتن آن میراث نیست، چرا كه به باور او «میراث فلسفی جزئی از ماست و قرار نیست كه آن را دور بریزیم»، بنابراین «آن را نقد می‌كنیم و از خود جدا می‌سازیم» تا دگرباره «به خود بازگردانیم» . او با دنبال كردن چنین هدفی در كتاب، به نقد سه خوانش معاصر بنیادگرا، لیبرال و چپ می‌پردازد و هر یك را به سبب نداشتن « كم‌ترین عینیت گرایی» از یك سو و «نداشتن نگاه تاریخی» از سوی دیگر، مردود و به نوعی «بنیادگرا» می‌داند. به باور وی، آنچه ما آن را «فلسفه اسلامی» می‌نامیم، خوانش پیگیر یا آفریننده از تاریخ ویژه و تاریخ معرفتی متافیزیكی‌اش نبوده است و تا زمانی كه به محتوای معرفتی این فلسفه نپردازیم، « چیز تاز‌ای در آن نخواهیم یافت.» او فلسفة اسلامی را در بستر واقعیات اجتماعی، تاریخی و سیاسی بررسی و از این رو خوانش نوینی از فلسفة فارابی و ابن‌سینا در كتاب مطرح كرده است." |