| • چکیده : |
,"مردم اغلب در اوقات فراغتشان كارهایی از این قبیل انجام می‌دهند: داستان یا شعر می‌خوانند، به تئاتر می‌روند، به موسیقی گوش می‌دهند، به نمایشگاه‌های هنری می‌روند، به سیر و سفر می‌پردازند و بناها و منظره‌ها را تماشا می‌كنند. همه‌ی این‌ها فعالیت‌های زیباشناسانه (یا برنامه‌های هنری) ماست. در این مواقع واكنش ما صرفا احساس لذت یا شادمانی نیست. اغلب می‌خواهیم تجربه و حال خویش را تحلیل كنیم و درباره‌ی آن سخن بگوییم. برای مثال داوری می‌كنیم كه جین اوستین، تقصیرهای اما را به ما نشان می‌دهد ولی به هر حال او را دوست‌داشتنی می‌نمایاند یا ساختار فرعی موسیقی باخ بسیار روشن و خوش‌تركیب است. چه نكته‌ای در این اظهارنظرها وجود دارد؟ اگر حریفی در برابرمان قرار گیرد و با سخنمان مخالف‌خوانی كند آیا می‌توانیم برای نظر خویش دلیل و برهان بیاوریم؟ چنین دلیل و برهانی بر چه مداری عرضه می‌شود؟ هم‌چنین در داوری‌هایمان مقایسه‌هایی به عمل می‌آوریم مثلا برخی آثار یا مناظر را از آثار یا مناظری دیگر برتر معرفی می‌كنیم. همه‌ی این سئوالات درباره‌ی مسائل فلسفی هنر است كه دو نوع پاسخ‌گویی در مقابل آن‌ها وجود دارند و نخست آن كه ادعا كنیم همه‌ی آثار هنری در صنعتی مشتركند كه به نحوی خاص آن‌ها را ارزشمند می‌سازد و راه دوم این است كه به جای تفحص در آثار هنری، علاقه و اعتنایی را كه به این اشیاء پیدا می‌كنیم بررسی كنیم. چه بسا اشیاء یا آثار هنری و زیبا هیچ خصوصیت ویژه‌ای نداشته باشند بلكه علاقه‌ی زیباشناسانه‌ی ویژه‌ای درمیان باشد. این رویكرد به بحث درباره‌ی ماهیت درك و دریافت زیباشناسانه می‌پردازد. كتاب حاضر با هدف طرح مسائل مقدماتی در زیباشناسی به نگارش درآمده است. نگارنده در نیمه‌ی دوم كتاب، بیش‌تر به ادبیات می‌پردازد ولی از دیگر رشته‌ها غافل نمی‌ماند. وی در فصل‌های ششم و هفتم، داوری‌های نقادانه را به بحث می‌گذارد، در فصل هشتم به موضوع معنا و صدق در ادبیات روی می‌كند و در فصل نهم به رابطه‌ی هنر و اخلاق می‌پردازد. بحث اصلی این فصل این است كه آیا هنر بر مخاطبان خویش تاثیر اخلاقی دارد یا خیر؟" |