| • چکیده : |
,"نویسنده در این نمایشنامه كوشیده است شخصیت و اندیشهی دكتر محمد مصدق را نشان دهد و وی را در قیاس و پیوند با مظلومان تاریخ ایران به صحنهی نمایش بیاورد. خانم صابری در متن نمایش نامه سرودههایی از شاعران پس از 28 مرداد (سقوط دولت مصدق) گنجانده و در اصل، در مقابل مصدق، شخصیت "شاه" را به نمایش گذاشته است. او در این نمایش نامه میخواهد داستان همیشه تكراری ایران را كه همانا نخبه كشی است، بازگوید. وی خاطرنشان میكند: "آیا شرایط ما را به زوال میكشد؟ یا از ماست كه برماست؟ شنیدهام كه پشت كوه قاف مرغی هست. من در رویای سیمرغان به خواب میروم": كه چگونه مرغان گستردهی تاریخ، حیثیت ایران زمین را به جان خریدند. و چه بسیارند حافظان آب و خاك ما، عشق ما، قهر ما و... عشق زال سپید و رودابه در سرزمین سیمرغ، فریاد ازلی مهر ماست. جنگ كیومرث (هوشنگ بینام) با سیاهی طنین كوبنده قهرماست با زشتی و هر چه پلیدی. جنگ رستم و سهراب، مرثیهی تقدیر دلخراش ماست از "خود دوستی و سقوط در دام فریب اجنبی". سهراب به دست پدر كشته میشود. ترسی عمیق تو را فرا میگیرد و از كاوه روئینصفت مددی میخواهی كه: چرا نخبه كشی؟ چرا پسر كشی؟ چرا هر كسی به فكر خویش؟ چرا تخم نفاق و كینه؟ چرا؟ چرا سودجوییهای گذران زندگی بر ما غالب میشود و ما را غافل میدارد تا بدخواهان بیگانه به سرزمین سیمرغان راه یابند و ذخایر مادی و معنوی ما را به یغما برند؟ چرا كنار كاوهها، پیوسته از گودالها بالا میرویم، سربلند میداریم و ناگهان میلغزیم؟ چرا معنای مهر و رفیقی را از یاد میبریم؟ چرا فغان مصدقها را نمیشنویم كه: "افتخار این مملكت این نیست كه دكتر مصدقِها را زیر دست میر غضبِها از بین ببرند! افتخار این مملكت در این است كه از وطن پرستان حمایت كنند و به آنان پر و بال بدهد، آنان را اجرا بگذارند و شایسته كنند كه از مملكت دفاع كنند. تنها گناه من این است كه تسلیم تمایلات خارجیان نشده و دست آنان را از منابع ملی ایران كوتاه بردهام! من ایرانی و مسلمانم و علیه هر چه كه ایرانیت و اسلامیت ما را تهدید كند، تا زنده هستم مبارزه مینمایم"." |