| • چکیده : |
,"در این اثر، چگونگی شكل‌گیری مراحل تاریخ در آسیای غربی و اروپا ـ در چهار هزار سال گذشته ـ بررسی می‌شود. بدین سان، این كتاب رساله‌ای است در باب فلسفه‌ی تاریخ كه فصل نخست آن به تاریخ‌نگاری یونانی ـ رومی اختصاص دارد. نویسنده در فصل دوم با عنوان "تأثیر مسیحیت" نشان می‌دهد كه مسیحیت دو ایده‌ی برجسته در تاریخ‌نگاری یونانی ـ رومی را كنار می‌نهد. این دو ایده عبارت‌اند از: 1- ایده‌ی خوش‌بینانه نسبت به سرشت آدمی، 2- ایده‌ی جوهرانگار نسبت به موجودات ابدی كه بنیاد فرآیند تاریخی بر آن استوار است. در فصل سوم با عنوان "آستانه‌ی تاریخ علمی"، اندیشه‌ی تاریخ مكتب رمانتیك و دیدگاه‌های تاریخی هردر، كانت، شیلر، فیخته، شلینگ، هگل و ماركس، نیز اندیشه‌ی اثبات‌گرایی در حوزه‌ی تاریخ، بررسی و تبیین می‌شود. در فصل چهارم (تاریخ علمی) دیدگاه‌ها و اندیشه‌های نظریه‌پردازان تاریخ علمی در چهار كشور انگلستان، آلمان، فرانسه و ایتالیا تشریح می‌گردد. مباحث فصل پنجم كتاب نیز عبارت‌اند از: ماهیت آدمی و تاریخ آدمی، تخیل تاریخی، مدرك تاریخی، تاریخ به عنوان بازآفرینی تجربه‌ی گذشته، بن‌مایه‌ی تاریخ، تاریخ و آزادی، و پیشرفت به عنوان آفریده‌ی تفكر تاریخی. در بخش پایانی، نوشته‌ای از "تی. ام. ناكس" ـ ویراستار متن اصلی كتاب ـ در شرح و معرفی دیدگاه‌ها و آثار "آر.جی. كالینگوود" آمده است. گفتنی است به نظر "كالینگوود" تاریخ در كتاب‌ها و اسناد گنجانده نشده است. تاریخ فقط در علاقه و مشغولیت كنونی مورخی زنده است كه این اسناد را تفسیر می‌كند و به این طریق حالات ذهنی را كه به كنكاش درباره‌ی آن می‌پردازد، از نو در خود احیا می‌كند." |