| • چکیده : |
كتاب حاضر، مقام سوم نزهه القلوب "یا بخش جغرافیایی این اثر است كه "حمدالله مستوفی "در سال 740هجری آن را نگاشته است .این كتاب علاوه بر اطلاعات دقیق جغرافیایی، حاوی نكات تاریخی، دقایق ادبی و ضوابط دینی و عواید مالیاتی ایران در زمان مولف و پیش از آن نیز هست" .نزهه القلوب " شامل 3مقاله است كه مقاله اول درباره عالم معدنی، نباتی و حیوانی است در مقاله دوم درباره انسان و طبیعت و استعدادها و صفات انسانی بحث می‌شود . مقاله سوم نیز در صفت "بلدان و ولایات بقاع "است كه در چهار قسمت تدوین شده است" :قسم اول :در ذكر حرمین شریفین، شر فهما الله تعالی و مسجد اقصی كه اشرف بقاع جهان و قبله اهل ایمان است"، "قسم دوم :در شرح احوال ایران زمین و آن مشتمل است بر مطلبی و مقصدی و مخلصی"، "قسم سوم :در ذكر بلادی كه اگرچه جزء ایران نیست اما حكام ایران ساخته‌اند به چهار طرف ایران"، "قسم چهارم :در ذكر عمارات عالیه مشهور كه در دیگر ولایات ربع مسكونست و از معظمات ابنیه ."خاتمه كتاب نیز "در ذكر عجایبی كه در سایر ولایات ربع مسكون است و در بر و بحر بیرون از آن چه در ایران زمین است و ذكرش از پیش رفت ."در انتهای كتاب فهرست "نام‌های كسان و كتاب‌ها و سوره‌ها " و "فهرست نام‌های جاها "آمده است ." |