| • چکیده : |
,"«... باز برای هزارمین بار، هشدار و ندای مادر، به هنگام عبور از ایران به شوروی، مرا به خود می‌آورد: «بیایید از همین‌جا برگردیم. با دستان خود، اجاق كم‌سوی خویش را خاموش نكنید. اجاق شوروی سال‌هاست كه به خاكستر تبدیل شده است. «آری» 68 سال است كه گریبان من، از ندای پرابهت مادر، خلاصی ندارد و همواره چون پتك سنگینی است كه در اردوگاه‌ها و زندان‌های شوروی، بر سر فرود می‌آمد. مادر هرگز به مهاجرت راضی نبود و با تمام توان تلاش كرد تا مانع مهاجرت ما شود؛ اما عاقبت از سر عواطف مادری؛ با دلی پردرد، همراهمان شد. او به یقین می‌دانست چه سرنوشت تلخی در انتظار خودش و ماست...». متن مذكور بخشی از خاطرات «رحیم فاضل‌پور» است كه سال‌ها پیش همراه با برادرها و مادر پیرش به امیدی واهی راهی شوروی شده است. ایرانیانی هم‌چون او كم نبوده‌اند و اكنون جمعی از آنان به بازگویی خاطرات خویش از آن روزهای تلخ پرداخته‌اند كه چند نمونه از آن در مجموع? حاضر گرد آمده است. از آن جمله می‌توان اجاق سرد همسایه؛ خاطرات پراكنده از محمد روزگار؛ و آخر من پرنده كدام دیارم را نام برد." |