پرسش :

اگر در وضعیت اضطرارى، بالفرض راننده اتومبیل ناچار شود که براى جلوگیرى از سقوط در پرتگاه، نرده هاى چوبى ملک مجاور را که متعلق به شخص دیگرى است بشکند و از آن مانعى در راه سقوط اتومبیل خود بسازد، در چنین وضعیتى که این راننده به منظور نجات جان خویشتن، مضطر در ورود ضرر مى باشد و فى الواقع کارى را انجام مى دهد که هر انسان متارف و آگاهى هم در موقعیت شخص مضطر مى بود، چنین مى کرد؛ آیا این ضرر و زیان وارده مى بایست جبران گردد یا خیر؟ و به عبارتى دیگر، براى یان شخص مضطر «ضمان مالى» در اصطلاح فقهى و یا «مسئولیت مدنى» در اصطلاح حقوقى متصور است یا خیر؟ و به تعبیر دقیقتر، آیا اضرار به غیر بارى دفع ضرر از خود در وضعیت اضطرارى جایز است یا خیر؟ و از سودى دیگر در مقام حکم کردن، آیا مى بایست بین اقدام اضطرارى شخص مضطر، که به جهت حفظ جان خود یا نزدیکش صورت مى گیرد با موردى که شخص مضطر در راستاى حمایت از مال خود مرتکب ایراد ضرر مى گردد تفاوتى قایل گردید یا خیر؟

پاسخ :
در پاره اى از موارد مذکوره هرچند از جهت حکم تکلیفى تصرف جایز است ولى از جهت حکم وضعى در همه موارد مذکوره ضمان براى تصرف کننده ثابت است.
منبع: noorihamedani.com