پرسش :

چنانچه حجم سرمایه ثابت باشد ولی قیمت آن بر اثر تورّم افزایش پیدا کند مثلاً موجودی یک زرگر ده کیلو طلا بوده و به همین مقدار مانده است ولی قیمت طلا افزوده شده است آیا به قیمت افزوده شده خمس تعلق می گیرد؟

پاسخ :
با توجه به آنچه نوشته اید، خمس دارد و ارزش افزوده در عرف نوعی منفعت محسوب می شود و این نوع افزایش قیمت در مباحث فقهی به عنوان "زیاده سوقیه" معروف است. بنابراین با توجه به این که نوسانات محدود و کوتاه مدّت در عرف بازار هنوز به رسمیّت شناخته نشده است و تنها در محافل علمى مورد بحث است ربح در این جا صدق مى کند، توضیح این که در بعضى از جوامع کنونى کمترین تغییر در تورّم، در محاسبات بدهى ها و مطالبات در عرف بازار لحاظ مى شود، مثلاً بانک های این کشورها هر سال، هنگامی که بهره سپرده ها را مى دهند در کنار بهره، تفاوت تورّم را هم مى پردازند، یعنى در عرف بازار آنها، محاسبه تورّم به عنوان یک اصل اقتصادی شناخته شده است در این کشورها مى توان تورّم را در همه داد و ستد ها ملحوظ داشت ولى در عرف کشورهاى دیگر این مساله فقط در محافل علمى مطرح است و مى دانیم مسائل فقهى بر محور موضوعات عرفى دور مى زند، نه موضوعات خاصّ محافل علمى.

منبع: makarem.ir