پرسش :

در مسائل متفرقه توضیح المسائل چنین آمده: سوال- قراردادى که بین ارباب حاجت و دلالها به نام قولنامه معمول است و مبلغى را معین مى‌‌‏‌کند که هر یک از طرفین حاضر به معامله نشد آن مبلغ را به دیگرى بپردازد، آیا اینگونه قرارداد لازم الوفاء است یا نه؟ جواب- لازم الوفا نیست. اما رویه قضایى در دادگسترى با تکیه به ماده 10 قانون مدنى بر الزام به عمل قرارداد و قولنامه بوده که با «المؤمنون عند شروطهم» و «أَوْفُوا بِالْعُقُودِ» هم سازگار مى‌‏‌باشد و هنوز هم فقهاى شوراى نگهبان اعلام بطلان ننموده‌‏‌‌اند آیا نظر حضرت عالى بطلان قرارداد است من رأس یا عدم وجوب وفا به مبلغى که به عنوان تخلف قرار مى‏گذارند؟

پاسخ :
این مقاوله، معامله نیست و شرط ابتدایى است و نافذ نیست، معامله موضوع ندارد و شرط ابتدایى باطل است.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج‏2، ص103