پرسش :

خانمى در سال 1310 شمسى کلّیه ما یملک خود را از منقول و غیر منقول به همسر خود صلح نموده با شرط: 1- خیار فسخ در مدّت سى سال. 2- استیفاء منافع براى خود در مدّت مذکور. 3- در صورت فوت مصالحه‌‏کننده در بین مدّت، و عدم ظهور فسخ خیار، و استیفاء منفعت، و در صورت لزوم مصالحه، متصالح ثلث عین الصلح مزبور را با اطّلاع و صوابدید و نظارت شخص معین خرج کفن و دفن و تعزیه‌‏داری‌هاى ثلاثه و سبعه و اربعین و سال مصالحه نماید، و دو ثلث دیگر را چنانچه متصالح و مصالحه کننده مزبور اولادى داشته باشند بین اولاد مصالحه کننده مزبور به قرار ... لِلذَّکرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَیینِ ...1 قسمت نماید، و چنانچه اولادى نداشته باشند تمامى عین الصلح مزبور را به هر قسمى که بخواهد جهت خود تصرّف مالکانه نماید، و کسى حقّ مزاحمت و ممانعت نداشته باشد. و در یازدهم شهریور 1310 شمسى مطابق 19 ربیع الثانى 1350 ه. ق صیغه شرعیه جارى شد ضمنا در سال 1320 یک دختر که تنها اولاد مصالحه کننده مزبور است به وجود آمده و در سال 1324 مصالحه‏‌کننده (مادر دختر) فوت نموده، خواهشمند است بفرمایید منظور از این‌که «دو ثلث دیگر را باید بین خود و اولاد مصالحه کننده مزبور به قرار للذکر مثل حظّ الانثیین قسمت نماید» چیست؟ و سهم هر یک از متصالح و اولاد مصالحه کننده مزبور چقدر است؟

پاسخ :
ظاهر تعبیر لِلذَّکرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَیینِ‏ اینست که بعد از اخراج «ثلث» بقیه مطابق کتاب اللّه ارث شود، بنابراین مال مورد صلح (بعد از اخراج ثلث آن در مخارج مورد وصیت) بین شوهر متوفّات و دختر او على ما فرض اللّه تقسیم مى‌‏شود، ربع دو ثلث [که باقى مانده است‏] به شوهر و بقیه آن به دختر مى‏‌رسد.

پی‌نوشت:
1. سوره نساء آيه 11.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج‏3، ص371